FORGET MAY ’68

15/05/2018

Το άρθρο μου στην ATHENS VOICE

Ξεχάστε τον Μάη του ’68

Αντιγράφεις το σχέδιο (πρωτότυπο ή από φωτoγραφία) σε χαρτί μεγέθους αφίσας, με τις επιφάνειες σε έντονο ασπρόμαυρο κοντράστ. Βάζεις από πάνω ένα τελάρο αντίστοιχου μεγέθους όπου είναι τεντωμένη μια οθόνη από λεπτό μετάξι. Ξεπατικώνεις το σχέδιο πάνω στην οθόνη με κόλλα που φράζει τους πόρους του υφάσματος στα τμήματα που αντιστοιχούν με τις άσπρες επιφάνειες της εικόνας. Βάζεις κάτω από το τελάρο ένα πάκο χαρτιά. Ρίχνεις τη μπογιά -κατά προτίμηση κόκκινη, μαύρη, αλλά και μωβ ή πορτοκαλί- και την περνάς με ένα ξύλο στο τελάρο, οπότε βάφονται μόνο τα μέρη που δεν έχουν κόλλα. Βγάζεις το πρώτο χαρτί και το επαναλαμβάνεις όσες φορές θέλεις. Έτσι γεννιέται μια αφίσα του Μάη΄68. Στο περίφημο Atelier populaire.

Ε, λοιπόν, όση σχέση έχει αυτή η πρόχειρη μεταξοτυπία με την σημερινή ψηφιακή εικόνα, όση σχέση έχει ένα σύνθημα γραμμένο στον τοίχο με ένα tweet, άλλη τόση σχέση είχαν τα προβλήματα και οι καταστάσεις της άνοιξης του 1968 με τα σημερινά. Στην παιδεία, στην κοινωνία στον πολιτισμό, στην πολιτική. Ένας από τους πρωταγωνιστές του Μάη, ο μόνος ίσως από τους γνωστούς που ούτε αποσύρθηκε, ούτε έμεινε κολλημένος αλλά προχώρησε πολιτικά, ο Ντανύ Κον-Μπεντίτ, πριν από μερικά χρόνια έγραψε FORGET ’68*. Με την έννοια ότι δεν έχει νόημα να μένουμε καθηλωμένοι και να μηρυκάζουμε παλιές δόξες ή παλιά σφάλματα, αλλά να πηγαίνουμε μπροστά. Και ήταν φυσική εξέλιξη η πολιτική πορεία του Ντανύ επί χρόνια στο Ευρωκοινοβούλιο με το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα, το οποίο πρώτο υποστήριξε ”δεν είμαστε ούτε αριστερά, ούτε δεξιά. Είμαστε μπροστά”. Πολύ πριν πεί το ίδιο ο Μακρόν. Και ούτε είναι τυχαίο ότι ο Κον-Μπεντίτ σήμερα υποστηρίζει τον Μακρόν.

Ας δούμε ένα επίκαιρο, όσο και σημαντικό παράδειγμα:Πρόσφατα έγιναν διαδηλώσεις και καταλήψεις κάποιων πανεπιστημίων από φοιτητές και “αλληλέγγυες” πολιτικές ομάδες που αντιδρούν στο μεταρρυθμιστικό σχέδιο του Μακρόν για επιλογή στα πανεπιστήμια. Πολλοί νοσταλγοί στη χώρα μας νόμισαν ότι οι σημερινές καταλήψεις πανεπιστημίων και οι απεργίες ορισμένων κλάδων μοιάζουν με τους αγώνες του Μάη. Καμιά σχέση. Η πραγματικότητα είναι ότι στα γαλλικά Πανεπιστήμια εισάγονται όλοι οι κάτοχοι μπακαλορεά, οι οποίοι με την πάροδο των χρόνων αυξάνονται κατά γεωμετρική πρόοδο και η επιλογή έχει γίνει συγκριτικά ευκολώτερη. Έτσι η λειτουργία των σχολών δυσχεραίνεται, λόγω του μεγάλου αριθμού, και επιπλέον στο τέλος του πρώτου έτους τουλάχιστον οι μισοί εισαχθέντες εγκαταλείπουν. Με αποτέλεσμα αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή των ίδιων, αλλά και στρέβλωση της αγοράς εργασίας. Πολλά πανεπιστήμια για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα δέχονται φοιτητές με κλήρο. Σε αυτό το σημείο επεμβαίνει το ξεδιάλεγμα της μεταρρύθμισης Μακρόν με βαθμολογικά κριτήρια, θεραπεύοντας την παραπλανητική “ισότητα” της κλήρωσης. Φυσικά πολλές σχολές με κύρος πάντα έκαναν επιλογή με διάφορους τρόπους και κυρίως οι Μεγάλες Σχολές (Grandes Ecoles) έτσι κι αλλιώς συνεχίζουν να είναι όπως πάντα η ελίτ των ελίτ μετά από αυστηρότατη επιλογή. Γι αυτό και όταν καταλήφθηκε για λίγες μέρες και η περίφημη Ecole Normale Superière, ο πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ δεν παρέλειψε να επισημάνει με χιούμορ το οξύμωρο του πράγματος. Η μεταρρύθμιση εντάσσεται σε ευρύτερη στρατηγική για ν’ ανταποκριθούν τα γαλλικά ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα στον ανταγωνισμό με τα αντίστοιχα άλλων χωρών, κυρίως εκτός Ευρώπης. Και θα ήταν ενδιαφέρον να έβαζε κανείς το ερώτημα σε αυτούς που δε θέλουν τις μεταρρυθμίσεις, αν προτιμούν την πρωτοκαθεδρία της έρευνας, της τεχνολογίας, της επιστήμης να την έχει το αυταρχικό, αντιδημοκρατικό κράτος της Κίνας.

Η διαμάχη για τη μεταρρύθμιση στα πανεπιστήμια είναι ένα μόνο από τα πολλά παραδείγματα που αγγίζουν τον πυρήνα του θέματος. Ο κόσμος που ζούμε σήμερα είναι ένας πολύ διαφορετικός κόσμος από τα sixties του 20ού. Η παγκοσμιοποίηση, αναπόφευκτη για τον μικρό μας πλανήτη, που γίνεται ολοένα μικρότερος χάρις στις νέες τεχνολογίες, έκανε μια μερική αναδιανομή του πλούτου από τον Πρώτο Κόσμο προς τον Τρίτο Κόσμο. Στην Ευρώπη, αν και εξακολουθούμε να έχουμε την μεγαλύτερη ευημερία, την καλύτερη κοινωνική προστασία, την καλύτερη προστασία του περιβάλλοντος και την περισσότερη πολιτιστική καλλιέργεια, μετράμε απώλειες. Αυτή είναι και μια σημαντική αιτία για την κρίση της σοσιαλδημοκρατίας, που τον 20ό αιώνα είχε οικοδομήσει την πολιτική της πάνω στο κράτος προνοίας και τις εργασιακές κατακτήσεις. Σήμερα ζητούμενο είναι η δημιουργία πλούτου δηλαδή η οικονομική μεγέθυνση (growth) αλλά και ο χαρακτήρας της ανάπτυξης που είναι άρρηκτα δεμένη με την κλιματική αλλαγή, το δημογραφικό, το μεταναστευτικό/προσφυγικό, το κράτος προνοίας και την επελαύνουσα επανάσταση των εργασιακών σχέσεων λόγω της ρομποτικής. Οι πολιτικές που αφορούν αυτά τα ζητήματα πρέπει να επαναπροσδιοριστούν.

Αποτέλεσμα εικόνας για artificial intelligence

Η εξέγερση του Μάη- και όχι μόνο του γαλλικού- βρήκε μιαν Ευρώπη που ανθούσε οικονομικά και πολιτιστικά αλλά είχε πολιτικές ηγεσίες που κουβαλούσαν ακόμα αναντίστοιχους αυταρχισμούς και αναχρονισμούς. Τα προτάγματα του Μάη, παρά τις υπερβολές και τις ανοησίες, ήταν οι ψηφίδες μιας μεγάλης πολιτιστικής επανάστασης που νίκησε. Τίποτα δεν θα ήταν πια όπως πριν. Η κοινωνία έγινε μια καλύτερη κοινωνία σε πολλά ζητήματα που σήμερα τα θεωρούμε αυτονόητα. Ωστόσο πιθανόν σήμερα να είμαστε στο κατώφλι μιας νέας πολιτιστικής επανάστασης, όπου δεν χωράνε οι ταμπέλες του δεύτερου μισού του 20ού αιώνα. Μπροστά μας – και κυρίως μπροστά στα παιδιά και στα εγγόνια μας- ανοίγονται προκλήσεις που ίσως δεν μπορούμε ακόμα να τις φανταστούμε. Οι αλλαγές είναι ιλιγγιώδεις. Προλαβαίνουμε;

* τίτλος βιβλίου των D.Cohn-Bendit, Stephane Paoli & Jean Viard, ed. l‘aube, 2009

 

 

Advertisements

ΕΠΕΝΔΥΣΗ ΣΤΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ: συνέντευξη του διευθύν. συμβούλου της «Lamda Development» Οδυσσέα Αθανασίου

01/12/2017

Action24-evening report 23.11.2017

 


Η έρευνα της «διαΝΕΟσις» για τις προστατευόμενες περιοχές NATURA

01/12/2017

 

https://www.dianeosis.org/2017/11/natura_2000/

Προστατευόμενες Περιοχές Natura 2000: Μια Χαμένη Ευκαιρία

Σχεδόν το 1/3 της έκτασης της Ελλάδας είναι περιοχές ενταγμένες στο ευρωπαϊκό δίκτυο προστατευόμενων περιοχών Natura 2000. Στην πλειοψηφία τους, όμως, παραμένουν παραμελημένες και ανεκμετάλλευτες. Η έρευνα της διαΝΕΟσις αποδεικνύει ότι αυτές οι περιοχές θα μπορούσαν και να προστατεύονται πιο αποτελεσματικά, αλλά και να συνεισφέρουν σχεδόν 1% του ΑΕΠ ετησίως στην ελληνική οικονομία. 

 | Νοέμβριος 2017


ΗΛΙΑΣ ΕΥΘΥΜΙΟΠΟΥΛΟΣ: Η κλιματική αλλαγή, η καταστροφή της Μάνδρας, το «Πράσινο Ταμείο», οι ΑΠΕ

01/12/2017

Συνέντευξη του Ηλία Ευθυμιόπουλου* στον Αντώνη Τριφύλλη (Μεταρρύθμιση) : ο οικολόγος, πρώην υφυπουργός Περιβάλλοντος αναφέρεται στην κλιματική αλλαγή, στις καταστροφές  από τα ακραία καιρικά φαινόμενα, καθώς και το «Πράσινο Ταμείο», το οποίο έχει συγκροτηθεί εδώ και πολλά χρόνια, για τις αποζημιώσεις από τις φυσικές καταστροφές.

Και ολόκληρο το βιβλίο του Ευθυμιόπουλου διαδικτυακά δωρεάν:

»ΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΤΗΣ ΠΕΤΑΛΟΥΔΑΣ» από τις εκδόσεις της ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ. ( ΔΕΝ διατίθεται στο Εμπόριο)

*Ο Ηλίας Ευθυμιόπουλος γεννήθηκε το 1946 και σπούδασε φυσικές επιστήμες. Το 1981 εκδίδει μαζί με άλλους το περιοδικό Νέα Οικολογία. 1990-1999 υπήρξε ο πρώτος διευθυντής της Greenpeace στην Ελλάδα, τα έτη 2000-2001 διετέλεσε υφυπουργός Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων.  Από το 1998 διευθύνει το Διεπιστημονικό Ινστιτούτο Περιβαλλοντικών Ερευνών (ΔΙΠΕ) και το «Θερινό Οικολογικό Πανεπιστήμιο». Σήμερα είναι διευθυντής του Ενεργειακού Γραφείου Αιγαίου και συντονιστής του Δικτύου Αειφόρων Νήσων ΔΑΦΝΗ. Αρθρογραφεί στα Νέα και έχει συγγράψει βιβλία και κείμενα δοκιμιακού χαρακτήρα.

 


Ποιος έχασε την ανάπτυξη;

24/11/2017
του Κίμωνα Χατζημπίρου
Η σχεδιαζόμενη από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Σχεδιασμού για τις ΑΠΕ μεθοδεύει τον αποκλεισμό, δήθεν για περιβαλλοντικούς λόγους, των αιολικών πάρκων από το ένα τρίτο της χώρας. Προωθείται η παραπλανητική εντύπωση ότι το οικολογικό δίκτυο Natura 2000 ισοδυναμεί με απαγορεύσεις. Ως περιβαλλοντική πολιτική νοείται πλέον η παρεμπόδιση κάθε μεγάλης «καπιταλιστικής» επένδυσης, ενώ παράλληλα επιδεικνύεται προκλητική επιείκεια προς «λαϊκούς» παρανομούντες και καταπατητές.
Οι επί χάρτου δογματικές απαγορεύσεις καταφέρνουν και την ανάπτυξη να εμποδίσουν και την προστασία του περιβάλλοντος να υπονομεύσουν. Η όλη ιδέα ενός κανονιστικού χωροταξικού σχεδιασμού που αφ’ υψηλού καθορίζει οριζόντια μέτρα προστασίας περιοχών αντανακλά τη δογματική αντίληψη κάποιων επαγγελματιών ή ακτιβιστών. Αντ’ αυτού, σύγχρονα θεσµικά εργαλεία όπως Εκτίμηση Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση κ.λπ. μπορούν ευέλικτα να διαχειριστούν τα πολύπλοκα αναπτυξιακά και περιβαλλοντικά ζητήματα στην πράξη περιορίζοντας ανεφάρμοστους σχεδιασμούς, χρόνιες καθυστερήσεις και δικαστικές περιπέτειες. Ακολουθώντας την πεπατημένη, ο Ειδικός Σχεδιασμός του 2008 για τις ΑΠΕ έβλαψε την ανάπτυξη των αιολικών. Εθετε λανθασμένους οριζόντιους περιορισμούς για τις εγκαταστάσεις σε Natura, όπως η απαγόρευση σε οικοτόπους προτεραιότητας ή η επιβολή ελάχιστων αποστάσεων των ανεμογεννητριών μεταξύ τους ή από τα προστατευτέα αντικείμενα. Ο νέος σχεδιασμός αναμένεται χειρότερος, τείνει να συντονισθεί με έναν συγκρουσιακό ριζοσπαστικό λαϊκισμό διαμαρτυρίας όπου κάθε τοπικιστική, συχνά ιδιοτελής, αντίρρηση «αγανακτισμένων» βαφτίζεται «οικολογική».
Εξάλλου, καμία οριζόντια απαγόρευση σε περιοχές Natura δεν χρειάζεται. Οι ευρωπαϊκές οδηγίες παροτρύνουν στην κατά περίπτωση αντικειμενική εξέταση των ανθρώπινων δραστηριοτήτων ώστε να εφαρμοσθούν συγκεκριμένοι περιορισμοί που προστατεύουν συγκεκριμένες αξίες. Τα οικολογικά μέτρα απαιτείται να είναι αυστηρά αλλά εξειδικευμένα σε κάθε περιοχή ανάλογα με τις ανάγκες των διαφόρων ειδών χλωρίδας ή πανίδας, των οικοσυστημάτων, των τοπίων και των μνημείων. Η επιτυχία μιας περιβαλλοντικής πολιτικής μετριέται με το αν ενσωματώνει ικανοποιητική οικολογική διάσταση στις αναπτυξιακές δράσεις. Πέρα από τις απαγορεύσεις, η αναζωογόνηση της υπαίθρου, μέσα ή έξω από προστατευόμενες περιοχές, απαιτεί εποικοδομητική συνεργασία αγροτικών δραστηριοτήτων, ενέργειας, τουρισμού κ.λπ. με έμπρακτη περιβαλλοντική προστασία. Είναι αναγκαία η δημιουργία σχέσεων εμπιστοσύνης των τοπικών κοινωνιών με τις τεχνολογικές δυνατότητες, ενώ για την κάμψη των αρνήσεων χρειάζονται κατάλληλα αντισταθμιστικά οφέλη σε συνδυασμό με αυστηρή τήρηση του νόμου. Δυστυχώς, όμως, η περιβαλλοντική νομοθεσία έχει από χρόνια φορτωθεί με υπερβολικές και ανόητες διατάξεις που αποπνέουν δογματισμό και ημιμάθεια.
Ο Κίμων Χατζημπίρος είναι καθηγητής ΕΜΠ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ 4: ΦΡΑΟΥΛΕΣ ΚΑΙ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟ

30/09/2017

του Ηλία Ευθυμιόπουλου                  ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ 29/9/17

Τον Απρίλιο του 1986, μερικές μέρες αφότου έσκασε το Τσερνομπίλ, ο τότε πρόεδρος του Δημόκριτου ονόματι Παπαθανασόπουλος, βγήκε στην τηλεόραση τρώγοντας επιδεικτικά ακτινοβολημένες φράουλες και παραμένοντας – ώ του θαύματος – ζωντανός . Έτσι, καθησύχασε το καταπτοημένο κοινό και παρήχε μια διατεταγμένη υπηρεσία στην κυβέρνηση η οποία δεν ήταν διατεθειμένη να πάρει μέτρα (π.χ καταστροφή των κηπευτικών και των κτηνοτροφικών προϊόντων, όπως έκαναν αλλού στην πολιτισμένη Ευρώπη). Βοηθούσης και της βροχής, όλο το Καίσιο και τα λοιπά ραδιενεργά κατέληξαν στην τροφική αλυσίδα.  Το αποτέλεσμα ήταν, ότι μεταξύ θανάτων, καρκίνων, τερατογενέσεων κ.α αυξήθηκαν εκθετικά και οι ασθένειες του θυροειδούς στα άτομα που τότε ήταν νήπια και που με τον ένα ή με τον άλλο τρόπο εκτέθηκαν στη ρύπανση (www.who.int/ionizing_radiation/chernobyl).  Μεταξύ αυτών και το δικό μου το παιδί. Το αδίκημα της ηθικής αυτουργίας σε έγκλημα εναντίον του περιβάλλοντος και της ανθρωπότητας δεν διερευνήθηκε ποτέ.

Τηρουμένων των αναλογιών, ο βουλευτής που έκανε το μπάνιο του λίγο μετά το πρόσφατο συμβάν με το πετρέλαιο στο Σαρωνικό, όπως και όσοι εκ των κυβερνητικώνν διατείνονται ότι η αποκατάσταση είναι θέμα 25 ημερών(!) ενεργούν παραπλανητικά για να μειώσουν το μέγεθος της καταστροφής και επομένως το ποσοστό της καταλογιστέας ευθύνης. Τι λέει το Ελληνικό Κέντρο Θαλασσίων Ερευνών – ΕΛΚΕΘΕ (δυστυχώς δια του συνδικαλιστικού οργάνου των επιστημόνων που εργάζονται σ’αυτό και όχι δια της διοικήσεως): Είναι φανερό πως οι διαστάσεις του ατυχήματος ήταν αρκετά μεγαλύτερες από αυτές που παρουσιάστηκαν αρχικά και το πλήγμα για το θαλάσσιο περιβάλλον της ευρύτερης περιοχής είναι πλέον ανυπολόγιστο.Το αφήγημα του «ένας μήνας αρκεί μέχρι την πλήρη αποκατάσταση» είναι στην καλύτερη περίπτωση υπεραπλουστευμένο και αφελές. Η καταβύθιση των πετρελαιοειδών και η εναπόθεσή τους στα ιζήματα θα ρυπάνουν το θαλάσσιο πυθμένα για πολλά χρόνια…

Και διευκρινίζει η περιβαλλοντική επιστήμη: από τη στιγμή που το πετρέλαιο θα βρεθεί στη θάλασσα, ένα μέρος (τα πτητικά συστατικά) εξατμίζεται, ένα μέρος υφίσταται οξείδωση και εν τέλει διάσπαση από μικροοργανισμούς και ένα άλλο (η υδρόφοβη πίσσα και το υδρόφιλο γαλάκτωμα)  καθιζάνουν στο βυθό όπου και παραμένει για μήνες ή και χρόνια, ανάλογα με την γεωγραφία και τις ωκεανογραφικές συνθήκες. Τέλος, τα κατακόρυφα θαλάσσια ρεύματα, επαναφέρουν κατά καιρούς τη ρύπανση στην επιφάνεια, μια ρύπανση την οποία η πονηρή φύση και οι ασκούντες εξουσία πολιτικοί είχαν επιμελώς προσπαθήσει να κρύψουν κάτω από το χαλί (ότι δεν είναι ορατό δεν υπάρχει) ή να υποβαθμίσουν τη σημασία της (περασμένα – ξεχασμένα).

Αφελείς και παραπλανητικές είναι επίσης οι “αυστηρές” διαβεβαιώσεις ότι οι ένοχοι θα αποκαλυφθούν και θα πληρώσουν, αφού αυτό είναι άλλου παππά ευαγγέλιο (της δικαιοσύνης). Η οποία δικαιοσύνη, με τον χαρακτηριστικό ζήλο που διακρίνει τα όργανά της όταν πρόκειται για περιπτώσεις ήσσονος σημασίας όπως είναι η προσβολή του φυσικού περιβάλλοντος, θα ακολουθήσει την πεπατημένη και μάλιστα αυτήν την οποία έχει υποδείξει η επισπεύδουσα ανακριτική αρχή (το Λιμενικό) που είναι ταυτόχρονα κριτής και υπόλογος. Στο τέλος αυτής της διαδικασίας, που μπορεί να κρατήσει χρόνια, η βαριεστημάρα είναι μεγαλύτερη από τη θέληση για την απόδοση δικαιοσύνης.

Και όμως: για την παράκαμψη της λεγόμενης δαιδαλώδους, αποσπασματικής και ακατάλληλης νομοθεσίας πάνω στην οποία αναπαύονται οι παλιομοδίτικες δικαστικές δομές (και εξουσίες) υπήρξαν δύο φωτεινές εξαιρέσεις. Η πρώτη είναι ο Ν. 1650/86 και η δεύτερη το Π.Δ 148/2009 σε εφαρμογή Κοινοτικής Οδηγίας. Η ουσία των δύο αυτών ρυθμίσεων που δεν εφαρμόσθηκαν ποτέ, είναι ότι στις περιπτώσεις κατάδηλης ζημιάς  στο περιβάλλον – όπως είναι η πετρελαϊκή ρύπανση – ενεργοποείται αυτομάτως η έννοια της αντικειμενικής ευθύνης η οποία διαφέρει από τις άλλες μορφές ευθύνης που καθιερώνει ο Αστικός Κώδικας και ιδίως από την αδικοπρακτική ευθύνη. Εν προκειμένω, δεν απαιτείται η ύπαρξη παράνομης και υπαίτιας πράξης ή παράλειψης. Η αστική ευθύνη διαμορφώνεται όχι μόνο ανεξαρτήτως υπαιτιότητας αλλά και ανεξαρτήτως παρανομίας ή νομιμότητας της δράσης του φορέα. Δεν ενδιαφέρει δηλαδή εάν η επιχείρηση λειτουργούσε νόμιμα ή αν είχε λάβει όλες τις απαραίτητες διοικητικές άδειες κτλ. Αρκεί να αποδειχθεί ότι επήλθε ζημιά και τότε αυτομάτως ο πλοιοκτήτης καθίσταται υπαίτιος με υποχρέωση πρώτον να επαναφέρει το περιβάλλον στην πρότερη κατάσταση και δεύτερον να αποζημιώσει αυτούς που ενδεχομένως έπληξε το ατύχημα. Σε περίπτωση αδυναμίας του υπαίτιου, το βάρος των ανωτέρω αναλαμβάνει το κράτος (και η δημόσια διοίκηση γενικότερα) με την υποχρέωση να ανακτήσει το κόστος όπως και όποτε μπορεί.

Για την υποστήριξη μάλιστα του νόμου, που ήταν με μια έννοια επαναστατικός αφού ανέτρεπε μια αναχρονιστική  τάξη, δημιουργήθηκε το 2010 στο ΥΠΕΚΑ (και πάλι κατ εφαρμογήν της Οδηγίας) μια ειδική υπηρεσία  το Συντονιστικό Γραφείο Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΣΥΓΑΠΕΖ) που “ως αρμόδια αρχή σε κεντρικό επίπεδο, έχει την υποχρέωση αυτενέργειας προκειμένου να επιτυγχάνεται αποτελεσματικά ο βασικός στόχος της πρόληψης και αποκατάστασης της περιβαλλοντικής ζημιιάς. Ως εκ του ρόλου του συντονίζει και κατευθύνει το έργο της Αποκεντρωμένης Διοίκησης η οποία έχει αρμοδιότητα για την εφαρμογή της περιβαλλοντικής ευθύνης, μέσω των Περιφερειακών Επιτροπών Αντιμετώπισης Περιβαλλοντικών Ζημιών (ΠΕΑΠΖ), ώστε να εφαρμόσει επιτυχώς τις διατάξεις του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος, όταν η ζημία συμβαίνει στα διοικητικά τους όρια”.  Περιττό να πούμε βέβαια ότι ούτε το Π.Δ ούτε η υπηρεσία αυτή επιστρατεύθηκαν στην προκειμένη περίπτωση. Ο πόλεμος άλλωστε μεταξύ των συναρμόδιων υπουργείων, υπουργών, υφυπουργών και λοιπών εμπεκομένων για τον έλεγχο του τομέα της ναυτιλιακής δραστηριότητας, και η δημοσιότητα (έστω και αρνητική) που οι κατέχοντες την καρέκλα απολαμβάνουν, δεν θα επέτρεπε κάτι τέτοιο. Γι αυτό και η αγωνία των υπολοίπων (όπως ο υφυπουργός και “πράσινος” Τσιρώνης) να μπουν κάπως στο κάδρο. Έστω και πυροβολώντας στον αέρα, σκοπεύοντας δήθεν την οικονομία των ορυκτών καυσίμων και την κερδώα αγορά.

Το μήνυμα είναι: αφού ο βασικός στόχος – η οικολογία στην εξουσία-  επετεύχθη, μένει ένα μικρό εμπόδιο, ο καπιταλισμός.

O Ηλίας Ευθυμιόπουλος είναι τ. υφυπουργός ΠΕΧΩΔΕ και τ. διευθυντής της Greenpeace


ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ 3: Οι Οικολόγοι Πράσινοι έχουν διασύρει αμετάκλητα την έννοια της πολιτικής οικολογίας

21/09/2017

Άρθρο μου στην ATHENS VOICE 

 

«Την ευθύνη την έχει μια κοινωνία ολόκληρη και μια παγκόσμια οικονομία εξαρτημένη από το πετρέλαιο και ένα σκληρό λόμπι διεθνές που δεν επιτρέπει να έχουμε επενδύσεις τέτοιες που να προστατεύουμε τις ακτές μας», ήταν οι δηλώσεις για την οικολογική καταστροφή στον Σαρωνικό του Γιάννη Τσιρώνη, αναπληρωτή υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων και πρώην αναπληρωτή υπουργού Περιβάλλοντος.

Δεν είναι όμως «ατυχείς δηλώσεις» ενός προσώπου (με υπουργική βαρύτητα).

Και το ίδιο το κόμμα των Οικολόγων Πρασίνων στο επίσημο site δηλώνει διά του εκπροσώπου του Κώστα Διάκου: «Είναι όλοι υπεύθυνοι… Οι Οικολόγοι Πράσινοι για την οικολογική καταστροφή του Αργοσαρωνικού: Προς το παρόν και μέχρι να διευκρινιστούν, ενδιαφέρουν ελάχιστα τα συγκεκριμένα αίτια της βύθισης του δεξαμενόπλοιου που στάθηκε η αιτία της θαλάσσιας ρύπανσης των ακτών της Σαλαμίνας και, όπως φαίνεται, και της Πειραϊκής. Αυτό το οποίο προβάλλει ως τραγικό αίτιο της οικολογικής καταστροφής, σε όλο του το μεγαλείο, δεν είναι άλλο από το τριτοκοσμικό χωροταξικό χάος οικιστικών και βιομηχανικών περιοχών, εμπορικών περιοχών και περιοχών αναψυχής, λιμανιών και αιγιαλών στο οποίο καταδίκασαν το λεκανοπέδιο της Αττικής όλες οι μεταπολεμικές κυβερνήσεις.(…)». (www.ecogreens-gr)

Δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να αποφύγει κανείς συγκεκριμένη απόδοση ευθυνών και να συσκοτίσει τα συγκεκριμένα αίτια μιας κατάστασης από το να διαχέει τις ευθύνες παντού και να καταφεύγει σε γενικολογίες και κοινότοπες «αλήθειες», κάτι ανάλογο με το αιώνιο «για όλα φταίει ο καπιταλισμός» του ΚΚΕ ή την «κακούργα κοινωνία» των λαϊκών ασμάτων. Γενίκευση όμως που φτάνει στα όρια της ύβρης προς εμάς τους πολίτες που σήμερα θρηνούμε τις παραλίες μας.

Πριν από τις εκλογές του Ιανουαρίου ’15, οι Οικολόγοι Πράσινοι αποφάσισαν να συμπράξουν με τον ΣΥΡΙΖΑ. Είχαν προηγηθεί και συμπράξεις σε περιφερειακό και δημοτικό επίπεδο. Υποτίθεται μια τέτοια συμμαχία θα είχε ως στόχο την εφαρμογή αποφάσεων και κανόνων που θα προστάτευαν και θα αναβάθμιζαν το περιβάλλον, φυσικό και αστικό, και θα προλάμβαναν ενδεχόμενες περιβαλλοντικές καταστροφές. Άλλωστε αυτός είναι και ο κύριος λόγος ύπαρξης ενός Πράσινου κόμματος. (Να θυμήσουμε τους Πράσινους της Γερμανίας, που πέτυχαν συμφωνία για το σταδιακό κλείσιμο των πυρηνικών εργοστασίων). Από πολύ πιο πριν, από το ’15, το ζήτημα της συμμαχίας με τον ΣΥΡΙΖΑ αποτέλεσε πεδίο συγκρούσεων στο εσωτερικό του κόμματος (του οποίου ήμουν ιδρυτικό μέλος από το 2003 και έκανα αγώνα αγάπης άγονο έως το 2011, οπότε αποχώρησα).

Σήμερα, στελέχη (νυν και πρώην) του κόμματος των Οικολόγων Πρασίνων, ή πρόσωπα με δεσμούς με αυτό (βλ. φωτο), κατέχουν αρκετές σημαντικές θέσεις στην κυβέρνηση, στη Βουλή και στον κρατικό μηχανισμό. Ενδεικτικά:

-Γιάννης Τσιρώνης, αναπληρωτής υπουργός περιβάλλοντος και στη συνέχεια αναπληρωτής υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων

-Γιώργος Δημαράς, βουλευτής

-Γιώργος Καραμέρος, αντιπεριϕερειάρχης βορείου τομέα Αττικής

-Ιωάννα Κοντούλη, πρόεδρος στις Κτιριακές Υποδομές ΑΕ

-Κώστας Διάκος, περιφερειακός σύμβουλος Κεντρικού Τομέα Αθηνών

-Δαμιανός Ανδρέου, περιφερειακός σύμβουλος Κεντρικής Μακεδονίας

Last but not least: ακόμα και για την υπουργό Πολιτισμού Λυδία Κονιόρδου, που επελέγη κυρίως λόγω της προσφοράς της στο θέατρο, δεν θεωρώ άσχετο το γεγονός ότι έχει δεσμούς με τους Οικολόγους Πράσινους (υποψήφια το 2012) και δηλωμένες οικολογικές ευαισθησίες.

Σε μια κανονική χώρα, με κανονικά κόμματα, μετά τη φοβερή οικολογική καταστροφή στον Σαρωνικό, όλοι αυτοί οι άνθρωποι θα έπρεπε να έχουν παραιτηθεί.

Παρ’ όλα αυτά, ας το προσπεράσουμε. Ας αφήσουμε επίσης κατά μέρος και την απουσία διαφάνειας ως προς τα προσόντα και την καταλληλότητα των προσώπων για τις συγκεκριμένες θέσεις, ή τη συνέπεια ιδεών με την επαγγελματική τους απασχόληση. (Βλέπετε, γνωριζόμαστε!) Ας δούμε τι έχουν να επιδείξουν μέχρι σήμερα από τις θέσεις όπου έχουν διοριστεί. Ιδού μερικά μαργαριτάρια (πράξεις και κυρίως παραλείψεις):

-Ο Γ.Τσιρώνης, ως αναπληρωτής υπουργός Περιβάλλοντος, αν και ιδεολογικά αντίθετος με την κατασκευή νέων λιγνιτικών μονάδων και τη διατήρηση των παλαιών και εξαιρετικά ρυπογόνων μονάδων, τήρησε απολύτως παθητική στάση και δεν προσπάθησε να αποτρέψει τους υπουργούς Περιβάλλοντος του ΣΥΡΙΖΑ (πρώτα Λαφαζάνη, μετά Σκουρλέτη) να υπογράψουν τις σχετικές αποφάσεις.

-Ο Κ. Διάκος, εκτός από τις παραπάνω δηλώσεις του για τον Σαρωνικό, αλλά και οι Γ. Καραμέρος και Δ. Ανδρέου ως περιφερειακοί σύμβουλοι, μήπως έχουν πετύχει με τη δράση τους να πείσουν τις Περιφέρειες Αττικής ή Θεσσαλονίκης να πάρουν πρωτοβουλίες για μέτρα αποτροπής οικολογικών καταστροφών, όπως οι πρόσφατες πυρκαγιές και η θαλάσσια ρύπανση, και μάλιστα να επηρεάσουν θετικά τα αντίστοιχα υπουργεία;

-Επιπλέον, το κόμμα των Οικολόγων Πράσινων, κατά πλειοψηφία αλλά και προσωπικά ο Γιάννης Τσιρώνης, η Ιωάννα Κοντούλη, ο Κώστας Διάκος ήταν από παλιά σε πλήρη σύμπλευση με τις αντιαναπτυξιακές ιδεοληψίες του ΣΥΡΙΖΑ (και του περιβόητου πρώην δημάρχου Ελληνικού Κορτζίδη) σε σχέση με το Ελληνικό. Υποστήριζαν τη μετατροπή της τεράστιας έκτασης του πρώην αεροδρομίου αποκλειστικά σε γιγαντιαίο πάρκο, αδιαφορώντας για την αδυναμία απορρύπανσης του εδάφους (από τις κηροζίνες), για τα εξωπραγματικά κονδύλια για τη συντήρησή του, αλλά και αδιαφορώντας για τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη μιας τεράστιας επένδυσης σε ποικίλες χρήσεις, που θα φέρουν (άμποτε) όχι μόνο αποφασιστική οικονομική ανάπτυξη αλλά και σημαντική αναβάθμιση του αστικού περιβάλλοντος: Το παρόν Ρυθμιστικό Σχέδιο της επένδυσης περιλαμβάνει και σχέδια του μεγάλου αρχιτέκτονα Νόρμαν Φόστερ, και μεταξύ άλλων ενυδρείο, συνεδριακά κέντρα, κατοικίες, χώρους ψυχαγωγίας και ένα πάρκο 2.000 στρεμμάτων (το Central Park της Ν.Υόρκης είναι 843 στρ.). Αλλά οι Οικολόγοι Πράσινοι ουδέποτε είχαν την παραμικρή ιδέα τι σημαίνει αστικό περιβάλλον!

– Ανάλογη στάση σχετικά με την εξόρυξη στις Σκουριές. «Νίκη του Περιβάλλοντος!» η μη έκδοση αδειών, «αποικιακής νοοτροπίας η καναδική εταιρία εξόρυξης χρυσού», «Η διαφαινόμενη αποχώρηση της εν λόγω εταιρίας οφείλεται κυρίως στο σταθερό, πολιτικοποιημένο και έντονα περιβαλλοντικό κίνημα που αναπτύχθηκε στη περιοχή και πήρε πανελλαδικό χαρακτήρα.(…) www.ecogreens-gr

Μια πικρή αλήθεια, που δεν είναι πολύ γνωστή, είναι ότι η Ελντοράντο έχει αναλάβει την υποχρέωση να επουλώσει τις περιβαλλοντικές πληγές που προκάλεσε η προηγούμενη εξορυκτική εταιρεία TVX, άρα αν φύγει τότε θα είναι πλήγμα για το περιβάλλον.

– Παθητική και κατά τόπους ενεργητική υποστήριξη τοπικών «οικολογικών» οργανώσεων κατά των ανεμογεννητριών. (Κρήτη, Μάνη και αλλού). Όχι στις μεγάλες επενδύσεις (που επιδιώκουν οι σατανικοί καπιταλιστές), υποστήριξη μόνο μικρών τοπικών μονάδων, και ταυτόχρονη διάδοση του μύθου ότι οι φτερωτές σκοτώνουν τα πουλιά.

– Απουσία αποτελεσματικής δράσης κατά των θερινών πυρκαγιών, πέραν των καταγγελιών.

– Απουσία σχεδίων πρόληψης μιας θαλάσσιας οικολογικής καταστροφής όπως της σημερινής στον Σαρωνικό. Καμία αποτελεσματικότητα για εφαρμογή των νόμων, για ελέγχους, για επιβολή δεξαμενοπλοίων με διπλό τοίχωμα. Σύμφωνα με έρευνα της WWF (Medtrends) η κυκλοφορία πλοίων με πετρέλαιο στις ελληνικές θάλασσες έχει να επιδείξει ένα ποσοστό ατυχημάτων δυσανάλογο με τον φόρτο της (5 επί συνόλου 29 σε όλη τη Μεσόγειο, μεταξύ 1970-2009). Η παρουσία των Οικ. Πρ. στην κυβέρνηση και στην Περιφέρεια δεν επηρέασε στο παραμικρό την εγκληματική ανετοιμότητα της πολιτείας.

Όταν κάποιος υπεύθυνος πολιτικός θέλει να φέρει αποτελέσματα, εργάζεται, εκπονεί σχέδια, φέρνει προτάσεις, πιέζει, και αν δει ότι δεν μπορεί να τα καταφέρει, διαχωρίζει δημόσια τη θέση του και τελικά παραιτείται.

Αντί για αυτό έχουμε θρήνους και κοπετούς και στην πράξη ευθυγράμμιση τη στιγμή της ψηφοφορίας. Χαρακτηριστικοί της ιδεοληψίας οι… θρήνοι του βουλευτή Γ. Δημαρά (που δεν είναι και ο χειρότερος συγκριτικά): «Θρηνώ γιατί το 50% της δημόσιας περιουσίας παραδίδεται σε ξένους ως αποτέλεσμα των εγκληματικών λαθών προηγούμενων κυβερνήσεων». Επίσης θρήνησε (σωστά) για την Πτολεμαΐδα, αλλά δεν παραιτήθηκε.

Πάντως αυτές οι λαμπρές επιδόσεις δεν είναι μόνο αποτέλεσμα καιροσκοπισμού και απροθυμίας για την παραμικρή σύγκρουση με το κόμμα που τους έδωσε την ευκαιρία της ζωής τους. Μετά από πολλαπλές διασπάσεις και αποχωρήσεις, στο κόμμα των Οικολόγων Πρασίνων επικράτησαν πρόσωπα (συμπεριλαμβανομένων των σημερινών στελεχών που κατέχουν κυβερνητικές και άλλες θέσεις) με ιδεοληψίες, ανάλογες με του ΣΥΡΙΖΑ: κρατισμός, εχθρότητα προς την επιχειρηματικότητα, υποστήριξη της απο-ανάπτυξης (!), υποστήριξη ψευδών θεωριών και συνωμοσιολογίας, σε συνδυασμό με άγνοια των αντικειμένων και γενικότερη αγραμματοσύνη.

Οι πρόσφατες δηλώσεις σχετικά με την οικολογική καταστροφή του Σαρωνικού ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι. Οι Οικολόγοι Πράσινοι διέσυραν μια για πάντα την έννοια της πολιτικής οικολογίας. Εύλογα θα μπορούσε κανείς να παρατηρήσει ότι η  στάση αυτού του κόμματος είναι χωρίς σημασία και δεν παρουσιάζει κανένα ενδιαφέρον για να τη μνημονεύσουμε. Ωστόσο αυτός ο διασυρμός έχει διαδοθεί πλατιά στην κοινή γνώμη και έχει σημασία, γιατί ζούμε στην εποχή της κλιματικής αλλαγής, στην εποχή που η μία μετά την άλλη οι χώρες της Ευρωπης βάζουν μπρος την ενεργειακή μεταστροφή και τη σταδιακή εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων. Και το κυριότερο: στην Ελλάδα τώρα που πιάσαμε αναπτυξιακό πάτο, τώρα ακριβώς είναι η στιγμή για σχεδιασμό στηριγμένο στη βιώσιμη, έξυπνη ανάπτυξη με οδηγό τεχνολογίες αιχμής και σύμμαχο τον ήλιο, τον άνεμο, τα κύματα, τη γεωθερμία αυτής της τόσο προικισμένης χώρας.

 


ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ 2

21/09/2017

http://www.greenpeace.org/greece/el/news/2017/saronikos-oil-qa/ 

Σαρωνικός SOS: Όσα θέλεις να ξέρεις

Μαζέψαμε όλες τις απορίες σχετικά με τη διαρροή πετρελαίου στον Σαρωνικό και προσπαθήσαμε να απαντήσουμε όσο πιο αναλυτικά γίνεται.

DCIM100MEDIADJI_0104.JPG

Τι συνέβη;
Τα ξημερώματα της Κυριακής (10/9) βούλιαξε για άγνωστους λόγους το δεξαμενόπλοιο Αγία Ζώνη ΙΙ (ιδιοκτησίας FOS petroleum) νοτιοδυτικά της βραχονησίδας Αταλάντης, κοντά στην Ψυτάλλεια. Το δεξαμενόπλοιο είχε φορτίο 2.200 τόνους μαζούτ και 340 τόνους ναυτιλιακά καύσιμα και – σύμφωνα με το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας (ΥΕΝ) – η διαρροή αφορά στο 5% (δηλαδή 135 τόνοι) του φορτίου. Ωστόσο, είναι πιθανόν η ποσότητα που διέρρευσε να είναι μεγαλύτερη. Το υπουργείοανακοίνωσε επίσης ότι οι εργασίες στεγανοποίησης του πλοίου (απόλυτη προτεραιότητα) ολοκληρώθηκαν στις 12/9 και οι εργασίες απάντλησης ξεκίνησαν μετά (δεν είναι σαφές ακριβώς πότε).

Ποια είναι η έκταση του προβλήματος;
Αν και η ποσότητα που διέρρευσε θεωρείται πολύ μικρή (συγκριτικά με άλλα θαλάσσια πετρελαϊκά ατυχήματα), το σημείο του ναυαγίου ήταν δίπλα στο ΥΕΝ και ο καιρός για επιχειρήσεις περιορισμού της ρύπανσης ιδανικός, η πετρελαιοκηλίδα έπληξε ένα μεγάλο μέρος του Σαρωνικού. Πιο συγκεκριμένα, μέχρι την Τετάρτη 14/09 η ρύπανση εξαπλώθηκε 21 χλμ μακριά από το σημείο που βυθίστηκε το “ΑΓΙΑ ΖΩΝΗ ΙΙ”. Τα παραπάνω οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο κρατικός μηχανισμός δεν ανταποκρίθηκε αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση του ατυχήματος. Η ρύπανση ξεκίνησε από την Σαλαμίνα (Σελήνια έως Κυνοσούρα) και όταν άλλαξε η κατεύθυνση του ανέμου  επεκτάθηκε στη Φρεαττύδα και τις παραλίες των Νοτίων Προαστίων, καθώς κηλίδες πετρελαίου εμφανίστηκαν και στο Καβούρι. Στις παραλίες αυτές υπάρχει απαγορευτικό για κολύμβηση. Η Σαλαμίνα, η Γλυφάδα και το Ελληνικό είναι πιθανότατα οι περιοχές με το μεγαλύτερο πρόβλημα.

Καθυστέρησε ο κρατικός μηχανισμός;
Εκ του αποτελέσματος είναι σαφές ότι δεν αντέδρασε αποτελεσματικά. Οι εργασίες περιορισμού της πετρελαιοκηλίδας στο σημείο του ατυχήματος, σύμφωνα με μαρτυρίες, δεν πραγματοποιήθηκαν αρκετά γρήγορα, με αποτέλεσμα η πετρελαιοκηλίδα να εξαπλωθεί σε μία πολύ μεγάλη σε έκταση περιοχή.

Υπάρχουν επίσης κάποια ερωτήματα που χρήζουν απάντησης από το Υπουργείο Ναυτιλίας:

  1. Από τον σχετικό εξοπλισμό που βρίσκεται στο λιμάνι του Πειραιά (εποπτικά μέσα, πλωτά φράγματα-booms, πλοία αναρρόφησης κοκ) πόσα χρησιμοποιήθηκαν; Πόσα από τα πλωτά μέσα που θα μπορούσαν να αναρροφήσουν το πετρέλαιο στη θάλασσα κινητοποιήθηκαν;
  2. Το σχετικό εποπτικό όργανο του ΥΕΝ (έχει μοντέλα πρόγνωσης καιρού) ζήτησε έγκαιρη συλλογή του πετρελαίου πριν ο καιρός το φέρει στις ακτές της Αθήνας;
  3. Με ποιο τρόπο αντιδρά το ΥΕΝ στο γεγονός ότι υπάρχει ελάχιστο ανθρωπινό δυναμικό και εργαλεία στην Σαλαμίνα; Απαίτησε από την εταιρεία να κάνει αυτό που πρέπει; Μέχρι στιγμής, τα συνεργεία που επιχειρούν στην Σαλαμίνα δεν αρκούν για την έγκαιρη απορρύπανσης της περιοχής.

Αφού το περιστατικό θεωρείται μικρής έκτασης, γιατί οι επιπτώσεις του είναι τόσο εκτεταμένες;
Όπως προαναφέρθηκε,  είναι σαφές ότι ο κρατικός μηχανισμός δεν αντέδρασε έγκαιρα και αποτελεσματικά. Αυτό είχε σαν συνέπεια την επέκτασή της σε περισσότερες περιοχές του Σαρωνικού. Οι καθυστερήσεις χειροτερεύουν την κατάσταση, καθώς το πετρέλαιο έχει την τάση να απορροφά νερό σχηματίζοντας γαλακτώματα πετρελαίου – νερού. Με τον τρόπο αυτό αυξάνεται ο όγκος του κατά 3 – 4 φορές. Η όλη διαδικασία δυσκολεύει τον καθαρισμό. Από εκεί και πέρα η εξάπλωση της πετρελαιοκηλίδας είχε ως αποτέλεσμα την πολυδιάσπαση των περιορισμένων συνεργείων καθαρισμού σε πολλές διαφορετικές περιοχές. Συνεπώς, το πρόβλημα καθυστερεί να λυθεί και αυξάνεται ο κίνδυνος περαιτέρω επέκτασής του. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΣΑΡΩΝΙΚΟΥ 1

20/09/2017

Το ναυάγιο του μικρού δεξαμενοπλοίου «Αγία Ζώνη» μέσα στο λιμάνι της Σαλαμίνας και με καλό καιρό προκάλεσε διαρροή πετρελαίου που ξαπλώθηκε σε ολόκληρο το θαλάσσιο μέτωπο της Αττικής, μολύνοντας τις παραλίες της Σαλαμίνας (όρμος Λιμνιώνα στα Σελήνια), του Πειραιά (Σχολή Δοκίμων, Φρεαττύδα, Βοτσαλάκια), τις παραλίες Αλίμου, Π.Φαλήρου, Ελληνικού, Αγ.Κοσμά, Γλυφάδας, Καβουρίου και κηλίδες εμφανίστηκαν ακόμα και μέχρι το Λαγονήσι. Μεγάλη οικολογική καταστροφή.

 

 

 

Κίμων Χατζημπίρος

ΑΠΟΝΕΡΑ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΚΗΛΙΔΑΣ

ΤΑ ΝΕΑ 19/09/2017

Η πρωτοφανής ρύπανση του Σαρωνικού από τη διαρροή πετρελαίου έχει πολύπλοκες οικολογικές και οικονομικές επιπτώσεις. Υπάρχουν διεθνώς πολλές αναφορές σε ανάλογα συμβάντα, πριν από μερικές δεκαετίες, καθώς και αναλύσεις των συνεπειών. Τα πολιτισμένα κράτη και, ιδίως, η Ευρωπαϊκή Ενωση παρήγαγαν εν τω μεταξύ νομοθεσία και τεχνολογία που αποτρέπουν σε μεγάλο βαθμό τέτοιες καταστροφές. Εδώ, η τάση οπισθοδρόμησης φαίνεται ότι, πέρα από την εκπαίδευση, επεκτείνεται και σε άλλους τομείς…
Διαρροές από δεξαμενόπλοια στη θάλασσα, κοντά σε παράκτιες πόλεις ή τουριστικές περιοχές, είναι γεγονότα που δεν πρέπει να συμβαίνουν. Η πρόληψη επιβάλλει να έχουν τα πλοία διπλά τοιχώματα, να μην είναι σαράβαλα, να ελέγχονται κατάλληλα, να προλαμβάνονται οι συγκρούσεις κ.λπ. Επειδή όμως, παρ’ όλ’ αυτά, μπορεί να συμβεί ένα ατύχημα που θα έχει οδυνηρές συνέπειες, επιβάλλεται να υπάρχει σε συνεχή εγρήγορση ένας αποτελεσματικός μηχανισμός που θα εμποδίσει τη ρύπανση να απλωθεί. Αντιμετώπιση οργανωμένη και, προπαντός, ταχεία. Πρέπει να γίνει σε ώρες, όχι σε μέρες, διότι αν το πετρέλαιο ξεφύγει, το παιχνίδι έχει χαθεί.
Οι χημικές ουσίες που απομακρύνουν το πετρέλαιο από την επιφάνεια της θάλασσας πρέπει να αποφεύγονται γιατί προκαλούν σοβαρότερες βλάβες στο οικοσύστημα του βυθού. Αντίθετα, τα μηχανικά μέσα που περιορίζουν την πετρελαιοκηλίδα ή συλλέγουν το πετρέλαιο από τη θαλάσσια επιφάνεια είναι αβλαβή και αποτελεσματικά, αρκεί να χρησιμοποιηθούν έγκαιρα, από πολυπληθές και εκπαιδευμένο προσωπικό. Αν καθυστερήσουν και η πίσσα φθάσει στις ακτές, θα παραμείνει εκεί για πολλά χρόνια, η οικονομική ζημιά θα είναι μεγάλη και θα χρειαστεί πλέον μια τεράστια προσπάθεια καθαρισμού, ιδιαίτερα χρονοβόρα και δαπανηρή. Ούτε χημικά ούτε μπουλντόζες μπορούν να αποκαταστήσουν την αισθητική αξία της παραλίας, μόνο επιμελημένη δουλειά με το χέρι. Οσον αφορά το θαλάσσιο οικοσύστημα, η διάχυση του πετρελαίου επιφέρει ένα πρώτο ισχυρό σοκ με πολλά θύματα ανάμεσα στα πουλιά, τα μαλάκια, τα ψάρια κ.λπ. Παράλληλα, θα επηρεαστεί η λειτουργία των υδατικών βιοκοινωνιών, θα αναπτυχθούν μικροοργανισμοί που τρέφονται με πετρέλαιο, κάποιες χημικές ενώσεις θα περάσουν στις τροφικές αλυσίδες, η αλιεία θα ζημιωθεί και, έπειτα από αρκετά χρόνια, η φύση θα αφομοιώσει τη διαταραχή, επαναφέροντας το οικοσύστημα σε κανονική λειτουργία.

Στην περίπτωση του Σαρωνικού, η ολιγωρία της πολιτείας οδήγησε σε απώλεια πολύτιμου χρόνου και πολλαπλασίασε τις ζημιές από ένα σχετικά μικρό ατύχημα. Δεν έλειψαν οι αυταπάτες και η δημαγωγία, εκεί όπου επιβάλλονταν σοβαρότητα και αυτοσυγκράτηση. Ελαμψαν ιδεοληψίες, ιδίως εκ μέρους εκπροσώπων της πολιτικής οικολογίας που πρόσφατα ηγήθηκαν των περιβαλλοντικών υπηρεσιών. Αναδύθηκε, ακόμα μία φορά, μια παροιμιώδης ανικανότητα στον χειρισμό περιβαλλοντικών αλλά και αναπτυξιακών ζητημάτων, αφού, πέρα από τις άμεσες επιπτώσεις, η μνήμη της πετρελαιοκηλίδας θα διαβρώνει επί χρόνια τον ζήλο για επενδύσεις σε ένα από τα πιο περιζήτητα θαλάσσια μέτωπα στον πλανήτη, με ανυπολόγιστες συνέπειες στην οικονομική ανάκαμψη και σε προσδοκώμενες θέσεις εργασίας.

Ο Κίμων Χατζημπίρος είναι καθηγητής του ΕΜΠ
Image may contain: ocean, sky, outdoor, nature and water

ΕΩΣΦΟΡΟΣ

07/08/2017

ΠΥΡΙΝΗ ΚΟΛΑΣΗ ΣΤΗ ΝΟΤΙΑ ΕΥΡΩΠΗ

Πένθος για τα Κύθηρα. Πένθος για τα δάση, τις πόλεις και τα χωριά της Νότιας Ευρώπης. Ακόμα και οι πιο δύσπιστοι πλέον συνειδητοποιούν ότι η κλιματική αλλαγή έκανε πια την τραγικά χειροπιαστή την παρουσία της. Είτε με τη μορφή του πύρινου «ΕΩΣΦΟΡΟΥ», είτε με τους τερατώδεις τυφώνες, είτε με το λιώσιμο των παγετώνων στους πόλους, τα ακραία φαινόμενα πολλαπλασιάζονται σε ένταση και συχνότητα. Και οι άνθρωποι; Επιμηθείς. Με πόσο κόπο και πόσα πισωγυρίσματα φτάσαμε στη Συμφωνία του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή. Και την επομένη, ο ένας από τους δύο μεγαλύτερους ρυπαντές του πλανήτη, οι ΗΠΑ, με πρωτοβουλία του ανεκδιήγητου Προέδρου αποσύρονται από τη συμφωνία. Όταν έπεσε η πανούκλα στην Ευρώπη, τον 14ο αιώνα, που αποδεκάτισε το 1/3 του πληθυσμού της, οι άνθρωποι το θεωρούσαν τιμωρία του θεού. Αλλά τότε τουλάχιστον δεν υπήρχαν επιστήμονες να επισημάνουν τα πραγματικά αίτια. Σήμερα τί δικαιολογία έχουμε; Για αρκετά χρόνια οι οικολόγοι που προειδοποιούσαν χαρακτηρίζονταν γραφικοί  καταστροφολόγοι, ώσπου σιγά σιγά ανατράπηκε η ισορροπία μέσα στους κόλπους της επιστημονικής κοινότητας και σήμερα ελάχιστοι είναι αυτοί που υποστηρίζουν ότι η κλιματική αλλαγή δεν είναι ανθρωπογενής.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις η Νότια Ευρώπη και η Καλιφόρνια θα ερημοποιηθούν λόγω των αλλεπάλληλων πυρκαγιών τα καλοκαίρια και των έντονων βροχοπτώσεων τον χειμώνα, που θα προκαλέσουν κατολισθήσεις και θα απογυμνώσουν το έδαφος από το χώμα. Η άνοδος της θερμοκρασίας που ήδη έχει επιφέρει σοβαρό λιώσιμο των πάγων στους πόλους ανεβάζει σταθερά τη στάθμη της θάλασσας και θα βουλιάξει παράκτιες περιοχές, πόλεις και πλαζ.  Ήδη νησιά του Ειρηνικού (αρχιπέλαγος Σολομώντος) έχουν εξαφανιστεί και έχει αρχίσει διαδικασία μετεγκατάστασης κατοίκων στην Αυστραλία. Από την άλλη, ένα ακόμα εφιαλτικό σενάριο λέει ότι το λιώσιμο των πάγων θα αλλάξει τη χημική σύσταση του Ρεύματος του Κόλπου προς το λιγώτερο αλμυρό, με αποτέλεσμα να ψυχράνει το Ρεύμα και τα Βρετανικά Νησιά και η Νορβηγία να χάσουν το «καλοριφέρ» τους και να γίνουν ακατοίκητα. Το σημερινό προσφυγικό ρεύμα λόγω πολέμων δεν θα είναι τίποτα μπροστά στο ρεύμα κλιματικών προσφύγων.