Κυπριακό: Υπάρχει ακόμη περιθώριο εξεύρεσης λύσης;


dscn9795

Στο κρισιμότερο σημείο των διαπραγματεύσεων για την Κύπρο, συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο βιβλιοπωλείο Free Thinking Zone, 11/12/2016. Ομιλητές:

wp_20161211_005Ιωάννης Γρηγοριάδης, αναπληρωτής καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, Πανεπιστημίου Bilkent- Άγκυρα & IPC-Stiftung Mercator Senior Research Fellow στο Stiftung Wissenschaft und Politik
Γιώργος Κουμουτσάκος, Τομεάρχης Εξωτερικών Ν.Δ.
Ρένα Χόπλαρου, επικεφαλής Γραμματείας Δικοινοτικής Συνεργασίας ΔΗΣΥ, μέλος Πολιτικού Γραφείου ΔΗΣΥ
Συντόνισε ο δημοσιογράφος Νίκος Ανδρίτσος, SKAI TV, SKAI Radio

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ ΡΕΝΑΣ ΧΟΠΛΑΡΟΥ:

Κυρίες και κύριοι, η διαπραγματευτική διαδικασία έχει σχεδόν ολοκληρωθεί στα κεφάλαια της Διακυβέρνησης, του Διαμοιρασμού Εξουσιών, της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Οικονομίας. Στο κεφάλαιο του Περιουσιακού έχουν υπάρξει σημαντικότατες συγκλίσεις, ενώ υπάρχουν βάσιμες ελπίδες ότι είναι εφικτή και μια πλήρης συμφωνία στο κεφάλαιο του Εδαφικού. Θέλω να σας μεταφέρω εδώ μια αίσθηση κατεπείγοντος γιατί πραγματικά μπαίνουμε στην τελευταία φάση αυτού του κύκλου διαπραγμάτευσης για την επίλυση του Κυπριακού προβλήματος.  

Τις επόμενες τέσσερις εβδομάδες θα έχουμε:

-άμεση συνέχιση των συνομιλιών από τους ηγέτες στην Κύπρο επί των εκκρεμούντων θεμάτων όλων των κεφαλαίων.

-μετάβαση στη Γενεύη και έναρξη στις 9 Ιανουαρίου των συζητήσεων για το εδαφικό και ανταλλαγή χαρτών στις 11 Ιανουαρίου.

-σύγκληση  Διάσκεψης για το Κυπριακό στην οποία θα συμμετάσχουν οι ηγέτες των δύο κοινοτήτων, οι τρεις εγγυήτριες δυνάμεις και οποιοδήποτε άλλο μέρος κριθεί αναγκαίο.

Η φάση αυτή εξαγγέλθηκε μετά το δείπνο των ηγετών το οποίο διευθετήθηκε από τον Ειδικό Αντιπρόσωπο του ΓΓ ΗΕ και η εξαγγελία της κρίθηκε από πολλούς ως «αιφνιδιαστική». Είναι γεγονός ότι μετά το ναυάγιο στο Μοντ Πελεράν 2 και δεδομένων των διαφορών των δύο πλευρών όπως αυτές παρατέθηκαν από τον ίδιο τον Πρόεδρο στο διάγγελμα που ακολούθησε την επιστροφή του, η εξαγγελία της τελικής φάσης ήταν όντως ξαφνική. Αποτελεί όμως το απαύγασμα 12 χρόνων πολιτικής προσπάθειας που ακολούθησε την απόρριψη του Σχεδίου Ανάν και διαπραγματεύσεων από τους τρεις τελευταίους Προέδρους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Με την τελευταία αυτή φάση θα κλείσει θετικά ή αρνητικά ένας μικρός ιστορικός κύκλος που ξεκίνησε το 2004.

Κλείνει όμως και ένας ακόμα μεγαλύτερος ιστορικός κύκλος. Στις 12 Ιανουαρίου 2017 θα γίνει βασικά αυτό που για δεκαετίες ζητούσαμε. Μια διεθνής διάσκεψη για το Κυπριακό. Σε αυτή τη διάσκεψη κεντρικό ζήτημα θα είναι ένα νέο σύστημα ασφάλειας, που θα αλλάζει ριζικά τις αναχρονιστικές πρόνοιες του 1960. Με απλά λόγια, 56 χρόνια μετά και παρά τη δυσμενή θέση που μας έφεραν τα γεγονότα του 1974, έχουμε τη δυνατότητα να βελτιώσουμε τις συμφωνίες Ζυρίχης-Λονδίνου. Στη Γενεύη θα είναι όλοι οι μεγάλοι παίκτες της διεθνούς σκηνής, μετά από δικές μας συντονισμένες ενέργειες. Προσπαθώ να σκεφτώ ένα λόγο για να γκρινιάζω ή να αντιδρώ αρνητικά, αλλά δεν βρίσκω.

Πέντε παράγοντες συνέτειναν στην επανέναρξη της διαδικασίας:

Η ισχυρή πολιτική βούληση την οποία επέδειξε ο ίδιος ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης.

-Η έντονη διπλωματία που αναπτύχθηκε αμέσως μετά την αποτυχία του Μοντ Πελεράν και στην οποία ενεπλάκησαν όλοι οι σημαντικοί διεθνείς παράγοντες. Είμαστε τυχεροί που στη θέση του Υπουργού Εξωτερικών βρίσκεται ένας άνθρωπος με την εμπειρία και το πολιτικό βάρος του Ιωάννη Κασουλίδη.

-Η υπεύθυνη στάση του Άντρου Κυπριανού ΓΓ του ΑΚΕΛ που στηρίζει τις προσπάθειες του Προέδρου.

-Οι διαβουλεύσεις και οι επαφές του Αβέρωφ Νεοφύτου με ηγέτες της τ/κ κοινότητας.

-Η σταθερή προσήλωση του ΤΚ ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί στην επίλυση του Κυπριακού στη βάση Ομοσπονδίας.

Κυρίες και κύριοι,

Γίνεται διαπραγμάτευση εδώ και δεκαετίες για μια δικοινοτική και διζωνική ομοσπονδία. Κάποιοι έχουν αντιρρήσεις γι’ αυτό το χαρακτήρα της λύσης που επιδιώκουμε. Ωστόσο, ο δικοινοτικός χαρακτήρας της Κυπριακής Δημοκρατίας δεν προέκυψε από αυτή τη διαπραγμάτευση. Ο δικοινοτικός χαρακτήρας ήταν κυρίαρχο και ουσιαστικό στοιχείο του ενιαίου κράτους του 1960. Υπάρχει από την πρώτη στιγμή της ύπαρξης της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία είχε ως θεμέλιο τον δικοινοτικό χαρακτήρα. Εμείς όλοι που, πολύ σωστά, επικαλούμαστε και θέλουμε να διαφυλάξουμε την Κυπριακή Δημοκρατία, πρέπει να είμαστε προσεκτικοί και να μην την υποσκάπτουμε οι ίδιοι. Αμφισβητώντας τη δικοινοτικότητα είναι σαν να αμφισβητούμε άθελα μας το ίδιο μας το κράτος, αυτό που έχουμε ως προμετωπίδα. Η Κυπριακή Δημοκρατία, όπως ορίζεται από το Σύνταγμα και από τις δυο διεθνείς συνθήκες που τη συνοδεύουν, είναι κράτος με δυο χωριστές κοινότητες στις οποίες αποδίδεται συνταγματική οντότητα και συνταγματικές εξουσίες.

Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι κράτος στο οποίο Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος ρητά προέρχονται και εκλέγονται χωριστά από τις δυο κοινότητες. Είναι κράτος με προκαθορισμένες κοινοτικές αριθμητικές αναλογίες για τη στελέχωση των σωμάτων ασφαλείας, της δημόσιας υπηρεσίας, του δικαστικού σώματος και των άλλων θεσμικών οργάνων.

Αυτή είναι η υφιστάμενη δομή του δικοινοτικού μας κράτους. Και πρέπει πάντα να έχουμε υπόψη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι αυτό που ζήσαμε στην πράξη από το 1964 μέχρι σήμερα, αλλά είναι αυτό που ορίζεται από το Σύνταγμα και τη Συνθήκη Εγκαθίδρυσης. Αυτό δεν μπορεί να το παραβλέψουμε, εάν ύψιστος στρατηγικός στόχος είναι να διαφυλάξουμε την Κυπριακή Δημοκρατία.

Το γεγονός ότι συζητούμε σήμερα τη μετάβαση από ενιαίο δικοινοτικό κράτος σε διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία είναι αποτέλεσμα των εξελίξεων του 1974, του πολέμου και της στρατιωτικής κατάληψης εδαφών της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η διζωνικότητα και το μοντέλο λύσης που έχουμε είναι το αποτέλεσμα των προσπαθειών μας για επίλυση του κυπριακού μετά το 1974 και των δύο συμφωνιών υψηλού επιπέδου 1977 και 1979, οι οποίες όπως και η πολιτική ισότητα καταγράφηκαν και ενσωματώθηκαν σε όλα τα ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών, και στις σχετικές αποφάσεις της ΕΕ που είναι η σημαία του αγώνα μας.

Πρέπει ακόμα να σημειώσουμε ότι για δεκαετίες τώρα καταγγέλλαμε την Τουρκία ότι προσπαθούσε να ξεφύγει από το συμφωνημένο πλαίσιο, δηλαδή τη Δικοινοτική-Διζωνική Ομοσπονδία και απεργαζόταν δυο χωριστά κράτη ή συνομοσπονδία. Και προσπαθήσαμε πολύ και αναζητήσαμε και βρήκαμε συμμαχίες και στήριξη για να παραμείνει η προοπτική λύσης του Κυπριακού στο στόχο της ΔΔΟ.

Επαναλαμβάνω γιατί θέλω να υπογραμμίσω: Όλα τα ψηφίσματα του Ο.Η.Ε και όλοι οι Πρόεδροι της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μακάριος, Κυπριανού, Βασιλείου, Κληρίδης, Παπαδόπουλος, Χριστόφιας, Αναστασιάδης έχουν αποδεχτεί τη δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία ως το πλαίσιο λύσης του Κυπριακού. Επομένως ο παρών Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας «δεν έχει δώσει καμία αριθμητική ισότητα» όπως λέει η αντιπολίτευση, εκτός εάν ρίχνει στα τάρταρα όλους τους προηγούμενους Προέδρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, και μόνο αυτή ανακάλυψε ξαφνικά μια νέα αλήθεια για την έννοια της πολιτικής ισότητας. Η πολιτική ισότητα είναι στοιχείο της Ομοσπονδίας και διασφαλίζεται μέσω της Γερουσίας ή της Άνω Βουλής (20 μέλη από την κάθε κοινότητα).  Δεν θα υπάρχει αριθμητική ισότητα στη δημόσια υπηρεσία ή στα υπουργεία ή στην Κάτω Βουλή. Με τον όρο δικοινοτικότητα εξασφαλίζεται η συμμετοχή των ΤΚ στο ομοσπονδιακό κράτος,  όχι η ισάριθμη 50 – 50  παρουσία τους σε όλα τα όργανα ή τη δημόσια υπηρεσία.

Μια ακόμη τεράστια ανακρίβεια που ακούγεται αφορά στο ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων/ελευθεριών. Η τουρκική πλευρά ουδέποτε δέχτηκε τις 3 βασικές  ελευθερίες και κρυβόταν σταθερά πίσω από τη διζωνικότητα στερώντας από τους Κύπριους πολίτες  την Ελευθερία Διακίνησης, την Ελευθερία Εγκατάστασης και το Δικαίωμα Ιδιοκτησίας και Περιουσίας. Η σχολή Ντεκτάς και Έρογλου δεν υποχωρούσε από τις εγγυημένες πλειοψηφίες, τον έλεγχο στο δικαίωμα ιδιοκτησίας και τις μόνιμες παρεκκλίσεις από το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Είναι πολύ μεγάλη επιτυχία του Νίκου Αναστασιάδη και του Μουσταφά Ακιντζί ότι κατάφεραν να συμφωνήσουν στο σημείο αυτό: ότι όλοι οι Κύπριοι πολίτες θα έχουν δικαίωμα να αγοράζουν περιουσία, να κατοικούν, να εργάζονται, να επιχειρούν σε οποιοδήποτε μέρος της πατρίδας μας, χωρίς κανένα περιορισμό. Δεν θα υπάρχει καμία μόνιμη παρέκκλιση και θα ισχύουν όλες οι ευρωπαϊκές συμβάσεις. Συνεπώς όσοι μιλούσαν για ευρωπαϊκή λύση και ανθρώπινα δικαιώματα το 2004 πρέπει να είναι πολύ ικανοποιημένοι με αυτή μας την επιτυχία.

Επιπρόσθετα, έχουν επιτευχθεί σημαντικότατες συγκλίσεις που διασφαλίζουν τη διαχρονική επιβίωση του Κυπριακού Ελληνισμού στις πατρογονικές του εστίες. Έχει διασφαλιστεί ότι ο δημογραφικός χαρακτήρας του νησιού κατά την πρώτη μέρα της λύσης θα αντικατοπτρίζει, με μια μικρή απόκλιση, την παραδοσιακή δημογραφική σύνθεση της Κυπριακής Δημοκρατίας του 1960. Από την πρώτη μέρα της λύσης η αναλογία του πληθυσμού θα είναι 4 ΕΚ προς 1 ΤΚ, αναλογία η οποία αντικατοπτρίζει τη διαχρονική εθνογραφική σύνθεση της Κύπρου. Εξασφαλίζει τον κυπριακό Ελληνισμό από τον τουρκικό εποικισμό ενώ ταυτόχρονα καλύπτει τον φόβο των ΤΚ ότι θα τους «εξαφανίσει» η πλειοψηφία των ΕΚ. Η εισροή εποίκων τερματίζεται οριστικά και αμετάκλητα με τη λύση. 

Κάποιοι συζητούν στη βάση του ότι «μια χαρά είμαστε τώρα και γιατί να ψάχνουμε αλλαγές ή να διακινδυνεύσουμε». Εμείς στον Δημοκρατικό Συναγερμό δεν ξεχνούμε ότι υπάρχει κατοχή. Δεν συμβιβαζόμαστε να χαρίσουμε τη μισή μας πατρίδα. Ούτε αποδεχόμαστε το status quo με 40,000 Τούρκους στρατιώτες. Δεν δεχόμαστε λιγότερη ασφάλεια από ότι νοείται σε ένα ευρωπαϊκό κράτος. Ούτε ξεγράφουμε σπιθαμή κυπριακής γης. Ο μόνος τρόπος να αποτρέψουμε τα δεδομένα της κατοχής είναι ο διάλογος. Και διάλογος μπορεί να γίνει μόνο στη βάση μιας συμφωνίας για ομοσπονδία.

Κυρίες και κύριοι, για την τουρκοκυπριακή πλευρά, η λύση αποτελεί τη μόνη προοπτική αποτελεσματικής εξόδου από την απομόνωση στην οποία έχει περιέλθει. Το σχέδιο για αναγνώριση του ψευδοκράτους έχει αποτύχει προς το παρόν, ενώ τα τετελεσμένα που καταγράφονται δεν είναι μόνο εις βάρος των Ελληνοκυπρίων, αλλά και εις βάρος των ίδιων των Τουρκοκυπρίων που βιώνουν πλέον τον υπαρκτό κίνδυνο πλήρους αφανισμού και απορρόφησης από την Τουρκία. Με τη λύση, την επομένη οι Τουρκοκύπριοι θα γίνουν Ευρωπαίοι πολίτες και θα έχουν όλα τα πλεονεκτήματα που έχουν και οι Ελληνοκύπριοι ζώντας σε ένα καλά οργανωμένο κράτος, ενώ την ίδια στιγμή, θα διασφαλίσουν – όπως και εμείς – τη διατήρηση της δικής τους ξεχωριστής πολιτισμικής ταυτότητας. 

Κυρίες και κύριοι,

Μια ενωμένη Κύπρος θα είναι καταλύτης για την περιφερειακή συνεργασία. Και αυτό θα ενδυναμώσει την προοπτική για επενδύσεις και ανάπτυξη στην περιοχή. Στην εποχή μετά τη λύση, οι σχέσεις Κύπρου Τουρκίας θα αλλάξουν, ανοίγοντας ευκαιρίες συνεργασίας με μια μεγάλη χώρα με σημαντικές ενεργειακές ανάγκες.

Αυτή η καλυτέρευση των σχέσεων θα επιτρέψει συνεργασίες στην ενέργεια, ακόμα και την πώληση φυσικού αερίου στην Τουρκία, και την εδραίωση επιχειρηματικών σχέσεων.

Ακούω να μιλούν κάποιοι καθημερινά για το κόστος της λύσης. Για μας η επιστροφή εδαφών, η ανοικοδόμηση και η κατασκευή υποδομών δεν αποτελεί κόστος αλλά επένδυση. Μια επένδυση που θα προσφέρει ευκαιρίες και προοπτικές ανάπτυξης.

Μια ενωμένη Κύπρος θα είναι ο πυλώνας σταθερότητας στην περιοχή και θα αποτελέσει τον παράγοντα ενδυνάμωσης της σύνδεσης μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης, Νοτιοανατολικής Μεσογείου και Μέσης Ανατολής.

Πολλοί βλέπουν το μέλλον με επιφύλαξη και σκεπτικισμό. Εμείς στον Δημοκρατικό Συναγερμό επιλέγουμε να το βλέπουμε με αισιοδοξία και ελπίδα.

Κλείνω με μια προσωπική εμπειρία. Περνώ συχνά τα οδοφράγματα για συναντήσεις με τκ κόμματα ή για να επισκεφθώ με τα παιδιά μου τους τάφους των προπαππούδων και των προγιαγιάδων τους. Δεν χρειάζεται να είσαι μητέρα για να αναρωτηθείς, κάθε φορά που περνάς από αυτά τα μέρη, τι μέλλον επιφυλάσσουμε για τα παιδιά μας.

Προσωπικά, δεν θέλω τα παιδιά μου να έχουν στην Κύπρο σύνορα.

Θέλω να μπορούν ελεύθερα να κυκλοφορούν σε όλο το νησί τους, με τον ίδιο τρόπο που θα κυκλοφορούν σε κάθε άλλη γωνιά της Ευρώπης.

Και η Αμμόχωστος και η Κερύνεια και η Καρπασία είναι Ευρώπη, δεν βλέπω κανένα λόγο γιατί να τις χαρίσουμε στην Τουρκία.

Μια πιθανή λύση σημαίνει διέξοδος: Ανάπτυξη, ασφάλεια, προοπτική.

Ας της δώσουμε μια ευκαιρία.

Στον Δημοκρατικό Συναγερμό έχουμε πάρει τις αποφάσεις μας. Αρνούμαστε να αποδεχθούμε την επιλογή της απραξίας. Το συμβιβασμό με τα τετελεσμένα της εισβολής. Την ολοένα βαθύτερη διχοτόμηση και τουρκοποίηση του νησιού μας.

Αρνούμαστε να υποταχθούμε στα συμφέροντα που κρύβονται πίσω από την υπονόμευση κάθε προσπάθειας λύσης, όποια κι αν είναι αυτή.

Αυτή είναι η πραγματική πατριωτική πολιτική.

Σας ευχαριστώ πολύ που με ακούσατε.


 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: