Το ΠΟΤΑΜΙ και τα τρία ρεύματα


Η υπέροχη Νέδα εκβάλλει στο Ιόνιο στην ακτή της Κυπαρισσίας.

Η υπέροχη Νέδα εκβάλλει στο Ιόνιο στην ακτή της Κυπαρισσίας.

ένα ρεύμα τρέχει σαν καταρράκτης και παρασύρεται στον γκρεμό

ένα ρεύμα κατακάθεται στο βάλτο 

κι ένα ρεύμα εμπλουτίζει μια θάλασσα πλατιά

ATHENS VOICE 9/2/16

Κάποιες πρόσφατες δημοσκοπήσεις έδειξαν τους ψηφοφόρους του ΠΟΤΑΜΙΟΥ χωρισμένους ακριβώς στα τρία. Το Ποταμι έχει μπροστά του τρείς δρόμους, αλλά όχι αναγκαστικά ακριβώς αυτούς που δείχνουν οι δημοσκοπήσεις.

Το κακό με την πολιτική (και με τη ζωή γενικά) είναι πώς δεν πρόκειται για επιτραπέζιο παιχνίδι που μπορείς να παίζεις ξανά και ξανά. Όταν ξεκινήσεις μια πορεία, δεν υπάρχει οδός επιστροφής. Ανοίγονται όμως παρακαμπτήριοι για να ξαναβγείς στη λεωφόρο. Αλλά και παρακαμπτήριοι για να πέσεις στο αδιέξοδο ή να κάνεις συνεχώς κύκλους γύρω από τον εαυτό σου.

Η εκλογική υποχώρηση του Σεπτέμβρίου έφερε πάγωμα. Ήδη, και πριν την εκλογική αναμέτρηση πολλοί είχαν αρχίσει να κρατούν αποστάσεις- και μάλιστα κάποιοι από τους καλύτερους. Οι λόγοι αφορούσαν και την πολιτική παρουσία του κόμματος και την εσωτερική του λειτουργία. Με το κακό εκλογικό αποτέλεσμα και τον δημοσκοπικό κατήφορο η απογοήτευση επιτάθηκε. Η κρισιμότητα έχει κυριολεκτικά υπαρξιακά χαρακτηριστικά.

Πολλοί εντοπίζουν το πρόβλημα στην έλλειψη πολιτικών θέσεων. Ωστόσο το ΠΟΤΑΜΙ δεν πάσχει από αυτό. Για το ασφαλιστικό ο Θεοχάρης, για το προσφυγικό ο Κύρκος, για τη δημόσια διοίκηση ο Καρκατσούλης -για ν’αναφέρω μόνο τρία παραδείγματα- έχουν καθαρό λόγο, με συγκεκριμένες θέσεις και προτάσεις, μακρια από λαϊκισμό ή γενικολογίες. Οι βουλευτές κάνουν δουλειά υψηλής ποιότητας και παρεμβάσεις ουσίας (όπως πρόσφατα ο Δανέλλης για ένα ιδιαίτερα προσφιλές μου ζήτημα, την προστασία του αρχιτεκτονικού τοπίου). Στο εσωτερικό του κόμματος αρκετοί Τομείς Πολιτικής με τους εμπειρογνώμονές τους επεξεργάζονται με πλήρη επάρκεια θέσεις για συγκεκριμένα κρίσιμα ζητήματα, όπως π.χ. οι Τομείς Περιβάλλοντος σχετικά με τις Σκουριές. Και ο ϊδιος ο Σταύρος Θεοδωράκης πρόσφατα υιοθέτησε δημόσια τις προτάσεις για το Βασικό Εισόδημα, μια πραγματικά δημοκρατική ριζοσπαστική ιδέα, και για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αφού διαβουλεύτηκε με τους σχετικούς Τομείς Πολιτικής και άλλους ειδικούς αντιστοίχως.

Θέσεις λοιπόν υπάρχουν, παρεμβάσεις στη Βουλή/Ευρωβουλή γίνονται.

Τί έχουν τα έρμα και ψοφάνε;

Είναι αλήθεια, ότι οι επεξεργασμένες θέσεις δεν μπόρεσαν να φτάσουν στο ευρύ κοινό. Πράγμα οξύμωρο, σε μιαν εποχή όπου ο καθένας έχει πρόσβαση σε άπειρες τεχνολογικές δυνατότητες επικοινωνίας! Νομίζω όμως πως το επικοινωνιακό είναι το σύμπτωμα, όχι το πρόβλημα.

Πολλοί εντοπίζουν το πρόβλημα στην έλλειψη αποτελεσματικών οργανωτικών δομών και εσωτερικής δημοκρατίας. Σίγουρα και τα δύο είναι απαραίτητα, αλλά δεν είναι παρά εργαλεία, που εξυπηρετούν το στόχο της επαφής με την κοινωνία. Ο τύπος της οργανωτικής δομής δεν εξασφαλίζει απαραίτητα και την δημοκρατικότητα, την ισονομία, το πολιτικό ήθος. Δυό ακραία παραδείγματα με δομές διαμετρικά αντίθετες: τα σταλινικά κόμματα με την αυστηρά πυραμιδοειδή ιεραρχική δομή και από την άλλη η Αλ Κάϊντα, οργανωμένη σ’ ένα χαλαρό δίκτυο κάτω από την γενική ομπρέλλα του δόγματος, και τα δύο πολιτικά μορφώματα εξίσου ολέθρια. Αυτό που έχει σημασία είναι το πολιτικό και ιδεολογικό περιεχόμενο, η ειλικρινής πρόθεση για δημοκρατική λειτουργία. Τα άλλα βρίσκονται: καλές πρακτικές μπορούν να αντληθούν από τις αρχές λειτουργίας των δημοκρατικών ευρωπαϊκών κομμάτων. Αν όμως το ΠΟΤΑΜΙ στο συνέδριό του επιδοθεί σε βυζαντινισμούς και εξαντλήσει τον προβληματισμό στο οργανωτικό, θα βαλτώσει.

Ένα φάντασμα πλανιέται πάνω από το ΠΟΤΑΜΙ: Μικρό αλλά καθαρό κόμμα

Νομίζω ότι αυτή η τάση είναι η πιο επικίνδυνη. Πρόκειται για ναρκισσιστική αναδίπλωση. Η τάση αυτή cascade2υποστηρίζει ότι το ΠΟΤΑΜΙ έχασε τις ρίζες του, πρέπει να ξαναγυρίσει στο “πολιτική χωρίς πολιτικούς”, έχασε γιατί άνοιξε τις πόρτες του σε πρόσωπα του “παλιού” πολιτικού προσωπικού. “Εμείς έχουμε όλα τα δίκια και όλοι οι άλλοι άδικο. Εμείς κατέχουμε την απόλυτη αλήθεια και όλοι οι άλλοι είναι συντηρητικοί και ηλίθιοι.” Το έχουμε ξανακούσει αυτό το τροπάρι και σε κόμματα που εξαφανίστηκαν ή φυτοζωούν επί δεκαετίες. Εξάλλου αν ήταν αλήθεια, ότι μόνο το ΠΟΤΑΜΙ του 4% έχει δίκιο και όλοι οι άλλοι άδικο, τότε δεν υπάρχει ελπίδα γι αυτή τη χώρα, άρα τί συζητάμε… Η τάση αυτή, οφείλεται αφ’ενός σε έλλειψη πολιτικής πείρας, αλλά κυρίως σε αλαζονεία και μικρομεγαλισμό που συγκαλύπτουν μια φοβία να αναμετρηθεί κανείς ελεύθερα στον πολιτικό στίβο με συγκρούσεις και συμμαχίες. Οδηγεί σε πλήρη απομονωτισμό και εξαφάνιση. Φανταστείτε ένα ποταμάκι που παρασέρνεται όλο και πιο γρήγορα σε τυφλή κατηφορική πορεία και σχηματίζοντας καταρράχτη γκρεμίζεται σε μιαν υπόγεια άβυσσο.

ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΕΚΑΝΕ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΛΑΘΗ

Επί πολλούς μήνες, μέχρι τα μέσα του ’15 έστελνε ασαφές μήνυμα σε σχέση με τη στρατηγική συμμαχιών- ο έξω κόσμος, ακόμα και οι συμπαθούντες, δεν μπορούσαν να βγάλουν συμπέρασμα αν το κόμμα ήθαλε να συνεργαστεί με την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ ή όχι. Μετά την μήνα του μέλιτος με ένα σημαντικό τμήμα των σκεπτόμενων ανθρώπων στην ελληνική κοινωνία, το ΠΟΤΑΜΙ έχασε την επαφή.

Η οργανική σχέση με την κοινωνία δεν είναι τόσο ζήτημα θέσεων, όσο πολιτικών χειρονομιών. Το πιο ελπιδοφόρο πολιτικό γεγονός της τελευταίας περιόδου ήταν κατά τη γνώμη μου το κίνημα ΜΕΝΟΥΜΕ ΕΥΡΩΠΗ, που ξεπερνώντας κομματικά στεγανά, με μεγαλειώδεις συγκεντρώσεις και με μια ισχυρή μειοψηφία του 38% εξέφρασε με το ΝΑΙ στο δημοψήφισμα την βούληση για μεταρρυθμίσεις και για στήριξη της ευρωπαϊκής ταυτότητας της χώρας- και οχι μόνο στο οικονομικό αλλά και στο πολιτισμικό επίπεδο. Αυτό το πολύτιμο ανθρώπινο κεφάλαιο το ΠΟΤΑΜΙ θα μπορούσε να το είχε αξιοποιήσει, να σερφάρει πάνω στο κύμα χωρίς να το χειραγωγήσει. Σίγουρα μια τέτοια λεπτή ισορροπία ήταν δύσκολη, αν όμως είχε πιάσει την πολιτική σημασία αυτού του κινήματος και το είχε αγκαλιάσει στο σωστό timing με μεγαλοψυχία, θα είχε αποδείξει ότι νοιάζεται περισσότερο για τη χώρα παρά για την κομματική του υπόσταση και πιστεύω πως θα είχε και εκλογικό όφελος, ως ο πιο γνήσιος εκφραστής της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας. Μια ευκαιρία που χάθηκε. Ωστόσο ας δούμε το παρόν: Αυτό το φιλοευρωπαϊκό/μεταρρυθμιστικό ρεύμα εξακολουθεί να είναι υπαρκτό. Ένα μέρος του εκφράστηκε με την εκλογή του Κ.Μητσοτάκη. Ένα άλλο όμως μεγάλο μέρος αυτού του ανθρώπινου κεφαλαίου δεν έχει βρει πολιτική αντιπροσώπευση και το ΠΟΤΑΜΙ θα μπορούσε να το εκφράσει- φτάνει να βγεί μπροστά θαρραλέα και με σαφήνεια.

Ένα μικρό κόμμα μπορεί να παίξει ρόλο σημαντικότερο από το μέγεθός του, αν στοχεύει σε συγκεκριμένο και δυναμικό τμήμα του πληθυσμού. Σε κάθε πολιτισμένη χώρα οι κύριες πολιτικές δυνάμεις είναι η δημοκρατική μετριοπαθής δεξιά και η σοσιαλδημοκρατία. Και μικρότερα καινοτόμα κόμματα μπορούν να παίξουν ρόλο καταλύτη προς το καλό της κοινωνίας, όπως αυτόν που έπαιξαν πχ. για ένα διάστημα στην Ευρώπη τα Πράσινα κόμματα. Ωστόσο όλα αυτά δεν είναι γραμμένα σε μαρμαρένιες πλάκες. Στην στρεβλή πολιτική κατάσταση της Ελλάδας, τίποτα δεν μας εγγυάται ότι αποκλείεται να καταλήξουμε σε διπολισμό συντηρητικής δεξιάς-αλλοπρόσαλλης αριστεράς. Αν το ΠΟΤΑΜΙ θέλει να συμβάλει για να αποτραπεί μια τέτοια κακή εξέλιξη, πρέπει χωρίς φόβο και εμμονές ν’ αναζητήσει συνεννοήσεις και συμμαχίες με όλες τις πραγματικά μεταρρυθμιστικές, καινοτόμες φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις.

Να γίνει το ρεύμα που εισρέει στην πλατιά θάλασσα και παραμένει σαφώς διακριτό χάρις στην ιδιαίτερη δροσιά του.

Μήπως δεν ανησυχούμε αρκετά;

Η πατρίδα κινδυνεύει. Ο πολιτικός χρόνος είναι σε fast forward. Μέχρι τον Ιούνιο μπορεί να βρεθούμε πάλι μπροστά στο φάσμα της στάσης πληρωμών. Πρέπει να παρθούν άμεσες αποφάσεις. Το ΠΟΤΑΜΙ οφείλει να ξεκαθαρίσει: 1. Ποιά από τα μνημονιακά μέτρα είναι σωστές και δίκαιες μεταρρυθμίσεις και τις στηρίζει. 2. Ποια είναι ασαφή ή απορρέουν από δογματισμούς που δεν παίρνουν υπόψη την πραγματική κατάσταση στην Ελλάδα και να προτείνει τρόπους βελτίωσής τους. 3. Ποιά μέτρα είναι άδικα και αντιαναπτυξιακά και πρέπει να απορριφθούν.

Αν ξεφύγουμε από τον μικρόκοσμό μας, θα διαπιστώσουμε ότι οι αποφάσεις που πρέπει να πάρει η Ελλάδα μοιάζουν απλές και αυτονόητες σε σύγκριση με τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ευρώπη και ολόκληρος ο πλανήτης. Ζούμε σε ένα εξαιρετικά ασταθές και επικίνδυνο περιβάλλον. Όσο και αν η Ελλάδα επιμένει να ομφαλοσκοπεί, πχ. να μαλώνει ακόμα για τις πρόωρες συντάξεις, δεν μπορεί να μην βλέπει ότι οι πλανητικές προκλήσεις είναι πλέον εντός των τειχών: οι μετακινήσεις πληθυσμών βιβλικών διαστάσεων, η τρομοκρατία, οι ασταθείς γεωπολιτικές ισορροπίες, η κλιματική αλλαγή. Και το πιο ελπιδοφόρο μεταπολεμικό εγχείρημα, η Ένωση της Ευρώπης κινδυνεύει. Στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της Ε.Ε. ο εθνικισμός και ο αντιευρωπαϊσμός κερδίζουν έδαφος. Τα προβλήματα αυτά ξεπερνούν τις δυνατότητες μιας μεμονωμένης χώρας- πόσο μάλλον μιας χώρας με κατεστραμμένη οικονομία, έλλειματικούς θεσμούς, παραπαίουσα κοινωνική συνοχή.

Γι αυτό, τουλάχιστον οι υγιείς πολιτικές δυνάμεις, ανάμεσά τους και το ΠΟΤΑΜΙ, πρέπει να βιαστούν ώστε η χώρα ν’ αρχίσει να πετάει από πάνω της τα αναχρονιστικά βαρίδια που την κρατούν καθηλωμένη. Σε λίγο θα είναι πολύ αργά…

Μελίττα Γκουρτσογιάννη

μέλος της Επιτροπής Διαλόγου στο ΠΟΤΑΜΙ

και υπεύθυνη Τομέα Αστικού Περιβάλλοντος

Advertisements

One Response to Το ΠΟΤΑΜΙ και τα τρία ρεύματα

  1. Ο/Η Anna Karamanou λέει:

    Μελίττα, καταπληκτικό άρθρο! Θερμά συγχαρητήρια!!! Συμφωνώ με όλα όσα γράφεις, τα οποία δεν αφορούν μόνο το Ποτάμι, αλλά ολόκληρο το πολιτικό μας σύστημα. Χρειάζεται εγρήγορση και δράση, με βάση τη λογική και το συμφέρον της Χώρας πάνω από τα κομματικά, προκειμένου να αποφευχθούν τα χειρότερα. Οι καιροί ου μενετοί..

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: