FORGET MAY ’68

15/05/2018

Το άρθρο μου στην ATHENS VOICE

Ξεχάστε τον Μάη του ’68

Αντιγράφεις το σχέδιο (πρωτότυπο ή από φωτoγραφία) σε χαρτί μεγέθους αφίσας, με τις επιφάνειες σε έντονο ασπρόμαυρο κοντράστ. Βάζεις από πάνω ένα τελάρο αντίστοιχου μεγέθους όπου είναι τεντωμένη μια οθόνη από λεπτό μετάξι. Ξεπατικώνεις το σχέδιο πάνω στην οθόνη με κόλλα που φράζει τους πόρους του υφάσματος στα τμήματα που αντιστοιχούν με τις άσπρες επιφάνειες της εικόνας. Βάζεις κάτω από το τελάρο ένα πάκο χαρτιά. Ρίχνεις τη μπογιά -κατά προτίμηση κόκκινη, μαύρη, αλλά και μωβ ή πορτοκαλί- και την περνάς με ένα ξύλο στο τελάρο, οπότε βάφονται μόνο τα μέρη που δεν έχουν κόλλα. Βγάζεις το πρώτο χαρτί και το επαναλαμβάνεις όσες φορές θέλεις. Έτσι γεννιέται μια αφίσα του Μάη΄68. Στο περίφημο Atelier populaire.

Ε, λοιπόν, όση σχέση έχει αυτή η πρόχειρη μεταξοτυπία με την σημερινή ψηφιακή εικόνα, όση σχέση έχει ένα σύνθημα γραμμένο στον τοίχο με ένα tweet, άλλη τόση σχέση είχαν τα προβλήματα και οι καταστάσεις της άνοιξης του 1968 με τα σημερινά. Στην παιδεία, στην κοινωνία στον πολιτισμό, στην πολιτική. Ένας από τους πρωταγωνιστές του Μάη, ο μόνος ίσως από τους γνωστούς που ούτε αποσύρθηκε, ούτε έμεινε κολλημένος αλλά προχώρησε πολιτικά, ο Ντανύ Κον-Μπεντίτ, πριν από μερικά χρόνια έγραψε FORGET ’68*. Με την έννοια ότι δεν έχει νόημα να μένουμε καθηλωμένοι και να μηρυκάζουμε παλιές δόξες ή παλιά σφάλματα, αλλά να πηγαίνουμε μπροστά. Και ήταν φυσική εξέλιξη η πολιτική πορεία του Ντανύ επί χρόνια στο Ευρωκοινοβούλιο με το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα, το οποίο πρώτο υποστήριξε ”δεν είμαστε ούτε αριστερά, ούτε δεξιά. Είμαστε μπροστά”. Πολύ πριν πεί το ίδιο ο Μακρόν. Και ούτε είναι τυχαίο ότι ο Κον-Μπεντίτ σήμερα υποστηρίζει τον Μακρόν.

Ας δούμε ένα επίκαιρο, όσο και σημαντικό παράδειγμα:Πρόσφατα έγιναν διαδηλώσεις και καταλήψεις κάποιων πανεπιστημίων από φοιτητές και “αλληλέγγυες” πολιτικές ομάδες που αντιδρούν στο μεταρρυθμιστικό σχέδιο του Μακρόν για επιλογή στα πανεπιστήμια. Πολλοί νοσταλγοί στη χώρα μας νόμισαν ότι οι σημερινές καταλήψεις πανεπιστημίων και οι απεργίες ορισμένων κλάδων μοιάζουν με τους αγώνες του Μάη. Καμιά σχέση. Η πραγματικότητα είναι ότι στα γαλλικά Πανεπιστήμια εισάγονται όλοι οι κάτοχοι μπακαλορεά, οι οποίοι με την πάροδο των χρόνων αυξάνονται κατά γεωμετρική πρόοδο και η επιλογή έχει γίνει συγκριτικά ευκολώτερη. Έτσι η λειτουργία των σχολών δυσχεραίνεται, λόγω του μεγάλου αριθμού, και επιπλέον στο τέλος του πρώτου έτους τουλάχιστον οι μισοί εισαχθέντες εγκαταλείπουν. Με αποτέλεσμα αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή των ίδιων, αλλά και στρέβλωση της αγοράς εργασίας. Πολλά πανεπιστήμια για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα δέχονται φοιτητές με κλήρο. Σε αυτό το σημείο επεμβαίνει το ξεδιάλεγμα της μεταρρύθμισης Μακρόν με βαθμολογικά κριτήρια, θεραπεύοντας την παραπλανητική “ισότητα” της κλήρωσης. Φυσικά πολλές σχολές με κύρος πάντα έκαναν επιλογή με διάφορους τρόπους και κυρίως οι Μεγάλες Σχολές (Grandes Ecoles) έτσι κι αλλιώς συνεχίζουν να είναι όπως πάντα η ελίτ των ελίτ μετά από αυστηρότατη επιλογή. Γι αυτό και όταν καταλήφθηκε για λίγες μέρες και η περίφημη Ecole Normale Superière, ο πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ δεν παρέλειψε να επισημάνει με χιούμορ το οξύμωρο του πράγματος. Η μεταρρύθμιση εντάσσεται σε ευρύτερη στρατηγική για ν’ ανταποκριθούν τα γαλλικά ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στον ανταγωνισμό με τα αντίστοιχα άλλων χωρών, κυρίως εκτός Ευρώπης. Και θα ήταν ενδιαφέρον να έβαζε κανείς το ερώτημα σε αυτούς που δε θέλουν τις μεταρρυθμίσεις, αν προτιμούν την πρωτοκαθεδρία της έρευνας, της τεχνολογίας, της επιστήμης να την έχει το αυταρχικό, αντιδημοκρατικό κράτος της Κίνας.

Η διαμάχη για τη μεταρρύθμιση στα πανεπιστήμια είναι ένα μόνο από τα πολλά παραδείγματα που αγγίζουν τον πυρήνα του θέματος. Ο κόσμος που ζούμε σήμερα είναι ένας πολύ διαφορετικός κόσμος από τα sixties του 20ού. Η παγκοσμιοποίηση, αναπόφευκτη για τον μικρό μας πλανήτη, που γίνεται ολοένα μικρότερος χάρις στις νέες τεχνολογίες, έκανε μια μερική αναδιανομή του πλούτου από τον Πρώτο Κόσμο προς τον Τρίτο Κόσμο. Στην Ευρώπη, αν και εξακολουθούμε να έχουμε την μεγαλύτερη ευημερία, την καλύτερη κοινωνική προστασία, την καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος και την περισσότερη πολιτιστική καλλιέργεια, μετράμε απώλειες. Αυτή είναι και μια σημαντική αιτία για την κρίση της σοσιαλδημοκρατίας, που τον 20ό αιώνα είχε οικοδομήσει την πολιτική της πάνω στο κράτος προνοίας και τις εργασιακές κατακτήσεις. Σήμερα ζητούμενο είναι η δημιουργία πλούτου δηλαδή η οικονομική μεγέθυνση (growth) αλλά και ο χαρακτήρας της ανάπτυξης που είναι άρρηκτα δεμένη με την κλιματική αλλαγή, το δημογραφικό, το μεταναστευτικό/προσφυγικό, το κράτος προνοίας και την επελαύνουσα επανάσταση των εργασιακών σχέσεων λόγω της ρομποτικής. Οι πολιτικές που αφορούν αυτά τα ζητήματα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν.

Αποτέλεσμα εικόνας για artificial intelligence

Η εξέγερση του Μάη- και όχι μόνο του γαλλικού- βρήκε μιαν Ευρώπη που ανθούσε οικονομικά και πολιτιστικά αλλά είχε πολιτικές ηγεσίες που κουβαλούσαν ακόμα αναντίστοιχους αυταρχισμούς και αναχρονισμούς. Τα προτάγματα του Μάη, παρά τις υπερβολές και τις ανοησίες, ήταν οι ψηφίδες μιας μεγάλης πολιτιστικής επανάστασης που νίκησε. Τίποτα δεν θα ήταν πια όπως πριν. Η κοινωνία έγινε μια καλύτερη κοινωνία σε πολλά ζητήματα που σήμερα τα θεωρούμε αυτονόητα. Ωστόσο πιθανόν σήμερα να είμαστε στο κατώφλι μιας νέας πολιτιστικής επανάστασης, όπου δεν χωράνε οι ταμπέλες του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Μπροστά μας – και κυρίως μπροστά στα παιδιά και στα εγγόνια μας- ανοίγονται προκλήσεις που ίσως δεν μπορούμε ακόμα να τις φανταστούμε. Οι αλλαγές είναι ιλιγγιώδεις. Προλαβαίνουμε;

* τίτλος βιβλίου των D.Cohn-Bendit, Stephane Paoli & Jean Viard, ed. l‘aube, 2009

 

 

Advertisements

Η χαμένη δεκαετία

13/05/2018

του Φώτη Γεωργελέ          Athens Voice 9/5/18

Η τηλεοπτική μετάδοση από τη Βουλή εστιάζει στα κυβερνητικά έδρανα. Μια παρέα υπουργών μοιράζεται ένα αστείο, γελάνε. Η εύθυμη ατμόσφαιρα δεν προκαλεί εντύπωση. Η κοινή γνώμη έχει πια αντιληφθεί ότι οι μειώσεις συντάξεων και οι φόροι, αφορμή κάποτε για δραματικές συνεδριάσεις με διασπάσεις κομμάτων και αποχωρήσεις βουλευτών, τώρα ψηφίζονται με χαρούμενη αποφασιστικότητα. Η εικόνα είναι εντυπωσιακή για έναν άλλο λόγο, γιατί είναι κρυφή εικόνα, κανείς δεν βλέπει πραγματικά αυτό που πρέπει να δει.

Αν όμως κάποιος είχε φύγει από τη χώρα πριν 10 χρόνια, χωρίς καμία επαφή με ό,τι συμβαίνει έκτοτε και του ζητούσες να περιγράψει αυτή την εικόνα, τι θα έβλεπε; Έναν πρώην νεολαίο της ΚΝΕ, νυν αρχηγό του Σύριζα, ένα στέλεχος του Συνασπισμού, έναν βουλευτή της ΝΔ, τον αρχηγό της καραμανλικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, έναν υπουργό του Πασόκ, έναν σύμβουλο του Γ. Παπανδρέου και έναν συνδικαλιστή της εξωκοινοβουλευτικής Αριστεράς.

Το 2010, το ελληνικό σύστημα εξουσίας έδωσε τον νυν υπέρ πάντων αγώνα. Και τον κέρδισε. Ηττημένη ήταν η ελληνική κοινωνία. Με μια σκληρή, ανελέητη μάχη, διαφύλαξε όπως και όσο μπορούσε το χρεοκοπημένο μοντέλο. Προσπάθησε να εκβιάσει τη συνέχιση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, χωρίς να εφαρμόσει μεταρρυθμίσεις που θα έκαναν την οικονομία βιώσιμη αλλά θα μείωναν τον δικό του ρόλο. Αντιμετώπισε τους δανειστές ως αντιπάλους και με «διαπραγματεύσεις», «ισοδύναμα» και «πολιτικές λύσεις» προσπάθησε να διατηρήσει ανέπαφο το παρασιτικό σύστημα. Το πελατειακό κράτος συνεχίζει να αντιστέκεται με επιτυχία σε κάθε μεταρρύθμιση. Για να το επιτύχει, εφηύρε έναν εχθρό, τους «ξένους», ώστε να καμουφλάρει την αιτία της χρεοκοπίας και να διασωθεί.

Όποιοι, λίγοι, πολιτικοί προσπάθησαν να ψελλίσουν την αλήθεια και να οδηγήσουν την Ελλάδα στην έξοδο από την κρίση, εφαρμόζοντας έστω και σπασμωδικά τις αναγκαίες αλλαγές, στοχοποιήθηκαν ως «εχθροί του λαού», πράκτορες του Σόρρος, νεοφιλελεύθεροι, γερμανοτσολιάδες, δοσίλογοι και μερκελιστές. Η οικονομία μεταξύ 2010 και 2013 καταστράφηκε από τις δολιοφθορές, περισσότερο από ό,τι τη χτύπησε η κρίση. Η Αθήνα κάηκε, ο τουρισμός υπονομεύτηκε, άνθρωποι δολοφονήθηκαν. Η τυχοδιωκτική πολιτική του ελληνικού πολιτικού συστήματος, με αποκορύφωμα το δραματικό εξάμηνο του 2015, έκανε σαφή σε όλους τον εκβιασμό της παρασιτικής κομματοκρατίας: Δεν θα δίσταζε να μετατρέψει τη χώρα σε Βενεζουέλα της Μεσογείου προκειμένου να μη χάσει τα προνόμιά της. Με οποιοδήποτε κόστος. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


ΜΑΗΣ ’68: Οι αφίσες

11/05/2018

 

 

Mai 68
Affiche Mai 68

Mai 68
Affiche Mai 68


9 Μαϊου τα γενέθλια της Ευρωπαϊκής Ένωσης

09/05/2018

Στις 9 Μαΐου 1950, ελάχιστα χρόνια μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου πολέμου, ο Ζαν Μοννέ και ο Ρόμπερτ Σουμάν, ανήγγειλαν την πρώτη ευρωπαϊκή κοινότητα, την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα (CECA), με τη ιδέα ότι το κοινό οικονομικό συμφέρον θα απέτρεπε μελλοντικούς πολέμους μέσα στην Ευρώπη. Στη Γαλλία αντέδρασαν με αποτροπιασμό και οι άκρα δεξιά (το έθνος μας πάνω απ’ όλα!) και η άκρα αριστερά (συμμαχία με αυτούς που μας έσφαξαν!). Ωστόσο η Κοινότητα περπάτησε και το 1957 σχηματίστηκε η Ευρωπαϊκή Κοινή Αγορά, πρόγονος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

O Ύμνος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο ‘Υμνος της Χαράς από την 9η Συμφωνία του Μπετόβεν. Εδώ με σολίστ τους Jonas Kaufmann (τενόρος) René Pape (μπάσσος) Waltraud Meier (μετζο-σοπράνο) Anne Schwanewilms (σοπράνο) υπό την διεύθυνση του Ντάνιελ Μπαρενμπόϊμ.

Zean Monnet

Robert Schuman

 

 

 

 

 

 

 


Ο ΜΑΗΣ ΤΟΥ ’68 ΣΕ 3 ΛΕΠΤΑ

06/05/2018

Και η μετάφραση:

Το 1968 η Γαλλία βαρυέται. Το ίδιο και ο Ντε Γκωλλ.

Η Γαλλία έχει εξασφαλισμένη ειρήνη απ’ όλες τις μεριές, μακρυά από τις διεθνείς φασαρίες.

Το μπέϊμπυ-μπουμ φέρνει στο προσκήνιο ένα νέο κοινωνικό υποκείμενο: τους νέους.

Γι αυτούς η ατομική ελευθερία είναι πιο σημαντική από την ανάπτυξη και η προσωπική ολοκλήρωση έχει ύψιστη αξία.

Στις 22 Μαρτίου η σπίθα ανάβει: Καμιά εκατοστή φοιτητές, καταλαμβάνουν με έφοδο τον πύργο της διοίκησης της φιλοσοφικής σχολής του           Πανεπιστημίου της Ναντέρ, ξεσηκωμένοι από τον Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, τον λεγόμενο “κόκκινο Ντάνυ”.

Στις 2 Μαϊου τροτσκιστές, μαοϊκοί και αναρχικοί οργανώνουν μια αντιιμπεριαλιστική ημέρα.

Το πρόγραμμα: κατάληψη των αμφιθεάτρων.Την επομένη η Ναντέρ κλείνει. Αποτέλεσμα:Κατάληψη και της Σορβόννης. Η αστυνομία επεμβαίνει      βάναυσα.

600 συλλήψεις, 100 τραυματίες, η σφεντόνα τινάζεται.

Το κλείσιμο της Σορβόννης βγάζει τους φοιτητές στους δρόμους.

6 Μαϊου: Συγκρούσεις στο Καρτιέ Λατέν με 900 τραυματίες.

Την επομένη 30 000 φοιτητές διαδηλώνουν στη λεωφόρο των Ηλυσίων.

Το κίνημα ξαπλώνεται στις περισσότερες πόλεις με Πανεπιστήμια.

Τη νύχτα της του 10ης προς την 11η Μάη οδοφράγματα παντού στο Παρίσι, η αναρχία στο λιθόστρωτο.

Το ξέσπασμα γίνεται εξέγερση. Δεύτερη νύχτα ταραχών. Τα CRS (ΜΑΤ) κάνουν επίθεση και καταλαμβάνουν 60 οδοφράγματα.

367 σοβαρά τραυματίες, εκ των οποίων 251 αστυνομικοί.

H κοινωνία βλέπει με συμπάθεια αυτές τις ταραχές. Η εξέγερση ανεβαίνει επίπεδο.

Ξαφνικές απεργίες ξεσπούν σε πολλά εργοστάσια.

Στις 18 Μαϊου η Γαλλία μετράει δύο εκατομμύρια απεργών.

Στις 19 Μαϊου από το προεδρικό μέγαρο ο στρατηγός Ντε Γκωλλ δηλώνει: Ναί στις μεταρρυθμίσεις, όχι στο χάος (chienlit)

Στις 20 Μαϊου 6 εκατομμύρια απεργών.

Στις 24 Μαϊου φτάνουν στα δέκα εκατομμύρια. Ρεκόρ. Τη νύχτα γίνονται επιθέσεις σε αστυνομικά τμήματα. Στη Λυόν σκοτώνεται ένας αστυνομικός.

Μετά ένα μήνα ένας μαθητής πνίγεται, προσπαθώντας να ξεφύγει από την αστυνομία.

Η Γαλλία έχει παραλύσει, η κρίση έχει γίνει κοινωνική.

27 Μαϊου: αύξηση του κατώτατου μισθού και όλων των μισθών, μείωση του χρόνου εργασίας, μείωση της ηλικίας συνταξιοδότησης: εργοδοσία, συνδικάτα και κυβέρνηση καταλήγουν σε συμφωνία.

Είναι η συμφωνία της Γκρενέλ. Παρ’ όλα αυτά, οι εργάτες των μεγάλων βιομηχανιών δεν φαίνονται πρόθυμοι να ξαναπιάσουν δουλειά.

29 Μαϊου, μέσα στην κρίση ματαιώνεται η σύγκλιση του υπουργικού Συμβουλίου. Επί 7 ώρες ο Ντε Γκώλλ εξαφανίζεται. Φεύγει στο Μπάντεν-        Μπάντεν για να συμβουλευτεί τον παλιό του σύντροφο, τον στρατηγό Μασσύ. Πλήγμα για τους Γάλλους. Αλλά και ένα χέρι βοηθείας για τον Πρόεδρo, που αντιδρά.

Την επομένη, 30 Μαϊου, κάνει κυβερνητικό ανασχηματισμό, διαλύει τη Βουλή και το ίδιο βράδυ με πρόσκληση των γκωλικών ένα εκατομμύριο πολίτες παρελαύνουν στα Ηλύσια.

Μετά από δύο βδομάδων παράλυση ξεμπλοκάρονται οι αποθήκες καυσίμων.

Στις 4 Ιουνίου μερικές επιχειρήσεις ξαναπιάνουν δουλειά. Και βαθμιαία επαναλειτουργούν οι σιδηρόδρομοι, η εταιρεία ηλεκτρισμού, τα     ταχυδρομεία και άλλες υπηρεσίες.

Τέλος, στις 23 και 30 Ιουνίου γίνονται βουλευτικές εκλογές και -πράγμα πρωτοφανές- το UDR του Ντε Γκωλλ κατακτά την απόλυτη πλειοψηφία.   Νίκη του Ντε Γκώλλ.

Ωστόσο τίποτα δεν θα είναι πια όπως πριν. Και όπως λέει και ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ:

Διακηρύξαμε τα δικαιώματα του παρόντος ενάντια στο παρελθόν. Φέραμε τη φωνή του σήμερα απέναντι στους φρουρούς του μουσείου.


ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ 2018

01/05/2018

Αποτέλεσμα εικόνας για artificial intelligence

Και ανήμερα εργατική Πρωτομαγιά μην ξεχνάμε ότι ROBOT σημαίνει εργάτης. Με αυτόν θα καθοριστούν οι εργασιακές σχέσεις την επόμενη δεκαετία. Μία στις δύο δουλιές θα τις κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Θα χαθούν θέσεις εργασίας (όπως έχουν ήδη χαθεί τόσα και τόσα παραδοσιακά επαγγέλματα) αλλά θα δημιουργηθούν άλλα, και δεν θα νοείται εργαζόμενος που δεν θα συνεργάζεται στη δουλειά του με κάποιου είδους ρομπότ. Δεν έχουμε να φοβόμαστε τίποτα, αν οι κοινωνίες είναι προετοιμασμένες για τις μεγάλες, ποιοτικές αλλαγές. Αλλιώς θα καταντήσουμε Λουδίτες. Δυστυχώς στην Ελλάδα της ανεργίας, αντί να συζητάμε γι αυτά, βρισκόμαστε ακόμα στο στάδιο του αντιιμπεριαλισμού- ανώτατου στάδιου του αναχρονισμού.

Διαβάστε Î¤ÎŸ ΔΙΚΤΥΟΑνάλυση: Οι προεκτάσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία, την παραγωγή, την απασχόληση και την κοινωνία του του διευθυντή του ΔΙΚΤΥΟΥ Γιάννη Μαστρογεωργίου

και το βιβλίο του Υuval Harari HOMO DEUS

 


H ομιλία του Μακρόν στο Αμερικανικό Κογκρέσσο 25/4/18

26/04/2018


«Ασφαλείς ήρωες στην Ελλάδα είναι μόνον οι νεκροί ήρωες» -γράφει ο Πέτρος Ευθυμίου

22/04/2018

από ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ ΤΡΙΦΥΛΛΗ και το TheCaller.grΑποτέλεσμα εικόνας για νεκροί του πολυτεχνείου

Την 21 Απριλίου του 1967, οι μαθητές της Β’ Λυκείου του Ε΄ Γυμνασίου Αρρένων Εξαρχείων, είμασταν ήδη βετεράνοι των κάθε μορφής κινητοποιήσεων της  ταραγμένης  δεκαετίας του 1960.  Το βάπτισμα το είχαμε πάρει στις κινητοποιήσεις για την Κύπρο του 1963. «Πρωτάκια» τότε εμείς, ακολουθήσαμε τα παλληκάρια της έκτης τάξης, που γκρέμισαν την πόρτα  και παρέσυραν όλο το σχολείο  σε μια πορεία, που, από την οδό Τοσίτσα στο Μουσείο και το Πολυτεχνείο κατέληξε μέσω της Σταδίου και της Κοραή στα Προπύλαια.

Αλλωστε, το Ε’ Γυμνάσιο ήταν «φυσικά» πολιτικοποιημένο. Πέντε, τουλάχιστον, μαθητές του, είχαν εκτελεστεί απο τους Γερμανούς στην Κατοχή για συμμετοχή στον Εθνικοαπελευθερωτικό Αγώνα. Οι μαθητές των μεγαλύτερων τάξεων είχαν προλάβει τον υπερεθνικόφρονα καθηγητή, που διαβεβαίωνε κάθε τόσο τους ακροατές του, ότι είχε επιζήσει από τους «συμμορίτας μαθητάς του» διότι η χειροβομβίδα που του έρριξαν ήταν ιταλική και όχι αγγλική ή γερμανική.

Γύρω από το σχολείο, τα Εξάρχεια γινόταν δεύτερο σχολείο. Δεν ήταν μόνον η πλειοψηφία των φοιτητών (τα Εξάρχεια ήταν τότε η κατεξοχήν συνοικία που στην οποία κατοικούσαν οι φοιτητές από την επαρχία), που έπαιζε ρόλο σ αυτό. Ηταν επίσης η γειτονιά μιας ορισμένης –τουλάχιστον- διανόησης, που έδωσε τον τόνο σε πολλά, στην έντεχνη μουσική, στο θέατρο, την ζωγραφική.  Δίπλα μας περνούσε ο Σταύρος  Ξαρχάκος (απόφοιτος επίσης του Πέμπτου) , στον λόφο Στρέφη άκουσα πρώτη φορά μαγεμένος την ευγενή μορφή του Νίκου Χουλιαρά να τραγουδάει την «χαλασιά μου». Στην πλατεία Εξαρχείων επίσης την ίδια εποχή κυριαρχούσε ο Αλέφαντος και μας μυούσε στον κόσμο των μπεχλιβάνηδων ο Ανδρέας Μαζαράκης.

Από τον Ιούλιο του 1965 ως τον Απρίλη του 1967, αρκετές δεκάδες μαθητές του Πέμπτου, αριστεύσαμε και στην τέχνη των διαδηλώσεων. Είμασταν πεπεισμένοι, πως «η Δημοκρατία θα νικήσει». Δεν φοβόμασταν καμιά εκτροπή. Αλλωστε, όλοι οι καθοδηγητές μας, είτε στην Αριστερά, είτε στην Κεντροαριστερά, μας διαβεβαίωναν, πως δεν μπορεί να επιχειρηθεί δικτατορία, αλλά και να τολμήσουν κάποιοι, θα συντριβούν από τον λαό.

Στο Πανεπιστήμιο μου στα Γιάννενα, ήμουν ο εκδότης του περιοδικού “Σηματωρός” το 1972 (τό έκλεισε η χούντα στο δεύτερο τεύχος και ήταν η πρώτη σύλληψη μου από τις τέσσερις συνολικά συλλήψεις μου του 72-74 από την Ασφάλεια, πρός “σωφρονισμό”). Δούλεψα  το 70-73 επίσης με τον Χάρη Καμπουρίδη , τον Ερατοσθένη Καψωμένο, τον Παναγιώτη Νούτσο για τις πολιτιστικές δράσεις στο Πανεπιστήμιο. Για να αποκτήσουμε την Κινηματογραφική Λέσχη Φοιτητών Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, που αποδείχτηκε μια εστία αντίστασης κατά της χούντας και μαζικοποίησης του παράπλευρα αναπτυσσόμενου φοιτητικού κινήματος. Σε όλες αυτές τις προσπάθειες συσπείρωσης των δημοκρατικών φοιτητών απέναντι στη χούντα στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων σημαντικό ρόλο έπαιξαν οι καθηγητές Φάνης Κακριδής και Μανόλης Παπαθωμόπουλος, οι οποίοι και διώχθηκαν από το καθεστώς για το φρόνημα και το δημοκρατικό ήθος που επέδειξαν. Οπως επίσης αξίζει να σημειωθεί ο κορυφαίος ρόλος στην δημιουργία  και ανάπτυξη του φοιτητικού κινήματος στα Γιάννενα της Πόπης Βουτσινά (της “μικρής Αντιγόνης” του ΕΑΤ ΕΣΑ, όπως την αποθανάτισε ο συγκρατούμενος της Μίμης Μαρωνίτης), του ατρόμητου απέναντι στους βασανιστές του Νίκου Ράπτη και του αδιάλλακτα μαχητικού Σταύρου Κουρεμένου.

Στην εξέγερση του Πολυτεχνείου του 1973, η Γενική Συνέλευση των φοιτητών στα Γιάννενα, με εξέλεξε στην Επιτροπή Αγώνα, έτσι ώστε, γι αυτή την πλευρά της δράσης μου, να συλληφθώ και να περάσω τη γνωστή διαδρομή της ανάκρισης από την Ασφάλεια και την ΕΣΑ.

Τα πέντε μέλη της “Επιτροπής Αγώνα” του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων στην εξέγερση του Νοέμβρη, ήταν οι Πέτρος Ευθυμίου, Μανόλης Κολοκυθάς,  Σπύρος Παπαδόπουλος,  Σταύρος Ναξάκης, Δανιήλ Σπαρτιάτης. Αλλά, φυσικά, τόσοι και τόσες είναι αυτοί που συμπαρατάχθηκαν με πάθος και κόστος στην εξέγερση. Η εξέγερση του Πολυτεχνείου είχε πάψει να είναι η αντίσταση των οργανώσεων και των λίγων δεκάδων μελών τους κατά της χούντας. Ηταν η ώρα που την  Ιστορία την γράφουν οι πολλοί.

Εχοντας αυτή την βιωματική σχέση με την δικτατορία και την αντίσταση, καταθέτω μετά από πενήντα χρόνια, χωρίς φόβο και πάθος την αλήθεια, που πολλοί και ποικίλοι μύθοι επιχειρούν να ωραιοποιήσουν, να συγκαλύψουν, ή να συκοφαντήσουν.

Η αλήθεια –όπως εγώ τουλάχιστον την βίωσα- είναι ότι ο ελληνικός λαός δεν αντιστάθηκε στην Χούντα ενεργά. Δεν υπάρχει ίχνος αναλογίας για παράδειγμα στην παλλαική ενεργό στράτευση του 41-44 στην Εθνική Αντίσταση με την Αντίσταση του 67-74.

Φυσικά και δεκάδες χιλιάδες “φακελωμένοι” αριστεροί συνελήφθησαν, βασανίστηκαν και στάλθηκαν σε φυλακές και ξερονήσια. Αλλά αυτοί ήταν στελέχη και πολιτικός χώρος με παλιούς λογαριασμούς. Εννοώ ότι στην περίοδο 1967-1972 –ως το φοιτητικό κίνημα- συγκριτικά πολλοί λίγοι πολίτες  επέλεξαν να στρατευθούν ενεργά και οργανωμένα στην αντίσταση κατά του χουντικού καθεστώτος. Με όποιο τρόπο και να το υπολογίσει κανείς, τα μέλη των αντιστασιακών οργανώσεων είναι αμφίβολο αν ξεπέρασαν τις εκατοντάδες, και με τον περίγυρο των συμπαθούντων να αριθμούσαν τελικά κάποιες λίγες χιλιάδες.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει –με κανέναν τρόπο- ότι ο ελληνικός λαός αποδέχτηκε την χούντα ή, έστω , ανέχθηκε την δικτατορία.

Εκτός από τους χαφιέδες, τους επαγγελματίες εθνικόφρονες, και τα οικονομικά λαμόγια που αγκάλιασαν το καθεστώς, η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων κράτησε απόσταση από την χούντα. Εστω με την μορφή των ανεκδότων, με την παρακολούθηση ξένων σταθμών για πραγματική ενημέρωση, με την περιφρόνηση και αποξένωση που επιφύλασσε στους εκπροσώπους του καθεστώτος, ο λαός έδωσε σαφές σήμα ότι η χούντα είναι ξένο σώμα στον κοινωνικό κορμό. Γι αυτό άλλωστε, με ορατό και χυδαίο τρόπο, η χούντα καθιστούσε σαφές ότι το κύριο όπλο επιβολής της είναι η βία και ο φόβος.

Ταυτόχρονα, ήταν φανερό, ότι υπήρχε πάντα  στον λαό, «φωτιά κάτω από την στάχτη», κατά την έξοχη διατύπωση του Τζον Στάινμπεκ για την αντίσταση κατά του ναζισμού.

Στην κηδεία του Γιώργου Παπανδρέου, του «Γέρου της Δημοκρατίας» το 1968, στην κηδεία του Γιώργου Σεφέρη το 1971,  στο  μνημόσυνο του Γερου το 1973, δεκάδες και εκατοντάδες χιλιάδες λαού, έδειξαν ότι μπορεί να σπάσουν το φράγμα του φόβου και να δράσουν ομαδικά κατά της χούντας. Δεν υπήρχε όμως αντίστοιχα η οργανωμένη και πειστική δύναμη για να δώσει σταθερή κατευθυνση και έκφραση σ αυτή την διαθεσιμότητα.

Η Αντίσταση των οργανώσεων, είχε δύο βασικά διαφορετικά χαρακτηριστικά.  Υπήρχαν καταρχήν οι οργανώσεις που αποτελούσαν προέκταση των προδικατορικών κομμάτων και πολιτικών δυνάμεων. Για παράδειγμα άλλες αντιστασιακές οργανώσεις δημιούργησε και κατηύθυνε το ΚΚΕ (Εσωτερικού) άλλες το ΚΚΕ (που τότε λεγόταν «εξωτερικού»). Πολλές οργανώσεις αντιστοιχούσαν στην παλαιά «αριστερά του Κέντρου». Αλλες ομάδες αντιστοιχούσαν στην Δεξιά που κάλυπτε η  στάση του Παναγιώτη Κανελλόπουλου και άλλες εξέφραζαν τον φιλοβασιλικό χώρο.

Λίγο πολύ όλες αυτές οι δυνάμεις συστοιχήθηκαν στα αντίστοιχα κόμματα της Μεταπολίτευσης. Αξίζει όμως να σημειωθεί, ότι στην μεγάλη τους πλειοψηφία , οι κομματικοί οργανισμοί δεν ανέδειξαν ποτέ στην ηγεσία τους αντιστασιακούς που με ρίσκο και κόστος, με παράτολμες ενέργειες, με φυλακές και διώξεις τίμησαν το νόημα της έννοιας του πολίτη. Ισως γιατί, τα κόμματα, που γρήγορα μεταβάλλονται σε γραφειοκρατικούς οργανισμούς εξουσίας, ήταν καχύποπτα απέναντι στους αγωνιστές της δικτατορίας, οι οποίοι, στον εφτάχρονο αγώνα, είχαν διαμορφωθεί πολιτικά με αυτόνομο και ακηδεμόνευτο τρόπο.  Αξίζει, πιστεύω, να διερευνηθεί η αναλογία της  επιφύλαξης με την οποία  αντιμετώπιζε η ηγεσία του ΚΚΕ  τους «καπετάνιους», που γέννησε και ανέπτυξε ο εθνικοαπελευθερωτικός αγώνας το 41-44, με την τύχη των αγωνιστών κατά της δικτατορίας στην μεταπολιτευτική συγκρότηση των κομμάτων. Ο  Αρης Βελουχιώτης και ο Αλέκος Παναγούλης αποτελούν, ενδεχομένως,  τα κλασικά εμβληματικά πρόσωπα για την  διερεύνηση αυτής της αναλογίας.

Υπήρχαν όμως και πολυάριθμες οργανώσεις, οι οποίες δεν είχαν αντιστοιχία με τα προδικτατορικά πολιτικά κόμματα και δεν επιδίωκαν την παλινόστηση του παλαιού κοματικού  καθεστώτος. Αυτές οι οργανώσεις, διεκδικούσαν μια διαφορετική μεταδικτατορική Ελλάδα, με πραγματική δημοκρατία, απαλλαγμένη από τις στρεβλώσεις της προδικτατορικής πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικης ζωής.

Νομίζω μάλιστα, ότι η πολιτική ιδιοφυΐα του Ανδρέα Παπανδρέου είναι ότι με την ίδρυση του ΠαΣοΚ εξέφρασε την δυναμική αυτού του αυθεντικού νέου ρεύματος, που απελευθέρωσε ο αντιδικτατορικός αγώνας.

Η πραγματική τομή επομένως, που έφερε η δικτατορία, είναι ότι αυτή η σχετικά μικρή, αριθμητικά,  «μαγιά», των αντιστασιακών οργανώσεων, με τις προκηρύξεις, τις βόμβες, το στραπατσάρισμα της βιτρίνας του καθεστώτος στις δίκες, με απολογίες-φωτιά, έδρασαν ως καταλύτης στην συνείδηση μιας νέας γενιάς. Είτε σε ανθρώπους, όπως εγώ, που η δικτατορία με βρήκε 17 χρονών, είτε στους αμέσως επερχόμενους, αυτούς που ονομάστηκαν «γενιά του Πολυτεχνείου».

Θυμάμαι ότι μοίραζα υλικό που κατήγγειλε τα βασανιστήρια σε μια ομάδα του ΠΑΜ με την Μαργαρίτα Γιαραλή, την Σελήνη Σαββινίδου και τόσους και τόσες άλλες. Το 1976 βάφτισα την κόρη μου Σελήνη, από την ομορφιά που έδωσε, μέσα μου,  στο όνομα, η Σαββινίδου.

Οσοι αγωνιστήκαμε οργανωμένα το 1967 με 1972, είμασταν τελικά σαν τους Κουρήτες που προστάτευσαν την γέννηση του Δία. Την ώρα που είχε καταρρεύσει ο προδικτατορικός πολιτικός κόσμος, μια νέα γενιά έμπαινε στο προσκήνιο, χωρίς δεσμά και εξαρτήσεις. Μια γενιά με ανοιχτούς ορίζοντες, καθώς ρουφάγαμε διψασμένα την εξέγερση του Μάη του 68, το κίνημα κατά του πολέμου στο Βιετνάμ στην Αμερική, μας ενέπνεε ο Τσέ, αλλά είμασταν αλληλέγγυοι στον Γιάν Πάλλατς. Ακούγαμε Θεοδωράκη , Χατζηδάκη, Ξαρχάκο, Μαρκόπουλο, Σαββόπουλο, αλλά ακούγαμε και Μπήτλς και Ρόλλινγκ Στόουνς , και ρόκ και σοουλ, και αγαπάγαμε εξίσου τον Ξυλούρη όσο και το Γούντστοκ.

Αυτοί οι πρώτοι ,ακηδεμόνευτοι απο το προδικτατορικό πολιτικό σκηνικό πυρήνες, αποτέλεσαν, σε έναν σημαντικό βαθμό το περιβάλλον της γέννησης του φοιτητικού κινήματος, που άρχισε δειλά το 1971, εξαπλώθηκε το 1972 και κορυφώθηκε στο Πολυτεχνείο το 1973.  Το φοιτητικό κίνημα ήταν ο πραγματικός καταλύτης της απονομιμοποίησης της χούντας και εν τέλει της κατάρρευσης της, μετά την προδοσία της Κύπρου.

Ηταν επίσης το φοιτητικό κίνημα η εκφραση του Δία της λαικής οργής. Γι αυτό και η εξέγερση του Πολυτεχνείου έγινε σύμβολο παλλαικού και όχι μονον φοιτητικού αγώνα εναντίον της Χούντας.

Ταυτόχρονα, η γενιά της αντιδικτατορικής αντίστασης και η γενιά του Πολυτεχνείου, αποτέλεσαν καταλυτικό παράγοντα ανανέωσης της πολιτικής και των θεσμών της . Το βιβλίο αναφοράς του Κώστα Κορνέτη “Τα παιδιά της δικτατορίας”, εύστοχα ειπώθηκε, ότι “καταδεικνύει –χωρίς να εξωραίζει- πως σε αντίθεση με την πρόσφατη δαιμονοποίηση της, η περίφημη “Γενιά του Πολυτεχνείου” αναδείχθηκε σε βασικό φορέα εκσυγχρονισμού της ελληνικής κοινωνίας, τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης.”

Συμπυκνώνοντας αυτή την προσωπική βιωματική μαρτυρία, νομίζω ότι “μόνον τιμή πρέπει” σε όσους τάχθηκαν τότε στις Θερμοπύλες του χρέους. Και ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο βλακώδες ιστορικά, από να μπερδεύεις διαφορετικής κατηγορίας στάσεις και δράσεις, με διαφορετικής τάξεως και αιτιολογίας αποτελέσματα. Κανείς δεν διανοήθηκε να κατηγορήσει τους επαναστάτες του 1821 για την Επανάσταση, επειδή μετά την εκδίωξη των Τούρκων δυναστών, έγιναν όσα δεν μας αρέσουν, απο την λυμφατική μετεπαναστατική δημοκρατία, ως τα εξαρτημένα από τις ξένες δυνάμεις κόμματα.

Ομως στην  Ελλάδα της κρίσης, υπάρχουν πλήθη που κραυγάζουν ότι “η Χούντα δεν έπεσε το 73” αλλά κυβερνά αδιάλειπτα την χώρα, ενώ όσοι αγωνίστηκαν εναντίον της, είναι οι υπαίτιοι της σημερινής κακοδαιμονίας.

Στην ζωή μου νιώθω πάντα εκπαιδευτικός. Το  ιστορικό και διατηρητέο Τρίτο Δημοτικό Σχολείο που τέλειωσα στην Λάρισα, έχει τώρα μέτωπο στην μετονομασθείσα “Οδό Ηρώων Πολυτεχνείου”. Σκέφτομαι με τρόμο την θέση του δασκάλου αν ένα παιδί,  που έχει ακούσει σε ενα πρωινάδικο ότι “την χώρα την χρεωκόπησε η γενιά του Πολυτεχνείου” τον ρωτήσει αν πρόκειται για τους ίδιους “Ηρωες του Πολυτεχνείου” που τιμούν στην σχολική γιορτή και ονομάτισαν και τον δρόμο του σχολείου τους.

Αλλά είναι γνωστό, ότι ασφαλείς ήρωες στην Ελλάδα είναι μόνον οι νεκροί ήρωες.

 

 


21 Απριλίου 2018- είναι απίστευτο να έχουν περάσει 51 χρόνια από εκείνη τη μέρα

22/04/2018

Image may contain: 3 people

Στo Graphic Novel » Οι ΦΑΛΑΓΓΕΣ ΤΗΣ ΜΑΥΡΗΣ ΤΑΞΗΣ» ο ιδιοφυής εικονογράφος Ένκι Μπιλάλ και ο σεναριογράφος Christin διηγούνται την ιστορία μιας ομάδας γηραιών κομμουνιστών, βετεράνων μιας από τις Διεθνείς Ταξιαρχίες του Ισπανικού Εμφυλίου που κυνηγάει να εκδικηθεί μια άλλη ομάδα εξίσου γηραιών ακροδεξιών φαλλαγιτών/φρανκιστών. Αγώνας αλληλοεξόντωσης ενώ η κοινωνία της δεκαετίας του ’80 περνάει αδιάφορη, έχοντας εντελώς νέα προβλήματα να την απασχολούν. Πόσες φορές, ιδίως σε μέρες επετείων αισθάνομαι ότι το ίδιο επαναλαμβάνεται στην Ελλάδα ξανά και ξανά. Μια κοινωνία που δεν αντλεί διδάγματα από το παρελθόν, που δεν μπορεί-και κανείς δεν την βοηθά- να αντιμετωπίσει τα σημερινά ολωσδιόλου νέα προβλήματα.


Παλιότερο άρθρο πιο επίκαιρο παρά ποτέ: Η καταστροφική μη επέμβαση στη Συρία

20/04/2018

https://melittag.wordpress.com/2016/09/04/%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%BF%CF%86%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BC%CE%B7-%CE%B5%CF%80%CE%AD%CE%BC%CE%B2%CE%B1%CF%83%CE%B7-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CF%83%CF%85%CF%81%CE%AF%CE%B1/

της Anne Applebaum αρθρογράφου- Washington Post 29/8/16

https://www.washingtonpost.com/opinions/global-opinions/what-exactly-nonintervention-has-produced-in-syria/2016/08/29/45826402-6e08-11e6-9705-23e51a2f424d_story.html?postshare=3011472525819354&tid=ss_tw&utm_term=.a5cdc542df1

(AFP/AFP/Getty Images)

(AFP/AFP/Getty Images)

Δεν ξέρω τι θα είχε συμβεί εάν,κάποια Δευτέρα πριν από τρία χρόνια, ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον δεν είχε κάνει την ανοησία να φέρει στη Βουλή των Κοινοτήτων ψηφοφορία για επέμβαση στη Συρία και να τη χάσει. Ίσως, αν είχε δώσει μεγαλύτερη προσοχή, αν είχε δείξει περισσότερο ενδιαφέρον και αν είχε πεί στους συναδέλφους του να γυρίσουν από τις διακοπές τους, ίσως να είχε πετύχει. Μπορεί η επέμβαση να είχε γίνει. Ίσως να είχε βοηθήσει στον τερματισμό της σύγκρουσης – ή ίσως και να είχε αποτύχει.

Δεν θα το μάθουμε ποτέ. Ωστόσο ξέρουμε τι συνέβη αντί γι αυτό. Η Βρετανία απέσυρε την υποστήριξή της στην αποστολή για τον τερματισμό της χρήσης χημικών όπλων εκ μέρους του Bashar al-Assad, του δικτάτορα της Συρίας. Τρομαγμένος από την ψηφοφορία της Βουλής των Κοινοτήτων, ο Πρόεδρος Ομπάμα άλλαξε και αυτός γνώμη. Το πρωί της 30ης Αυγούστου 2013, ο υπουργός εξωτερικώνJohn Kerry καλούσε σε δράση: “Η Ιστορία είναι γεμάτη από ηγέτες που έχουν προειδοποιήσει κατά της αδράνειας, της αδιαφορίας, και ιδιαίτερα κατά της σιωπής- πράγμα που έχει τη μεγαλύτερη σημασία.» Ωστόσο την επομένη, ο πρόεδρος δηλώνει ότι όλα τα σχέδια για επέμβαση ματαιώνονται. Οι Γάλλοι, αιφνιδιασμένοι δενθέλησαν να κάνουν τίποτα μόνοι τους και έτσι αποσύρθηκαν δυστυχώς και αυτοί. «Ήταν μια μεγάλη έκπληξη”, είχε δηλώσει ο Γάλλος πρωθυπουργός στον Jeffrey Goldberg του Atlantic. «Αν είχαμε πραγματιποιήσει τους βομβαρδισμούς, όπως ήταν προγραμματισμένο, νομίζω ότι τα πράγματα θα ήταν σήμεραδιαφορετικά.»

Επαναλαμβάνω: Ίσως μια ΗΠΑ-βρετανο-γαλλική επέμβαση να είχε καταλήξει σε καταστροφή. Αν ναι, σήμερα θα πενθούσαμε τις συνέπειες. Αλλά μερικές φορές έχει σημασία να θρηνούμε και τις συνέπειες μιας μη επέμβασης. Άλλωστε, μετά από τρία χρόνια, γνωρίζουμε πλέον ποιά αποτελέσματα έφερε αυτή η μη επέμβαση:

Θάνατοι: Οι εκτιμήσεις των θυμάτων πολέμου κυμαίνονται μεταξύ155.000 και 400.000, ανάλογα με το ποιοί καταμετρώνται. Πρόσφατα, το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχε καταγράψει συνολικά 14,711 νεκρά παιδιά. Από την ανακήρυξη του ισλαμικό “κράτους” στη Συρία, υπολογίζεται ότι έχουν εκτελεστεί 2.350 άμαχοι από τους τζιχαντιστές. Στη Συρία το προσδόκιμο ζωής έχει πέσει από 80 στα 55 χρόνια.

Πρόσφυγες. Σύμφωνα με την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), μέχρι τον Αύγουστο του ’16 είχαν καταγραφεί4,8 εκατομμύρια Σύριοι πρόσφυγες. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν επιπλέον 2 εκατομμύρια πρόσφυγες που παραμένουν στο εσωτερικό της Συρίας, αλλά έχουν εκτοπιστεί από τα σπίτια τους. Τα τρία τέταρτα των ατόμων που τράπηκαν σε φυγή είναι γυναίκες και παιδιά. Οι περισσότεροι δεν έχουν στην κατοχή τους τίποτα εκτός από τα ρούχα που φοράνε. Για να κάνουμε μια σύγκριση, η προσφυγική κρίση από τους πολέμους της Γιουγκοσλαβίας στις αρχές της δεκαετίας του ’90 δημιούργησε 2,3 εκατομμύρια πρόσφυγες, αριθμό που τότε θεωρήθηκε ως η χειρότερη προσφυγική κρίση από τη δεκαετία του 1940. Η συριακή κρίση είναι τρεις φορές μεγαλύτερη.


Φυσικές καταστροφές
. Οι αρχαίες πόλεις του Χαλεπίου, της Μπόσρα και της Παλμύρας υπέστησαν ανεπανόρθωτες καταστροφές. Η Δαμασκός έχειπάθει σοβαρή ζημιά. Σε όλη τη χώρα οι υποδομές- δρόμοι, γέφυρες, εργοστάσια-έχουνκαταστραφεί.Σχολεία καινοσοκομεία έχουν ισοπεδωθεί. Μόνο τον περασμένο μήνα, η Συριακή κυβέρνηση βομβάρδισε τέσσερα αυτοσχέδια νοσοκομεία και μια τράπεζα αίματος στο Χαλέπι.

Αποσταθεροποίηση της περιοχής. Η συντριπτική πλειοψηφία των προσφύγων βρίσκονται στην Τουρκία, στον Λίβανο, στην Ιορδανία, στο Ιράκ και στην Αίγυπτο, όπου ασκούν μια τεράστια οικονομική και πολιτική πίεση πάνω σε πιο φτωχά και πιο ευάλωτα κράτη. Το ένα πέμπτο των κατοίκων του Λιβάνου είναι πρόσφυγες από τη Συρία, αναλογία που μπορεί να διαταράξει την ευαίσθητη πολιτική ισορροπία σε αυτή τη χώρα. Στην Ιορδανία έχουν ξεσπάσει ταραχές σε στρατόπεδα προσφύγων. Στην Τουρκία, οι παρενέργειες του Συριακού πολέμου προκαλούν και έξαρση των εντάσεων με την κουρδική μειονότητα και άλλες ομάδες στο εσωτερικό της χώρας, καθώς και υψηλά ποσοστά εγκληματικότητας, λαθρεμπορίου καιαναταράξεις κατά μήκος των συνόρων. Η Τουρκία, που είναι μέλος του ΝΑΤΟ, παρασύρεται στη σύγκρουση όλο και βαθύτερα: εάνδεχθεί επίθεση από το Ισλαμικό “Κράτος”, ίσως το ΝΑΤΟ να πρέπει ν’ απαντήσει.

Αποσταθεροποίηση της Ευρώπης. Εν μέρει εξαιτίας του πολέμου στη Συρία, εκατοντάδες χιλιάδες πρόσφυγες προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη διασχίζοντας με πλοίο τη Μεσόγειο ή με τα πόδια μέσω Βαλκανίων. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ύπατης Αρμοστείας που δημοσιεύτηκαν τον Μάιο, μόνο το 2016 πνίγηκαν πάνω από 2.000 άνθρωποι -από τη Συρία και την Αφρική-, περισσότεροι από τους νεκρούς του 2015 την ίδια περίοδο. Τα νησιά της Ελλάδας και της Ιταλίας έχουν κατακλυστεί από πρόσφυγες. Η απροθυμία ή η αδυναμία υης Ευρωπαϊκής Ένωσης να ελέγξει τιςπροσφυγικές ροές συνέβαλαν στην περαιτέρω υπονόμευση της αξιοπιστίας των θεσμών της.

Άνοδος της ξενοφοβίας σε όλη τη Δύση. Το θέαμα εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που βαδίζουν ή πλέουν προς την Ευρώπη έχει πυροδοτήσει ένα άνευ προηγουμένου κύμα ξενοφοβίας. Οι εκλογές στην Αυστρία και στην Πολωνία επηρεάστηκαν κατά ένα μέρος από τη ρητορική κατά των προσφύγων, η οποία έπαιξε επίσης ρόλο και στο αποτέλεσμα του Brexit στο Ηνωμένο Βασίλειο. Τα ακροδεξιά και εθνικιστικά κόμματα σε Ουγγαρία, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία χρησιμοποιούν με επιτυχία το φόβο για τους Σύρους πρόσφυγες και κερδίζουν λαϊκή υποστήριξη. Το ίδιο και η προεκλογική καμπάνια του Donald Trump στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Για να συνοψίσω: Φυσική, ανθρωπιστική και πολιτική ζημιά σε πρωτοφανή κλίμακα. Διαρκείς απειλές για την ασφάλεια. Ο φασισμός σηκώνει κεφάλι. Πιθανόν όλα αυτά να είναι προτιμώτερα από την άλλη επιλογή, εκείνη που το Βρετανικό Κοινοβούλιο και ο Αμερικανός Πρόεδρο έβρισκαν τόσο δυσάρεστη. Ωστόσο η κατάληξη μόνο ως εξαιρετική επιτυχία δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί.

29/8/16