Σημειώσεις από ένα ταξίδι: Παρίσι 2018

04/06/2018

ΛΕΣ ΚΑΙ ΗΤΑΝ ΧΘΕΣ! Παρίσι, 50 χρόνια μετά τον Μάη του 68. Κατ’ αρχήν το ίδιο το γεγονός είναι απίστευτο! 50 χρόνια! Όταν ήμουν μικρό παιδί οι αφηγήσεις που άκουγα από την οικογένεια και τους δασκάλους μου για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και την κατοχή απείχαν μόλις καμιά δεκαριά χρόνια από τα γεγονότα και όμως στο μυαλουδάκι μου φάνταζαν αρχαία ιστορία! Σήμερα κοιτώντας γύρω μου, παλιούς φίλους και σημερινές φωτογραφίες μερικών από τους τότε πρωταγωνιστές, αλλά πρώτα πρώτα τον ίδιο μου τον καθρέφτη, δεν πιστεύω στα μάτια μου!

Ντ. Κον-Μπεντίτ-τότε

τώρα

Αλαίν Ζεσμάρ-τότε

τώρα

Ζακ Σοβαζό-τότε

2017 λίγο πριν τον θάνατό του

Ρομαίν Γκουπίλ -τότε

τώρα

 

Δεν έζησα τα γεγονότα του Μάη από πρώτο χέρι, αλλά όταν έφτασα στο Παρίσι ως «πολιτιστικός πρόσφυγας» στα μαύρα χρόνια χρόνια της χούντας, πήρα μια γερή γεύση από τα μετέπειτα του Μάη, τις αριστερίστικες οργανώσεις, τους ευφάνταστους τρόπους αγώνα για την επανάσταση που όπως στα σοβαρά πιστεύαμε τότε, όπου νά’ναι έστριβε τη γωνία και έφτανε ακάθεκτη!

Το Παρίσι γιορτάζει τον Μάη με πολλές εκθέσεις σε δημόσιους χώρους, πανεπιστήμια, μουσεία και ινστιτούτα, τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά αφιερώματα. To χρονικό, τα αρχεία,ο τύπος, οι εικόνες, η κληρονομιά. (βλ. και προηγούμενο άρθρο για την αρχιτεκτονική ). Ακόμα και η Prefecture de Paris, η Διεύθυνση της Αστυνομίας, παρουσίασε έκθεση με τίτλο Derrière les boucliers – Mai 68, (πίσω από τις ασπίδες), όπου η αστυνομία διεκτραγωδεί τις δύσκολες μέρες που πέρασε τότε και επιχειρεί να συγκρίνει τους διαδηλωτές του Μάη με το σημερινό black block. 

Κεντρικός εορτασμός δεν έγινε. Εικάζω ότι σε αυτό έπαιξε ρόλο ο Κον-Μπεντίτ, που σιχαίνεται τα μουσειακά. Πάντως ο Ντανύ έκανε μαζί με άλλον έναν βετεράνο του Μάη, αλλά πάντοτε ενεργό, τον φίλο του σκηνοθέτη Ρομαίν Γκουπίλ («Πεθαίνοντας στα ’30»), το τηλεοπτικό φιλμ La Traversée, όπου ο Ντανύ συναντά και συζητά σημερινά προβλήματα με ομάδες πολιτών, αγρότες, εργάτες, δεξιούς, αριστερούς ακόμα και ακροδεξιούς- προσπαθώντας να καταλάβει και πώς σκέπτονται- τοπικούς άρχοντες, μέλη ΜΚΟ – και τον Μακρόν.

ΛΕΣ ΚΑΙ ΗΤΑΝ ΧΘΕΣ! Κατά τα άλλα οι συνδικαλιστικές οργανώσεις μαζί με την Gauche de la Gauche του Μελανσόν και των άλλων ακροαριστερών, χωρίς να το ομολογούν, δείχνουν να αναπολούν τον «παλιό καλό Μάη» για να κάνουν «αντίσταση» στον Μακρόν, αποσιωπώντας πόσο λυσσαλέα αντίθετοι ήταν οι προκάτοχοί τους (ΚΚΓ και επίσημος συνδικαλισμός) εκείνα τα χρόνια προς το κίνημα του ’68.

Ρεπορτάζ από τη διαδήλωση της 26ης Μαϊου :
Η διαδήλωση κατά των μεταρρυθμίσεων του Μακρόν με τ’ όνομα «Λαϊκή Πλημμυρίδα» ήταν λαϊκή αλλά όχι και πλημμυρίδα. Αν πάρει κανείς υπόψη του ότι την κάλεσαν τα δύο μεγαλύτερα συνδικάτα (CGT, CFDT) και καμιά 60αριά κόμματα και ομάδες της άκρας αριστεράς και διάφορες ΜΚΟ, το αποτέλεσμα δεν το λες και τρελλή επιτυχία: 33000 σύμφωνα με ανεξάρτητους καταμετρητές- 80000 μου είπε κάποιος της CGT. Αλλά πέρα από αριθμούς, τα συνθήματα «καταλήψεις παντού» («ZAD PARTOUT» αναφορά στην κατάληψη στην Notre Dame de Landes εναντίον του νέου αεροδρομίου , το οποίο έτσι και αλλιώς ματαιώθηκε από πέρσι!), «συμπαράσταση στους σιδηροδρομικούς», «ελεύθερη Γάζα», «Σύνταγμα από τους πολίτες», πολλές παλαιστινιακές σημαίες, πανώ με τον Τσε Γκεβάρα, και παντού τα φορτηγά της CGT να διαλαλούν τη «Διεθνή».

Τόσα χρόνια έχουν περάσει, δεν έχουν καταλάβει τίποτα! Άκριτος λαϊκισμός. Βέβαια τα οικονομικά αιτήματα κυριαρχούσαν, υπάρχει ένα εύλογο αίσθημα αδικίας λόγω των σημαντικών παραχωρήσεων που έχει κάνει ο Μακρόν προς την εργοδοσία. Αλλά και αυτά εκφράζονταν με λαϊκίστικο πνεύμα.(Μακρόν κλέφτη , δώσε μου πίσω τη σύνταξή μου!»). Ευτυχώς η Γαλλία δεν είναι ούτε Ιταλία, ούτε Ελλάδα. Πάντως δεν έλλειπε το κέφι και η γνωστή γαλλική πρωτοτυπία. Και μια υποσημείωση: Δυό μέρες μετά, η Γαλλική Φοιτητική Ένωση (UNEF) εξέλεξε επικεφαλής μια μουσουλμάνα με μαντήλα! (φωτο) Θρίαμβος του αριστερού politically correct!  Αυτό και αν είναι πρόοδος! Αυτό και αν είναι φόρος τιμής στο αίτημα σεξουαλικής χειραφέτηση; του Μάη του ’68! 

 

 

Περπατώντας στο Παρίσι: Μετά το τελευταίο μου ταξίδι πριν 4 χρόνια, περίμενα να δώ πολύ περισσότερες μαντήλες να κυκλοφορούν. Δεν παρατήρησα κάτι τέτοιο, τουλάχιστον στο ευρύτερο κέντρο. Αντίθετα αυτό που χτύπαγε στο μάτι ήταν η κοσμοπλημμύρα ανθρώπων της κίτρινης φυλής! Εκτός από τους Γάλλους κινεζικής και βιετναμικής καταγωγής, το Παρίσι ήταν γεμάτο Κινέζους και Γιαπωνέζους τουρίστες και άλλους επισκέπτες. Μιλάμε 3 στους 10! Οι Γιαπωνέζες κατά κανόνα πολύ design chic. Σε πολλές γραμμές του μετρό οι οδηγίες προς τους τουρίστες δίνονταν και στα κινέζικα. Το ίδιο και στην είσοδο του Λούβρου.

Παρίσι αγαπημένο, όλοι στους δρόμους και στα café λόγω του εξαιρετικού καιρού, η rue Mouffetard, η αγορά του Σαιν-Ζερμαίν, τα μαγαζιά του Μαραί, το κανάλι της Βιλέτ, οι ωραίες εκθέσεις στα μουσεία, τα νέα έργα σύγχρονης αρχιτεκτονικής με την υπογραφή των Ζαν Νουβέλ, Ρένζο Πιάνο, Φρανκ Γκέρυ, Ντομινικ Περρώ. Αλλά και αρκετά αντίσκηνα αστέγων. Το παραδοσιακό και το καινούργιο, μια πόλη που προσφέρει σε κατοίκους και επισκέπτες μια αέναη φαντασμαγορία. PARIS JE T’ AIME!

Advertisements

FORGET MAY ’68

15/05/2018

Το άρθρο μου στην ATHENS VOICE

Ξεχάστε τον Μάη του ’68

Αντιγράφεις το σχέδιο (πρωτότυπο ή από φωτoγραφία) σε χαρτί μεγέθους αφίσας, με τις επιφάνειες σε έντονο ασπρόμαυρο κοντράστ. Βάζεις από πάνω ένα τελάρο αντίστοιχου μεγέθους όπου είναι τεντωμένη μια οθόνη από λεπτό μετάξι. Ξεπατικώνεις το σχέδιο πάνω στην οθόνη με κόλλα που φράζει τους πόρους του υφάσματος στα τμήματα που αντιστοιχούν με τις άσπρες επιφάνειες της εικόνας. Βάζεις κάτω από το τελάρο ένα πάκο χαρτιά. Ρίχνεις τη μπογιά -κατά προτίμηση κόκκινη, μαύρη, αλλά και μωβ ή πορτοκαλί- και την περνάς με ένα ξύλο στο τελάρο, οπότε βάφονται μόνο τα μέρη που δεν έχουν κόλλα. Βγάζεις το πρώτο χαρτί και το επαναλαμβάνεις όσες φορές θέλεις. Έτσι γεννιέται μια αφίσα του Μάη΄68. Στο περίφημο Atelier populaire.

Ε, λοιπόν, όση σχέση έχει αυτή η πρόχειρη μεταξοτυπία με την σημερινή ψηφιακή εικόνα, όση σχέση έχει ένα σύνθημα γραμμένο στον τοίχο με ένα tweet, άλλη τόση σχέση είχαν τα προβλήματα και οι καταστάσεις της άνοιξης του 1968 με τα σημερινά. Στην παιδεία, στην κοινωνία στον πολιτισμό, στην πολιτική. Ένας από τους πρωταγωνιστές του Μάη, ο μόνος ίσως από τους γνωστούς που ούτε αποσύρθηκε, ούτε έμεινε κολλημένος αλλά προχώρησε πολιτικά, ο Ντανύ Κον-Μπεντίτ, πριν από μερικά χρόνια έγραψε FORGET ’68*. Με την έννοια ότι δεν έχει νόημα να μένουμε καθηλωμένοι και να μηρυκάζουμε παλιές δόξες ή παλιά σφάλματα, αλλά να πηγαίνουμε μπροστά. Και ήταν φυσική εξέλιξη η πολιτική πορεία του Ντανύ επί χρόνια στο Ευρωκοινοβούλιο με το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα, το οποίο πρώτο υποστήριξε ”δεν είμαστε ούτε αριστερά, ούτε δεξιά. Είμαστε μπροστά”. Πολύ πριν πεί το ίδιο ο Μακρόν. Και ούτε είναι τυχαίο ότι ο Κον-Μπεντίτ σήμερα υποστηρίζει τον Μακρόν.

Ας δούμε ένα επίκαιρο, όσο και σημαντικό παράδειγμα:Πρόσφατα έγιναν διαδηλώσεις και καταλήψεις κάποιων πανεπιστημίων από φοιτητές και “αλληλέγγυες” πολιτικές ομάδες που αντιδρούν στο μεταρρυθμιστικό σχέδιο του Μακρόν για επιλογή στα πανεπιστήμια. Πολλοί νοσταλγοί στη χώρα μας νόμισαν ότι οι σημερινές καταλήψεις πανεπιστημίων και οι απεργίες ορισμένων κλάδων μοιάζουν με τους αγώνες του Μάη. Καμιά σχέση. Η πραγματικότητα είναι ότι στα γαλλικά Πανεπιστήμια εισάγονται όλοι οι κάτοχοι μπακαλορεά, οι οποίοι με την πάροδο των χρόνων αυξάνονται κατά γεωμετρική πρόοδο και η επιλογή έχει γίνει συγκριτικά ευκολώτερη. Έτσι η λειτουργία των σχολών δυσχεραίνεται, λόγω του μεγάλου αριθμού, και επιπλέον στο τέλος του πρώτου έτους τουλάχιστον οι μισοί εισαχθέντες εγκαταλείπουν. Με αποτέλεσμα αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή των ίδιων, αλλά και στρέβλωση της αγοράς εργασίας. Πολλά πανεπιστήμια για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα δέχονται φοιτητές με κλήρο. Σε αυτό το σημείο επεμβαίνει το ξεδιάλεγμα της μεταρρύθμισης Μακρόν με βαθμολογικά κριτήρια, θεραπεύοντας την παραπλανητική “ισότητα” της κλήρωσης. Φυσικά πολλές σχολές με κύρος πάντα έκαναν επιλογή με διάφορους τρόπους και κυρίως οι Μεγάλες Σχολές (Grandes Ecoles) έτσι κι αλλιώς συνεχίζουν να είναι όπως πάντα η ελίτ των ελίτ μετά από αυστηρότατη επιλογή. Γι αυτό και όταν καταλήφθηκε για λίγες μέρες και η περίφημη Ecole Normale Superière, ο πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ δεν παρέλειψε να επισημάνει με χιούμορ το οξύμωρο του πράγματος. Η μεταρρύθμιση εντάσσεται σε ευρύτερη στρατηγική για ν’ ανταποκριθούν τα γαλλικά ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στον ανταγωνισμό με τα αντίστοιχα άλλων χωρών, κυρίως εκτός Ευρώπης. Και θα ήταν ενδιαφέρον να έβαζε κανείς το ερώτημα σε αυτούς που δε θέλουν τις μεταρρυθμίσεις, αν προτιμούν την πρωτοκαθεδρία της έρευνας, της τεχνολογίας, της επιστήμης να την έχει το αυταρχικό, αντιδημοκρατικό κράτος της Κίνας.

Η διαμάχη για τη μεταρρύθμιση στα πανεπιστήμια είναι ένα μόνο από τα πολλά παραδείγματα που αγγίζουν τον πυρήνα του θέματος. Ο κόσμος που ζούμε σήμερα είναι ένας πολύ διαφορετικός κόσμος από τα sixties του 20ού. Η παγκοσμιοποίηση, αναπόφευκτη για τον μικρό μας πλανήτη, που γίνεται ολοένα μικρότερος χάρις στις νέες τεχνολογίες, έκανε μια μερική αναδιανομή του πλούτου από τον Πρώτο Κόσμο προς τον Τρίτο Κόσμο. Στην Ευρώπη, αν και εξακολουθούμε να έχουμε την μεγαλύτερη ευημερία, την καλύτερη κοινωνική προστασία, την καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος και την περισσότερη πολιτιστική καλλιέργεια, μετράμε απώλειες. Αυτή είναι και μια σημαντική αιτία για την κρίση της σοσιαλδημοκρατίας, που τον 20ό αιώνα είχε οικοδομήσει την πολιτική της πάνω στο κράτος προνοίας και τις εργασιακές κατακτήσεις. Σήμερα ζητούμενο είναι η δημιουργία πλούτου δηλαδή η οικονομική μεγέθυνση (growth) αλλά και ο χαρακτήρας της ανάπτυξης που είναι άρρηκτα δεμένη με την κλιματική αλλαγή, το δημογραφικό, το μεταναστευτικό/προσφυγικό, το κράτος προνοίας και την επελαύνουσα επανάσταση των εργασιακών σχέσεων λόγω της ρομποτικής. Οι πολιτικές που αφορούν αυτά τα ζητήματα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν.

Αποτέλεσμα εικόνας για artificial intelligence

Η εξέγερση του Μάη- και όχι μόνο του γαλλικού- βρήκε μιαν Ευρώπη που ανθούσε οικονομικά και πολιτιστικά αλλά είχε πολιτικές ηγεσίες που κουβαλούσαν ακόμα αναντίστοιχους αυταρχισμούς και αναχρονισμούς. Τα προτάγματα του Μάη, παρά τις υπερβολές και τις ανοησίες, ήταν οι ψηφίδες μιας μεγάλης πολιτιστικής επανάστασης που νίκησε. Τίποτα δεν θα ήταν πια όπως πριν. Η κοινωνία έγινε μια καλύτερη κοινωνία σε πολλά ζητήματα που σήμερα τα θεωρούμε αυτονόητα. Ωστόσο πιθανόν σήμερα να είμαστε στο κατώφλι μιας νέας πολιτιστικής επανάστασης, όπου δεν χωράνε οι ταμπέλες του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Μπροστά μας – και κυρίως μπροστά στα παιδιά και στα εγγόνια μας- ανοίγονται προκλήσεις που ίσως δεν μπορούμε ακόμα να τις φανταστούμε. Οι αλλαγές είναι ιλιγγιώδεις. Προλαβαίνουμε;

* τίτλος βιβλίου των D.Cohn-Bendit, Stephane Paoli & Jean Viard, ed. l‘aube, 2009

 

 


ΜΑΗΣ ’68: Οι αφίσες

11/05/2018

 

 

Mai 68
Affiche Mai 68

Mai 68
Affiche Mai 68


Ο ΜΑΗΣ ΤΟΥ ’68 ΣΕ 3 ΛΕΠΤΑ

06/05/2018

Και η μετάφραση:

Το 1968 η Γαλλία βαρυέται. Το ίδιο και ο Ντε Γκωλλ.

Η Γαλλία έχει εξασφαλισμένη ειρήνη απ’ όλες τις μεριές, μακρυά από τις διεθνείς φασαρίες.

Το μπέϊμπυ-μπουμ φέρνει στο προσκήνιο ένα νέο κοινωνικό υποκείμενο: τους νέους.

Γι αυτούς η ατομική ελευθερία είναι πιο σημαντική από την ανάπτυξη και η προσωπική ολοκλήρωση έχει ύψιστη αξία.

Στις 22 Μαρτίου η σπίθα ανάβει: Καμιά εκατοστή φοιτητές, καταλαμβάνουν με έφοδο τον πύργο της διοίκησης της φιλοσοφικής σχολής του           Πανεπιστημίου της Ναντέρ, ξεσηκωμένοι από τον Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, τον λεγόμενο “κόκκινο Ντάνυ”.

Στις 2 Μαϊου τροτσκιστές, μαοϊκοί και αναρχικοί οργανώνουν μια αντιιμπεριαλιστική ημέρα.

Το πρόγραμμα: κατάληψη των αμφιθεάτρων.Την επομένη η Ναντέρ κλείνει. Αποτέλεσμα:Κατάληψη και της Σορβόννης. Η αστυνομία επεμβαίνει      βάναυσα.

600 συλλήψεις, 100 τραυματίες, η σφεντόνα τινάζεται.

Το κλείσιμο της Σορβόννης βγάζει τους φοιτητές στους δρόμους.

6 Μαϊου: Συγκρούσεις στο Καρτιέ Λατέν με 900 τραυματίες.

Την επομένη 30 000 φοιτητές διαδηλώνουν στη λεωφόρο των Ηλυσίων.

Το κίνημα ξαπλώνεται στις περισσότερες πόλεις με Πανεπιστήμια.

Τη νύχτα της του 10ης προς την 11η Μάη οδοφράγματα παντού στο Παρίσι, η αναρχία στο λιθόστρωτο.

Το ξέσπασμα γίνεται εξέγερση. Δεύτερη νύχτα ταραχών. Τα CRS (ΜΑΤ) κάνουν επίθεση και καταλαμβάνουν 60 οδοφράγματα.

367 σοβαρά τραυματίες, εκ των οποίων 251 αστυνομικοί.

H κοινωνία βλέπει με συμπάθεια αυτές τις ταραχές. Η εξέγερση ανεβαίνει επίπεδο.

Ξαφνικές απεργίες ξεσπούν σε πολλά εργοστάσια.

Στις 18 Μαϊου η Γαλλία μετράει δύο εκατομμύρια απεργών.

Στις 19 Μαϊου από το προεδρικό μέγαρο ο στρατηγός Ντε Γκωλλ δηλώνει: Ναί στις μεταρρυθμίσεις, όχι στο χάος (chienlit)

Στις 20 Μαϊου 6 εκατομμύρια απεργών.

Στις 24 Μαϊου φτάνουν στα δέκα εκατομμύρια. Ρεκόρ. Τη νύχτα γίνονται επιθέσεις σε αστυνομικά τμήματα. Στη Λυόν σκοτώνεται ένας αστυνομικός.

Μετά ένα μήνα ένας μαθητής πνίγεται, προσπαθώντας να ξεφύγει από την αστυνομία.

Η Γαλλία έχει παραλύσει, η κρίση έχει γίνει κοινωνική.

27 Μαϊου: αύξηση του κατώτατου μισθού και όλων των μισθών, μείωση του χρόνου εργασίας, μείωση της ηλικίας συνταξιοδότησης: εργοδοσία, συνδικάτα και κυβέρνηση καταλήγουν σε συμφωνία.

Είναι η συμφωνία της Γκρενέλ. Παρ’ όλα αυτά, οι εργάτες των μεγάλων βιομηχανιών δεν φαίνονται πρόθυμοι να ξαναπιάσουν δουλειά.

29 Μαϊου, μέσα στην κρίση ματαιώνεται η σύγκλιση του υπουργικού Συμβουλίου. Επί 7 ώρες ο Ντε Γκώλλ εξαφανίζεται. Φεύγει στο Μπάντεν-        Μπάντεν για να συμβουλευτεί τον παλιό του σύντροφο, τον στρατηγό Μασσύ. Πλήγμα για τους Γάλλους. Αλλά και ένα χέρι βοηθείας για τον Πρόεδρo, που αντιδρά.

Την επομένη, 30 Μαϊου, κάνει κυβερνητικό ανασχηματισμό, διαλύει τη Βουλή και το ίδιο βράδυ με πρόσκληση των γκωλικών ένα εκατομμύριο πολίτες παρελαύνουν στα Ηλύσια.

Μετά από δύο βδομάδων παράλυση ξεμπλοκάρονται οι αποθήκες καυσίμων.

Στις 4 Ιουνίου μερικές επιχειρήσεις ξαναπιάνουν δουλειά. Και βαθμιαία επαναλειτουργούν οι σιδηρόδρομοι, η εταιρεία ηλεκτρισμού, τα     ταχυδρομεία και άλλες υπηρεσίες.

Τέλος, στις 23 και 30 Ιουνίου γίνονται βουλευτικές εκλογές και -πράγμα πρωτοφανές- το UDR του Ντε Γκωλλ κατακτά την απόλυτη πλειοψηφία.   Νίκη του Ντε Γκώλλ.

Ωστόσο τίποτα δεν θα είναι πια όπως πριν. Και όπως λέει και ο Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ:

Διακηρύξαμε τα δικαιώματα του παρόντος ενάντια στο παρελθόν. Φέραμε τη φωνή του σήμερα απέναντι στους φρουρούς του μουσείου.


ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ 2018

01/05/2018

Αποτέλεσμα εικόνας για artificial intelligence

Και ανήμερα εργατική Πρωτομαγιά μην ξεχνάμε ότι ROBOT σημαίνει εργάτης. Με αυτόν θα καθοριστούν οι εργασιακές σχέσεις την επόμενη δεκαετία. Μία στις δύο δουλιές θα τις κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Θα χαθούν θέσεις εργασίας (όπως έχουν ήδη χαθεί τόσα και τόσα παραδοσιακά επαγγέλματα) αλλά θα δημιουργηθούν άλλα, και δεν θα νοείται εργαζόμενος που δεν θα συνεργάζεται στη δουλειά του με κάποιου είδους ρομπότ. Δεν έχουμε να φοβόμαστε τίποτα, αν οι κοινωνίες είναι προετοιμασμένες για τις μεγάλες, ποιοτικές αλλαγές. Αλλιώς θα καταντήσουμε Λουδίτες. Δυστυχώς στην Ελλάδα της ανεργίας, αντί να συζητάμε γι αυτά, βρισκόμαστε ακόμα στο στάδιο του αντιιμπεριαλισμού- ανώτατου στάδιου του αναχρονισμού.

Διαβάστε Î¤ÎŸ ΔΙΚΤΥΟΑνάλυση: Οι προεκτάσεις της Τεχνητής Νοημοσύνης στην οικονομία, την παραγωγή, την απασχόληση και την κοινωνία του του διευθυντή του ΔΙΚΤΥΟΥ Γιάννη Μαστρογεωργίου

και το βιβλίο του Υuval Harari HOMO DEUS

 


Les six derniers jours du Christ (Countdown to Calvary)

01/04/2018
Δύο ενδιαφέροντα  ντοκυμανταίρ μέσω ARTE : Ένα για την τελευταία εβδομάδα της ζωής του Χριστού διηγημένο από τον γνωστό μας ηθοποιό Hugh Bonneville (μόνο για γαλλόφωνους, δυστυχώς δεν το βρήκα στο πρωτότυπο αγγλικό) Διαθέσιμο έως 29/4/18

και ένα από τη σειρά Quand l’histoire fait dates με τίτλο 33 : crucifixion de Jésus διαθέσιμο έως 15/5/18  https://www.arte.tv/fr/videos/069117-002-A/quand-l-histoire-fait-dates/


Παναγής Παναγιωτόπουλος: Η παρακμή της εναντίωσης

23/03/2018

Πολύ σωστή η εμβάθυνση για τον προβληματισμό στο ζήτημα της παρακμής. Aς συμπληρώσω και την σκοπιά του αστικού περιβάλλοντος: Μια  οικονομικά εύρωστη εταιρεία μαζικών μέσων συγκοινωνίας συμβάλλει σημαντικά και στην βιωσιμότητα από οικολογική σκοπιά, δηλαδή στην αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος. Αξιόπιστα, αποτελεσματικά και ευπρεπή μέσα μεταφοράς γίνονται πιο ελκυστικά για το επιβατικό κοινό από τα ΙΧ και τα ταξί. Με θετικές επιπτώσεις στην ατμοσφαιρική μόλυνση, το κυκλοφοριακό, την αποτροπή της κατάληψης πεζοδρομίων, πεζοδρόμων, ραμπών για ανάπηρους από τα ΙΧ και γενική βελτίωση της ελκυστικότητα του δημοσίου χώρου. Χρεοκοπημένη εταιρεία σημαίνει υποβαθμισμένα και αναξιόπιστα οχήματα ή και κλείσιμο της εταιρείας, προς μεγάλη χαρά του κ.Λυμπερόπουλου και των ομοίων του στο λόμπυ των συνδικαλιστών ταξιτζήδων.

Ο Παναγής Παναγιωτόπουλος* «διαβάζει» τη φωτογραφία

(Αργά το βράδυ της Παρασκευής 3/2, κουκουλοφόροι έσπασαν ακυρωτικά μηχανήματα στους σταθμούς των ΗΣΑΠ στα Πευκάκια και τα Πετράλωνα)

ATHENS VOICE 21.03.2018

Η προοδευτική ιδεολογία έχει εξoρίσει από την επικράτεια της ανάλυσης του σύγχρονου κόσμου την ιδέα της εθνικής και κοινωνικής παρακμής και της κάμψης του πολιτισμού. Η παραγωγίστικη ιδεολογία της πρόοδου, όπως αυτή επιβάλλεται με τη βιομηχανική κοινωνία και τις χειραφετητικές επιταγές της νεωτερικότητας, ειδικά μετά τη μεταπολεμική ανασυγκρότηση και τη μακρά επικράτηση μιας συστηματικής αναβάθμισης της ζωής από γενιά σε γενιά, δεν αναγνώριζε καμία οπισθοδρόμηση, πόσο μάλλον κάτι παρακμιακό. Η έννοια της παρακμής ήταν, και σωστά, καταχωρημένη στους αρνητές της πολιτικής προόδου, της εκκοσμίκευσης, της ελευθερίας. Εντέλει σε αυτούς που αποκλήθηκαν αντιδραστικοί. Εκεί που οι δυναμικές κοινωνικές μερίδες και οι εκπρόσωποί τους έβλεπαν πρόοδο, βήματα εμπρός, πορεία προς το μέλλον, οι αντιδραστικοί αντιλαμβάνονταν κάθε νέα απόσταση που διανυόταν από το παλαιό καθεστώς, την έκπτωτη πλέον τάξη του κόσμου που νοσταλγούσαν, ως παρακμή, ως χαοτική προοπτική. Είναι έκτοτε πολύ δύσκολο γνωσιοθεωρητικά να αξιώσει κάποιος τη χρήση αυτών των λέξεων δίχως τον κίνδυνο να του χρεωθεί κοινωνικός συντηρητισμός, αρχαϊσμός και άρνηση του μέλλοντος.

Υπάρχουν όμως στιγμές και συνθήκες που δεν μπορούν εύκολα να περιγραφούν αλλιώς. Η βαθιά κρίση της ευρωπαϊκής ταυτότητας, οι ενοχικές αυτοαναιρέσεις της, η τρομακτική και εν εξελίξει γεωπολιτική ανακατάταξη, η δραστική αύξηση μιας νέας επικινδυνότητας πέραν της διαλεκτικής ασφάλειας-διακινδύνευσης της ύστερης νεωτερικότητας, η νέα βαρβαρότητα των παγκόσμιων εξουσιών, ο αναμεσαιωνισμός της πρακτικής άσκησης της εξουσίας και η κοινωνική του διάχυση σε ασύνδετες μαχόμενες φυλές εντός των πάλαι ποτέ κοινωνιών, δεν συνοψίζονται εύκολα χωρίς τουλάχιστον τις συνδηλώσεις μιας γραμματικής της παρακμής.

Και υπό αυτούς τους όρους η ελληνική συνθήκη του σήμερα δεν θα πρέπει να ερμηνευθεί με την εσφαλμένη μέθοδο της «εξαίρεσης» και της ιδιαιτερότητας. Η Ελλάδα είναι ένα ισχυρό παράδειγμα της παρακμιακής ευρωπαϊκής πορείας, ίσως ακριβώς επειδή αποτελεί το καθαρότερο υβριδικό κοινωνιολογικό παράδειγμα, ο τόπος όπου ο αρχαϊσμός και η υπερνεωτερικότητα συγκατοικούν στις πιο οξυμένες τους εκδοχές.

Η φιλελεύθερη, προοδευτική και [φιλ]ευρωπαϊκή σκέψη δυσκολεύεται να αντιληφθεί αυτές τις πραγματικότητες. Και όταν δειλά τις ονοματίζει το κάνει για να ψέξει την απόκλιση από έναν κανόνα ή μια ιδανική διάταξη των πραγμάτων. Στο παράδειγμα της εδώ φωτογραφίας η αδυναμία αυτή μετατρέπεται σε έναν μονομερή ορθολογισμό, τη λεγόμενη κοινή λογική. Πιο συγκεκριμένα, για αυτήν, η εικόνα της βανδαλισμένης «μπάρας» του μετρό συμβολίζει την παρακμή της συμμόρφωσης στους κανόνες, της ορθά διατεταγμένης σχέσης ανάμεσα στο κόστος και το όφελος. Συμβολίζει την κυβερνητική πολιτική της τυραννίας κάποιας πληβειακής ιδεολογίας, το τζάμπα πάνω στην οικονομική λογική.

Και πράγματι, από την εποχή της αγανάκτησης, η εθνολαϊκιστική, αντιφιλελεύθερη και αντιδυτική ιδεολογία, η υπονόμευση του εισιτηρίου στα Μέσα Μαζικής Μετακίνησης, απέκτησε κινηματική διάσταση. Μια λαϊκή ηθικολογία της άδολης και παθητικής αντίστασης στην καταπίεση μιας εξουσίας που αύξησε το κόμιστρο, επέβαλε την αλληλεγγύη της επανάχρησης του εισιτηρίου. Το άφηνες κάπου εμφανώς, το έδινες χέρι με χέρι σε κάποιον που ανάμενε στην ουρά για να αγοράσει. Οι ελεγκτές γίνονταν κατόπιν στόχοι, η ιδέα ότι το μετρό και τα λεωφορεία πρέπει να είναι δωρεάν επιβαλλόταν. Μια κοινωνικοποίηση του κόστους της μετακίνησης, μια υπερβατολογία για το τι σημαίνει κόστος στην πραγματικότητα. Αργότερα, άμα τη προκηρύξει του πραξικοπηματικού δημοψηφίσματος, η ουτοπία του δωρεάν θα γίνει νόμος. Δωρεάν. Η κυβέρνηση Σύριζα για μερικές εβδομάδες εφάρμοζε πιστά την ιδεολογία της.

Η σπειροειδής τροπή των αντιφάσεων, όμως, και η παρακμιακή συνθήκη δεν θα αργούσαν να αναδυθούν όταν η κυβέρνηση αποφάσισε να φράξει τις εισόδους του μετρό και να εγκαθιδρύσει το ηλεκτρονικό εισιτήριο. Οι περιπέτειες αυτής της απόφασης είναι πολλές και θα άξιζαν μια ξεχωριστή εξιστόριση. Απειλές στους ελεγκτές, σοβαρές υπόνοιες για κυκλώματα υπαλλήλων που ιδιοποιούνται επί χρόνια μέρος των εισπράξεων από το παραδοσιακό εισιτήριο, παλινωδίες, αποτυχίες, ταπεινωτικές ουρές και ενδιαμέσως επαναφορά της τιμής του εισιτηρίου στο 1.40, αφού όλες οι προσπάθειες της προ-σύριζα διοίκησης για εξορθλογισμό και μείωση της τιμής (είχε πράγματι πάει στο 1,20 ξανά το 2013-14) πήγαν στράφι.

Το παρακμιακό φαινόμενο όμως εξελίσσεται τώρα ως αδυναμία λειτουργίας του φραγμού. Οι μπάρες, όπως τις λέμε, δεν κλείνουν και δεν τίθενται σε λειτουργία. Σε πολλούς σταθμούς ο παραλογισμός είναι γενικευμένος. Δυστοπικά αναγγέλλονται από μεγαφώνου ότι σύντομα θα κλείσουν όλες οι μπάρες, οι μισές είναι ανοιχτές και όταν για λόγους προσωπικής παράνοιας αποφασίσεις να αγοράσεις εισιτήριο [το οποίο είναι απολύτως περιττό αυτή τη στιγμή μια και η διέλευση είναι ελεύθερη και οι ελέγκτες δεν υφίστανται πια] και προσπαθήσεις να το ακυρώσεις από την κλειστή μπάρα [ώστε να επιτελέσεις την παρανοϊκή σου προσποίηση ότι πληρώνεις εισιτήριο διότι αυτό επιβάλλει ο κανόνας], η μπάρα δεν ανοίγει και το εισιτήριο δεν επικυρώνεται. Αντιθέτως επικυρώνεται από την ανοιχτή θύρα που βρίσκεται δίπλα, από εκεί που περνούν οι ορθολογιστές, δηλαδή όσοι δεν αγοράζουν εισιτήριο.

Για να επιστρέψουμε στην κανονιστική ορθολογιστική κριτική, όλα αυτά δεν σου επιτρέπουν να συμμορφωθείς. Να ελέγξεις την επιθυμία σου και να περιορίσεις το συμφέρον σου σύμφωνα με έναν κανόνα που, ρητά ή άρρητα, έντονα ή ασθενώς, έχεις δεχτεί. Όλα αυτά ισχύουν πράγματι. Μα το σημαντικότερο που αυτός ο ορθολογισμός ξεχνάει, είναι ότι η κοινωνική οδύνη αυτού του αποπροσανατολισμού, το γεγονός δηλαδή ότι δεν υπάρχει πλέον κανόνας, δεν καταστρέφει μόνον την ειρηνική συμβίωση, τη συμμόρφωση ή την υπακοή. Έχει και μια άλλη, σιαμαία κεφαλή. Διαλύει κάθε έννοια εναντίωσης, την καθιστά περιττή, περίσσια, α-νόητη, ατελέσφορη. Ουδείς μπορεί να νοηματοδοτήσει την πράξη του και να εγγράψει τον εαυτό του σε ένα πλαίσιο ή να διαγράψει τον εαυτό του από αυτό. Η πιο παρακμιακή όψη αυτών των σπασιμάτων που βλέπουμε είναι εκείνη που βιώνει ο εξουσιαστής που δεν μπορεί να μάχεται καμία εξουσία, ο εναντιωματικός που δεν έχει με τι να εναντιωθεί.

*λέκτορας κοινωνιολογίας στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών-τομέας κοινωνικής θεωρίας και κοινωνιολογίας, συγγραφέας και αρθρογράφος



ΟΙ ΔΥΟ ΕΛΛΑΔΕΣ

06/02/2018

Η Ελλάδα της αυτογνωσίας

Η ομιλία του δημάρχου Θεσσαλονίκης Γιάννη Μπουτάρη στην Εθνική Ημέρα Μνήμης των Εβραίων Μαρτύρων και Ηρώων του Ολοκαυτώματος (TV100-28/01/18)

Η Ελλάδα της αυταπάτης και της παράνοιας

Η ομιλία του Μίκη Θεοδωράκη στο συλλαλητήριο για την Μακεδονία


Ό καπιταλισμός με ανθρώπινο πρόσωπο: Ingvar Kamprad, 1926-2018.

29/01/2018

Δίδαξε ότι το design και το καλό γούστο δεν είναι προνόμιο των πλουσίων. Έκανε την καθημερινότητά μας πιο λειτουργική και πιο φωτεινή.



Η χαμηλή τιμή δεν οφείλεται σε μισθούς πείνας των εργαζομένων (πχ παιδική εργασία)  ή σε αμφίβολη ποιότητα των προϊόντων. Οφείλεται στην απλή αλλά ιδιοφυή ιδέα του ιδρυτή τα προϊόντα να μπορούν να λύνονται και να πακετάρονται έτσι ώστε να χωράνε στο αυτοκίνητο του αγοραστή. Έτσι η μεταφορά και η συναρμολόγηση αφορούν τον αγοραστή. Επίσης η τιμή πέφτει και λόγω οικονομίας κλίμακας, μια που το πακετάρισμα σε βολικά σχήματα επιτρέπει την αποθήκευση μεγάλων ποσοτήτων. Η προσαρμοστικότητα και δυνατότητα των επίπλων να συνδυάζονται με πολλούς τρόπους επιτρέπουν στον καταναλωτή να δίνει τις δικές του εξατομικευμένες λύσεις για την επίπλωση του σπιτιού του, μακρυά από τα έτοιμα έπιπλα των παραδοσιακών επιπλοποιείων. Επίσης η ΙΚΕΑ σέβεται το περιβάλλον: δεν χρησιμοποιεί ξυλεία από είδη δέντρων που σπανίζουν ή κινδυνεύουν.

 


Η νοσταλγία ως ασθένεια

02/01/2018

του Χρήστου Χωμενίδη

ΤΑ ΝΕΑ 29/12/2017 

Τεμαχίζουμε – ζώντας – τον χρόνο στα τρία. Στο παρόν, που ώσπου να το αρπάξουμε, να το στύψουμε, να ρουφήξουμε τους χυμούς του, έχει κιόλας χαθεί. Στο μέλλον, μια οθόνη στην οποία προβάλλουμε τα σχέδια και τα όνειρά μας και όσο τη ζυγώνουμε, τόσο εκείνη απομακρύνεται. Στο παρελθόν, που είναι καμωμένο από το πιο εύπλαστο υλικό. Σε πείσμα των γεγονότων και της μνήμης μας της ίδιας, κατασκευάζουμε και ανακατασκευάζουμε το παρελθόν αυθαίρετα. Του δίνουμε το σχήμα της νοσταλγίας.
Σε έρευνα που διεξήχθη πρόσφατα, οι περισσότεροι απάντησαν ότι κατά τη δεκαετία του 1960 η ζωή στην Ελλάδα ήταν πιο ευχάριστη, πιο ανθρώπινη από ό,τι σήμερα. Μονάχα όσοι κοντεύουν ή όσοι έχουν υπερβεί τα εβδομήντα διαθέτουν ολοκληρωμένο βίωμα από τη μακρινή εκείνη εποχή. Ολοι οι υπόλοιποι σχηματίζουν άποψη παρακολουθώντας κωμωδίες του παλιού εμπορικού κινηματογράφου. Βλέπουν την Αλίκη Βουγιουκλάκη και συμπεραίνουν πως οι μαθήτριες τότε χόρευαν νυχθημερόν το «νιάου νιάου βρε γατούλα». Μαγεύονται από το ζευγάρι Λαμπέτη – Χορν, «έτσι ήταν κάποτε οι έρωτες…» αναστενάζουν. Και οι γεραροί ωστόσο συμπολίτες μας εξιδανικεύουν – συνειδητά ή ασυνείδητα – τα νιάτα τους και τα τρίβουν στη μούρη των νεότερων. Πρέπει να είσαι επικίνδυνα ειλικρινής, στα όρια του κοινωνικά ανεκτού, για να παρουσιάζεις την κατάσταση όπως πράγματι είχε.

Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »