1. Ο ΟΜΠΑΜΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ


«Χρώμεθα γάρ πολιτείᾳ οὐ ζηλούσῃ τούς των πέλας νόμους, παράδειγμα δέ μᾶλλον αὐτοί ὄντες τισίν ἢ μιμούμενοι ἑτέρους. καί ὄνομα μέν διά τό μή ἐς ὀλίγους ἀλλ’ ἐς πλείονας οἰκεῖν δημοκρατία κέκληται»

ΟΙ ΑΠΑΡΧΕΣ ΤΗΣ, Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΚΑΙ Η ΠΡΑΚΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΞΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΗΜΕΡΙΑ, ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΡΟΟΔΟ, ΕΩΣ ΤΗΝ ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑ.  (μετάφραση Μ.Γ.)

(…) Στην Ελλάδα οφείλουμε το πιο πολύτιμο δώρο. Την αλήθεια, την πεποίθηση, ότι ως άτομα με ελεύθερη βούληση, έχουμε το δικαίωμα στην αυτοδιοίκηση. Εδώ… πριν από 25 αιώνες γεννήθηκε μια νέα ιδέα: η Δημοκρατία. Το κράτος, η εξουσία, το δικαίωμα της διακυβέρνησης πηγάζει από τον Δήμο, από τον λαό. Η αντίληψη ότι είμαστε πολίτες, όχι υπηρέτες, ότι εμείς οι ίδιοι είμαστε oi επιτηρητές της κοινωνίας μας. Η έννοια της ιδιότητας του πολίτη, δηλαδή ότι όλοι έχουμε δικαιώματα και υποχρεώσεις. Η πίστη στην ισότητα απέναντι στον νόμο. Οχι μόνο για λίγους, αλλά για πολλούς. Όχι μόνο για την πλειοψηφία, αλλά και για τη μειοψηφία. Αυτές οι έννοιες βλάστησαν σε αυτό το βραχώδες έδαφος. Φυσικά η πρώτη μορφή της δημοκρατίας στην αρχαία Ελλάδα δεν ήταν τέλεια, όπως δεν ήταν τέλεια ούτο η πρώτη μορφή της δημοκρατίας στις ΗΠΑ. Οι γυναίκες και οι δούλοι δεν είχαν δικαιώματα. Ωστόσο ο Περικλής εξήγησε ότι το Σύνταγμα ευνοεί όχι τους λίγους, αλλά τους πολλούς. Γι αυτό το πολίτευμα λέγεται δημοκρατία. Βέβαια οι Αθηναίοι ήξεραν ότι δεν αρκεί να διαπνέεσαι από ευγενείς ιδέες, οι αρχές, για να έχουν νόημα, θα πρέπει να διατυπώνονται με τη μορφή νόμων, να προστατεύονται από θεσμούς, και να προωθούνται από τη συμμετοχή των ίδιων των πολιτών. Μαζεύονταν λοιπόν οι πολίτες σε μια μεγάλη συνέλευση για να διαβουλευτούν και ν’ αποφασίσουν για τις υποθέσεις του κράτους, Ο κάθε πολίτης είχε δικαίωμα να μιλήσει και να ψηφίσει είτε δια της ανατάσεως της χειρός είτε με ένα βότσαλο (όστρακο σημ. τ.μ.). Οι νόμοι ήταν χαραγμένοι στην πέτρα για να μπορούν να τους δουν όλοι. Δικαστήρια με πολίτες – δικαστές εξασφάλιζαν την επιβολή του νόμου. Οι πολιτικοί δεν ήταν πάντα ευχαριστημένοι γιατί μερικές φορές οι πέτρες χρησιμοποιούνταν για τον εξοστρακισμό, δηλαδή την εξορία αυτών που δεν φέρονταν σωστά.

Μέσα στις χιλιετηρίδες που ακολούθησαν, συχνά επικράτησαν διαφορετικές απόψεις για την εξουσία και τη διακυβέρνηση. Σε όλη την ανθρώπινη ιστορία υπήρχαν αυτοί που έλεγαν ότι οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να διαχειριστούν την δημοκρατία και την αυτοδιάθεση και ότι πρέπει οι άλλοι να τους λένε τί να κάνουν. Ο ηγέτης πρέπει να επιβάλλει την τάξη με τη βία, με τον εξαναγκασμό, με μια σιδερένια πυγμή. Υπήρξε η άποψη ότι η Ισχύς δημιουργεί Δίκαιο, ή ότι η ανεξέλεγκτη εξουσία μπορεί να συνεχίζεται μέσω κληρονομικού δικαίου. Και ακόμα, η πεποίθηση ότι κάποιοι είναι ανώτεροι λόγω φυλής ή θρησκείας ή εθνικότητας. Και αυτές οι πεποιθήσεις συχνά χρησιμοποιήθηκαν για να δικαιολογήσουν επιδρομές, εκμετάλλευση και πολέμους.

Ωστόσο, σε όλη την ιστορική διαδρομή, η φλόγα που άναψε για πρώτη φορά εδώ στην Αθήνα δεν έσβησε ποτέ. Και κάποια στιγμή ξαναφούντωσε με τον μεγάλο Διαφωτισμό. Την φλόγα αυτή την αναζωπύρωσαν και οι Πατέρες της Αμερικανικής Δημοκρατίας, που διακήρυξαν ότι “εμείς, οι πολίτες” θα κυβερνήσουμε. Όλοι οι άνθρωποι είναι πλασμένοι ίσοι και είναι προικισμένοι από τον Δημιουργό τους με μερικά αναφαίρετα δικαιώματα”

Όμως ακόμα και σήμερα οι ιδέες αυτές μπαίνουν σε αμφισβήτηση. Κάποιοι μας είπαν ότι αυτές είναι “δυτικές ιδέες”. Μας είπαν ότι κάποιες κουλτούρες δεν έχουν τα εφόδια για δημοκρατική διακυβέρνηση. Και ότι προτιμούν την αυταρχική διοίκηση. Εγώ όμως, μετά από 8 χρόνια προεδρίας και ταξίδια σε όλον τον κόσμο, λέω, ότι ναι, είναι αλήθεια, κάθε χώρα τραβάει το δικό της δρόμο και έχει τις δικές τις παραδόσεις. Ωστόσο, μετα από 8 χρόνια, σχημάτισα την πεποίθηση ότι ο πόθος για μια ζωή με αξιοπρέπεια, η θεμελιώδης επιθυμία να διατηρούμε τον έλεγχο της ζωής και του μέλλοντός μας, η επιθυμία να συμμετέχουμε στις αποφάσεις για την πορεία των κοινωνιών και των εθνών μας, οι πόθοι αυτοί είναι οικουμενικοί. Φλογίζουν κάθε ανθρώπινη καρδιά. Γι αυτό ένας Έλληνας επίσκοπος ύψωσε τη σημαία της επανάστασης. Γι αυτό οι λαοί από τις Αμερικές, την Αφρική, την Ασία αποτίναξαν το ζυγό της αποικιοκρατίας. Γι αυτό και οι λαοί πίσω από ένα Σιδηρούν Παραπέτασμα διαδήλωσαν με την Αλληλεγγύη, γκρέμισαν εκείνο το Τείχος και ενώθηκαν μαζί σας στην μεγάλη Ένωση των Δημοκρατιών. Γι αυτό εμείς σήμερα υποστηρίζουμε το δικαίωμα των Ουκρανών να αποφασίζουν οι ίδιοι για το δικό τους πεπρωμένο, γι αυτό στηρίζουμε τους λαούς της Τυνησίας και της Μυανμάρ που πραγματοποίησαν ιστορική μετάβαση στη δημοκρατία.

Αυτή ήταν η εξωτερική μου πολιτική, όσο ήμουν Πρόεδρος. Είναι αναγκαίο να έχουμε σχέσεις με όλες τις χώρες και πολλές από αυτές δεν είναι δημοκρατίες. Μερικές είναι δημοκρατίες με την έννοια ότι κάνουν εκλογές, αλλά όχι με την έννοια ότι επιτρέπουν ουσιαστικά την συμμετοχή και τη διαφωνία των πολιτών. Ωστόσο η πορεία της χώρας μας ήταν να υποστηρίζουμε τις προσπάθειες αυτών που πιστεύουν στην αυτοδιοίκηση, που πιστεύουν σ΄εκείνες τις ιδέες που γεννήθηκαν εδώ πριν από τόσα χρόνια.

Και δεν είναι απλά ότι θέλουμε να μένουμε πιστοί στις αξίες μας. Δεν είναι θέμα ιδεαλισμού. Πιστεύω ότι η υποστήριξη των δημοκρατικών καθεστώτων εκ μέρους των ΗΠΑ είναι ζήτημα πρακτικό. Γιατί η ιστορία δείχνει ότι οι χώρες με δημοκρατική διακυβέρνηση τείνουν να είναι πιο δίκαιες, πιο σταθερές και πιο επιτυχημένες.

Οι ανοιχτές, δημοκρατικές κοινωνίες προσφέρουν περισσότερη ευημερία- γιατί όταν οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να σκέπτονται αυτόνομα, να ανταλλάσσουν ιδέες μεταξύ τους, να ανακαλύπτουν και να δημιουργούν- οι νέοι που είναι σήμερα εδώ και τι δεν μπορούν να κάνουν μέσω του Ιντερνετ και της τεχνολογίας- τότε είναι που απελευθερώνεται η καινοτομία και ανθίζει η οικονομία. Σε αντίθεση με τα αυταρχικά καθεστώτα, οι δημοκρατίες είναι θεμελιωμένες στην συναίνεση των κυβερνομένων. Οι πολίτες γνωρίζουν ότι υπάρχει ο δρόμος της ειρηνικής αλλαγής, υπάρχει η ηθική δύναμη της μη-βίας. Και αυτό φέρνει την πολιτική σταθερότητα που συνήθως διευκολύνει την οικονομική ανάπτυξη.

Η ιστορία των τελευταίων δύο αιώνων δείχνει ότι τα δημοκρατικά καθεστώτα είναι λιγότερο πιθανόν να κάνουν πόλεμο μεταξύ τους. Έτσι, η ουσιαστικότερη δημοκρατία είναι καλό για τους λαούς του κόσμου, αλλά είναι καλό και για την εθνική μας ασφάλεια. Γι αυτό οι πιο στενοί φίλοι της Αμερικής είναι χώρες δημοκρατικές – όπως η Ελλάδα. Γι αυτό βρισκόμαστε μαζί στο ΝΑΤΟ, που είναι μια συμμαχία δημοκρατικών χωρών.

Πρόσφατα επενδύσαμε στο ΝΑΤΟ, ενισχύσαμε την παρουσία της Αμερικής στην Ευρώπη και σήμερα το ΝΑΤΟ- η μεγαλύτερη συμμαχία στον κόσμο- είναι πιο ισχυρό και έτοιμο παρά ποτέ. Και έχω την πεποίθηση ότι, όπως η Αμερική τίμησε την δέσμευή της προς την διατλαντική συμμαχία εδώ και 70 χρόνια -είτε με κυβερνήσεις Δημοκρατικών είτε με κυβερνήσεις Ρεπουμπλικανών – αυτές οι δεσμεύσεις θα συνεχιστούν, μεταξύ άλλων και η δέσμευση και η συμβατική υποχρέωση μας να υπερασπιστούμε κάθε μέλος της συμμαχίας.

Οι δημοκρατίες μας αποδεικνύονται δυνατότερες από τούς τρομοκράτες, τους φονταμενταλιστές, τους απολυταρχικούς, που δεν ανέχονται τη διαφορά, που δεν ανέχονται ιδέες διαφορετικές από τις δικές τους, που προσπαθούν να αλλάξουν τον τρόπο ζωής των ανθρώπων με τη βία και πολύ θα ήθελαν να μας δούν να προδίνουμε τις αρχές και τις αξίες μας. Η Δημοκρατία είναι δυνατότερη από οργανώσεις σαν το ISIS.(…)

‘Οπως τα δημοκρατικά καθεστώτα έχουν τις προϋποθέσεις για να λύνουν ειρηνικά τις διαφωνίες μέσα στις κοινωνίες μας, κατ’ αναλογία η συνεργασία και ο διάλογος είναι ο καλύτερος τρόπος για ν’ αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις μεταξύ εθνών. Είναι πεποίθησή μου, ότι οι δημοκρατίες έχουν μεγαλύτερη δυνατότητα να επιλύουν συγκρούσεις μεταξύ εθνών. Έχω λοιπόν την πεποίθηση ότι οι δημοκρατίες έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα ν’ αντιμετωπίσουν τις συγκρούσεις μεταξύ εθνών με λύσεις που δεν θα καταλήξουν σε πόλεμο. Έτσι, μέσω της διπλωματίας μπορέσαμε να κλείσουμε το πρόγραμμα κατασκευής πυρηνικών όπλων του Ιράν, χωρίς να πέσει ούτε μια σφαίρα. Μέσω της διπλωματίας οι ΗΠΑ εξομάλυνε τις σχέσεις της με την Κούβα. Μέσω της διπλωματίας, μαζί με την Ελλάδα και άλλα 200 έθνη φτάσαμε στην πιο φιλόδοξη συμφωνία για να σώσουμε τον πλανήτη μας από την κλιματική αλλαγή.

Και μιλώντας για κλιματική αλλαγή, θα ήθελα να επισημάνω τη σύνδεση μεταξύ δημοκρατίας και επιστήμης. Οι βάσεις της επιστήμης είναι η παρατήρηση και η δοκιμή των υποθέσεών και ιδεών μας. Οι αποφάσεις βασίζονται σε στοιχεία, σε γεγονότα, όχι σε προλήψεις, όχι σε ό,τι μας υπαγορεύει η ιδεολογία μας, αλλά σε ό,τι μπορούμε να παρατηρήσουμε. Και σε μιαν εποχή που ο πλανήτης μικραίνει και όλο και περισσότερο θα υποχρεωθούμε να αναλαμβάνουμε συλλογική δράση για ν’ αντιμετωπίσουμε προβλήματα όπως η κλιματική αλλαγή, η ύπαρξη δημοκρατικού διαλόγου επιτρέπει στην επιστήμη να ευδοκιμήσει και να διαμορφώσει τις συλλογικές απαντήσεις στα προβλήματα.

Βέβαια η δημοκρατία, όπως όλοι οι θεσμοί των ανθρώπων, είναι ατελής. Μπορεί να είναι αργή, εκνευριστική, δύσκολη. Μπορεί να είναι μπερδεμένο κουβάρι. Στις δημοκρατίες οι πολιτικοί δεν είναι πολύ δημοφιλείς, ανεξάρτητα από πολιτικό κόμμα, γιατί εξ ορισμού οι δημοκρατία απαιτεί συμβιβασμούς, ότι δεν θα πάρεις κατά 100% αυτό που ζητάς. Είναι περίφημη η ρήση του Γουϊνστον Τσώρτσιλλ ότι η δημοκρατία είναι το χειρότερο απ’ όλα τα πολιτεύματα- αν εξαιρέσεις όλα τα άλλα. Και σε μια κοινωνία, όπως στις ΗΠΑ, πολυεθνική, πολυφυλετική, πολυπολιτισμική, η δημοκρατία μπορεί να είναι ένα εξαιρετικά πολύπλοκο ζήτημα. Πιστέψτε με, το ξέρω! Αλλά αυτό είναι καλύτερο από εναλλακτικές καταστάσεις. Γιατί μας επιτρέπει να επεξεργαζόμαστε τις διαφορές μας ειρηνικά, και να προσεγγίζουμε τα ιδανικά μας. Μας επιτρέπει να δοκιμάζουμε νέες ιδέες και να διορθώνουμε τα λάθη μας. Όλες οι πράξεις ενός Προέδρου, κάθε εκλογικό αποτέλεσμα, κάθε νομοθέτημα που αποδείχτηκε εσφαλμένο, μπορεί να διορθωθεί μέσω των δημοκρατικών διαδικασιών.

Σε όλη την πορεία της ιστορίας, μέσω τέτοιων διεργασιών εδραιώσαμε την πεποίθηση ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι, παρ’ όλο που κατά την ίδρυση της χώρας μας δεν ήταν έτσι. Μπορέσαμε όμως να επεκτείνουμε τα θεμελιώδη δικαιώματα στους Αφροαμερικανούς, στις γυναίκες, στα άτομα με ειδικές ανάγκες, στους Αμερικανούς Αυτόχθονες. Σήμερα κάθε άτομο είναι ελεύθερο να παντρευτεί αυτόν/ην που αγαπά. Γι αυτό καλωσορίζουμε ανθρώπους κάθε φυλής, κάθε θρησκείας, κάθε προέλευσης, τους μετανάστες που παλεύουν για να δώσουν στα παιδιά τους μια καλύτερη ζωή και που κάνουν τη χώρα μας πιο δυνατή.

Κι εδώ λοιπόν, στη χώρα που γεννήθηκε η δημοκρατία, διατρανώνουμε για άλλη μια φορά τα δικαιώματα και τα ιδανικά και τους θεσμούς όπου βασίζεται ο τρόπος ζωής μας. Ελευθερία του λόγου και του συνέρχεσθαι – γιατί η πραγματική νομιμοποίηση πηγάζει από το λαό που δεν πρέπει ποτέ να φιμώνεται. Ελευθερία του τύπου για να ξεσκεπάζει τις αδικίες και τη διαφθορά και να καλεί τους υπευθύνους να λογοδοτήσουν. Θρησκευτική ελευθερία, γιατί είμαστε όλοι ίσοι στα μάτια του Θεού. Ανεξάρτητη Δικαιοσύνη για να εξασφαλίζει την κυριαρχία του νόμου και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Τον διαχωρισμό των εξουσιών για να περιορίζεται η εξουσία οποιουδήποτε κυβερνητικού τομέα. Ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, γιατί πρέπει οι πολίτες πρέπει να μπορούν να διαλέξουν ελεύθερα τους ηγέτες τους, ακόμα και αν ο υποψήφιός σου δεν κερδίζει πάντα.(…)

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: