Και όμως μέσα στον γενικευμένο ανορθολογισμό υπάρχουν μερικές νηφάλιες φωνές. 3+1 άρθρα


Άλλες απαισιόδοξες και άλλες αισιόδοξες- αλλά σημασία έχει ότι μιλούν επί της ουσίας.- Τρία άρθρα από τον τύπο και ένα από το facebook:

1.Γ. Β. Δερτιλής (ιστορικός): Καλλιεργούμε διαρκώς μια εμφυλιοπολεμική νοοτροπία ΤΟ ΒΗΜΑ  15/12/2013

2. Τάσος Γιαννίτσης: «Δεν θέλω να δω σκηνές Αργεντινής στην Ελλάδα» ΤΟ ΒΗΜΑ  15/12/2013

3. Φώτης Γεωργελές: Η συλλογή των 58 (όχι στο σφυρί) ATHENS VOICE 17/12/2013

4. Παναγής Παναγιωτόπουλος (κοινωνιολόγος):Βουλευτές του καπιταλιστικού κανόνα, κόμμα της παράβασης.  facebook     

1. Καλλιεργούμε διαρκώς μια εμφυλιοπολεμική νοοτροπία

του Γ.Β.Δερτιλή ιστορικού -συνέντευξη στον Γρηγ. Μπέκο  ΤΟ ΒΗΜΑ  15/12/2013

Η νέα πτώχευση του ελληνικού κράτους έχει σίγουρα αιτίες ριζωμένες στο παρελθόν. Ποιες παράμετροι αυτής της «κληρονομιάς» επεβίωσαν και με ποιους τρόπους συνετέλεσαν στην παρούσα οικονομική κατάρρευση; Πόσο παλαιά υπόθεση είναι εν τέλει η σημερινή κρίση;

«Οσο παλαιό είναι και το νεοελληνικό κράτος. Στους δύο σχεδόν αιώνες της ζωής του το κράτος αυτό έχει περάσει από επτά «πτωχεύσεις», ένδεκα πολέμους και τέσσερις εμφυλίους. Το περίεργο είναι ότι επιβιώνει ακόμη».

Από την άλλη μεριά, τίποτε στην Ιστορία δεν είναι το ίδιο. Πώς θα σκιαγραφούσατε εσείς τις ιδιαιτερότητες της νέας κρίσης, αυτόν τον πρόσφατο εκτροχιασμό;

«Τα αίτια της κρίσης δεν είναι μόνο πολιτικά. Είναι δυστυχώς πολύ βαθύτερα, είναι πολιτισμικά. Διακόσια χρόνια τώρα, η εμφυλιοπολεμική μας ιστορία δεν μας έμαθε τίποτε. Και εβδομήντα χρόνια τώρα, καλλιεργούμε την εμφυλιοπολεμική μας νοοτροπία. Οι φιλόδοξοι δημαγωγοί, δεξιοί και αριστεροί, την εκμεταλλεύονται σαν να μην τελείωσε ποτέ ο Εμφύλιος. Αλλά και η αμάθειά μας δεν περιορίζεται στην πλήρη άγνοια της Ιστορίας. Είναι καθολική. Το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα είναι από τα χειρότερα στον κόσμο. Ετσι η δημαγωγία, ο υλιστικός ατομισμός και η συσσωρευμένη έλλειψη παιδείας και συνείδησης του πολίτη μάς έχουν μετατρέψει σε κύμβαλα αλαλάζοντα. Για όλα φταίνε οι άλλοι, οι ξένοι, οι μετανάστες, οι κομμουνιστές, οι νεοφιλελεύθεροι φασίστες, ο γείτονας, ο αδελφός μας, οι γονείς μας, οι πάντες. Είμαστε ναυαγοί επάνω σε μια σχεδία, βλέπουμε την ξηρά και αντί να αρπάξουμε τα κουπιά, ετοιμαζόμαστε να φάμε ο ένας τον άλλον. Και όλα αυτά όταν η γεωπολιτική σημασία της χώρας μας έχει υποβαθμιστεί, ενώ η Τουρκία έχει προβιβαστεί σε περιφερειακή υπερδύναμη και ο γεωπολιτικός περίγυρος κυοφορεί τη θερμοπυρηνική απειλή».

Η χώρα βρίσκεται και σήμερα σε καθεστώς Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου επί της ουσίας. Γράφετε ότι τότε (1898) αποδείχθηκε ευεργετικός ο ρόλος του, σε συνδυασμό όμως με την ευνοϊκή θέση που κατείχε η Ελλάδα στον γεωπολιτικό χάρτη της εποχής εκείνης – κάτι που δεν ισχύει σήμερα. Τούτων δοθέντων, διαβλέπετε, με βάση τους σημερινούς συσχετισμούς, ανάλογα ευεργετικά αποτελέσματα;

«Οταν δίνεις ένα δώρο στο παιδί σου, ας πούμε ένα κινητό, του ζητάς κάτι να προσέξει, κάτι να πετύχει – μια καλύτερη επίδοση στο σχολείο, λιγότερη τηλεόραση, ένα πτυχίο στα γερμανικά και πάντως λιγότερα από τρία γλυκά και εκατόν τρία SMS την ημέρα. Αν το παιδί καταλάβει, θα πάρει με χαρά το δώρο σου και μπορεί να μη γίνει γερμανομαθής, αλλά τουλάχιστον δεν θα καταντήσει ένα τετράπαχο τέρας. Αν δεν το καταλάβει, θα αρπάξει το δώρο και θα τρέξει στο τηλέφωνο μασουλώντας».

Εσχάτως δύο περίοδοι της πρόσφατης Ιστορίας ανακαλούνται, ενίοτε δε ταυτοχρόνως, στη δημόσια σφαίρα με αφορμή τα μνημόνια: η Κατοχή και η χούντα. Αναφέρεστε εκτενώς και στις δύο, τις ζήσατε και τις δύο. Τι σκέφτεται ένας ιστορικός όταν έρχεται αντιμέτωπος με τέτοιου είδους αναλογίες;

«Ο συγκεκριμένος ιστορικός σκέφτεται ότι πρόκειται για ανοησίες αμνησιακών και αμαθών ανθρώπων».

Σκέφτομαι το κείμενό σας που δημοσιεύθηκε στο «Βήμα» το 1974. Γράφατε τότε ότι η επιτυχία της κυβέρνησης Καραμανλή, και της δημοκρατικής μετάβασης εν γένει, θα καθοριζόταν σε μεγάλο βαθμό από τη στάση της Αριστεράς, η οποία όφειλε να επιδείξει αυτοσυγκράτηση και να στηρίξει την αναγκαία τότε λιτότητα. Θα λέγατε, τηρουμένων των αναλογιών, ότι πρέπει να κάνει το ίδιο και σήμερα;

«Τονίζω ότι εκείνο το κείμενο γράφτηκε μία εβδομάδα μετά την πτώση της χούντας μέσα στο αίσχος του ακροδεξιού κινήματος στην Κύπρο και της τουρκικής εισβολής. Αν το 1974 η Αριστερά είχε σύσσωμη προτείνει μια συναινετική, συμφιλιωτική πολιτική, ίσως να είχαμε κερδίσει τα σαράντα χρόνια που χάσαμε βυθισμένοι στη νοσταλγία των ηττημένων του Εμφυλίου – ή στη θριαμβολογία των νικητών. Και ίσως η χώρα να είχε καλύτερα αντιμετωπίσει την οικονομική κρίση και να είχε επιτύχει μια σχετική διπλωματική απομόνωση της Τουρκίας. Αλλά η Αριστερά, ιδίως το ΚΚΕ, απορρίπτοντας τα πάντα, ακόμη και τη Δημοκρατία, συντήρησε το εμφυλιοπολεμικό κλίμα, με το ΠαΣοΚ να υπερθεματίζει. Από την άλλη πλευρά, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, ενώ ήθελε να γίνει ο έλληνας Ντε Γκωλ, έφτασε να νομιμοποιήσει το ΚΚΕ αλλά δεν τόλμησε να προχωρήσει. Αλλιώς θα είχε προτείνει υπουργείο στο ΚΚΕ, όπως είχε κάνει ο Ντε Γκωλ. Προφανώς, σήμερα τα πράγματα είναι διαφορετικά. Ωστόσο, αν το 2010 η Αριστερά είχε σύσσωμη προτείνει μια συναινετική, συμφιλιωτική πολιτική με στόχο να αποφύγει η χώρα την πτώχευση και την κρίση, ίσως να είχαμε κερδίσει τα τέσσερα χρόνια που χάσαμε χωρίς να κάνουμε τίποτε για την κρίση – αν βεβαίως το είχαν αυτό δεχθεί όλα ανεξαιρέτως τα κόμματα. Και ίσως σήμερα να είχαμε μια επιτυχημένη κυβέρνηση μιας νέας, υπεύθυνης Αριστεράς, και μια καλή αντιπολίτευση μιας σοβαρής Κεντροδεξιάς. Ξέρω πολύ καλά, εννοείται, ότι πρόκειται για όνειρα χειμερινής νυκτός».

Ο πατέρας σας είχε πει, με αφορμή τη φορολογική μεταρρύθμιση του 1957, ότι «θα πληρώσουν πάλι οι νομοταγείς βλάκες – αν είναι για την Ελλάδα χαλάλι». Αυτός ο ρομαντικός πατριωτισμός συγκινεί αλλά και προβληματίζει. Ο υπουργός Οικονομικών κ. Ι. Στουρνάρας είπε πρόσφατα ότι οι Ελληνες δεν υπερφορολογούνται. Είναι ανιστόρητος;

«Τις ιστορικές του γνώσεις δεν δικαιούμαι να τις κρίνω. Τα στοιχεία του δεν μπορώ να τα κρίνω αν δεν τα δω. Αλλά τα στοιχεία που παίρνει ο κάθε κατακαημένος υπουργός από τις υπηρεσίες του είναι πλέον παγκοσμίως γνωστά ως «Greek statistics»».

Πώς βλέπετε τα όσα συμβαίνουν στο Πανεπιστήμιο Αθηνών;

«Με κατάθλιψη».

Θα ήθελα, εν αναμονή της έκδοσης του επόμενου βιβλίου σας για τους πολέμους, τις Μεγάλες Δυνάμεις και την Ελλάδα(προσωρινός τίτλος «War, Debt and Imperial Politics: Greece, 1824-2012), να ρωτήσω τι περιθώρια βλέπετε να υπάρχουν σήμερα ως προς τη διευθέτησή του;

«Κανένα περιθώριο, είτε η σημερινή κυβέρνηση συνεχίσει τα μπαλώματα είτε η σημερινή αξιωματική αντιπολίτευση κληθεί να εφαρμόσει το αλλοπρόσαλλο πρόγραμμα υποσχέσεων που μας προτείνει. Πάντως, αφού χρειάστηκα ένα βιβλίο για να απαντήσω εμμέσως στο ερώτημα που μου θέσατε τώρα μόλις, καλύτερα να περιμένουμε το βιβλίο, του χρόνου με το καλό».

Η μόνη ρεαλιστική επιλογή για τη χώρα είναι αναγκαστικά η πρόσδεση στο ηγεμονικό άρμα της Γερμανίας με το όποιο τίμημα και η συνακόλουθη υπομονή ώσπου το Βερολίνο να αλλάξει την οικονομική του πολιτική, αν την αλλάξει;

«Η μόνη ρεαλιστική επιλογή για τη χώρα είναι να μελετήσει και να εκτελέσει η ίδια το απαραίτητο πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων για να βγει από την κρίση και όχι να περιμένει από άλλους να τη σώσουν. Αυτό προϋποθέτει συνεργασία, συμφιλίωση, γενική στράτευση στον κοινό σκοπό και πολλή, πάρα πολλή δουλειά. Δουλειά από τους κυβερνώντες, αλλά και από τον κάθε πολίτη, οποιαδήποτε θέση και αν έχει, δημόσια ή ιδιωτική, με οποιαδήποτε εργασία μπορεί να αναλάβει, έστω και εθελοντική. Αν ο καθένας μας στην Ελλάδα έκανε απλώς τη δουλειά του και την έκανε καλά, με μεράκι και με συνείδηση, πολλά προβλήματα της κρίσης θα είχαν λυθεί. Αυτά όμως απαιτούν παιδεία και συνείδηση του πολίτη. Και για να τα αποκτήσουμε, φοβούμαι ότι θα χρειαστεί να περάσουν δύο γενιές».

Μπορεί αυτό το πολιτικό προσωπικό και αυτά τα κόμματα να μεταρρυθμίσουν τη χώρα; Βλέπετε εσείς να μεταρρυθμίζεται η Ελλάδα;

«Αυτό που βλέπω είναι μια Ελλάδα που απορρυθμίζεται αντί να μεταρρυθμίζεται. Και η παλαιά πολιτική τάξη δεν μπορεί να τη μεταρρυθμίσει, αν κρίνει κανείς με βάση τις εξετάσεις που έχουν όλοι δώσει και τις υποσχέσεις που έχουν όλοι μοιράσει, κυβερνώντες και αντιπολιτευόμενοι».

Στο «μακροχρόνιο και πολιτικό» πρόβλημα της χώρας, όπως το έχετε χαρακτηρίσει, έχει εσχάτως προστεθεί το νεοναζιστικό, της Χρυσής Αυγής. Πώς εξηγείτε εσείς την επιρροή του;

«Αλλο ένα χυδαίο και απάνθρωπο αποτέλεσμα της αμάθειας – από τα πιο επικίνδυνα».

Γράφετε για τη «μακρά εμφυλιοπολεμική παράδοση της νεοελληνικής κοινωνίας» και για τον τέταρτο κατά σειρά εμφύλιο πόλεμο που «έχει πια στοιχειώσει». Αυτή η εμφυλιοπολεμική νοοτροπία, γράφετε, θα καθορίζει ακόμη για καιρό τις τύχες των Ελλήνων. Πώς μπορούμε να ξεπεράσουμε αυτή την καθήλωση στο παρελθόν;

«Με τη λύτρωση της συμφιλίωσης. Η Δημοκρατία προϋποθέτει τον διάλογο, ο διάλογος προϋποθέτει την «αδελφότητα» της Δημοκρατίας. Και ο πατριωτισμός προϋποθέτει την αλληλεγγύη της δημοκρατικής «αδελφότητας»».

2. «Δεν θέλω να δω σκηνές Αργεντινής στην Ελλάδα»

συνέντευξη του Τάσου Γιαννίτση στη Δήμητρα Κρουστάλλη ΤΟ ΒΗΜΑ  15/12/2013

– Η εκδήλωση των «58» στην Αθήνα δημιούργησε θετικές προσδοκίες. Στη Θεσσαλονίκη είπατε ότι η Πρωτοβουλία πρέπει να υπερβεί αρχικά πρόσωπα και σκέψεις και να ανταποκριθεί στις προσδοκίες ευρύτερων δυνάμεων. Πιστεύετε ότι  μπορεί να αποτελέσει τη θρυαλλίδα για να αλλάξει το πολιτικό τοπίο;

«Ακριβώς, το κεντρικό ζητούμενο είναι να αλλάξει το πολιτικό τοπίο. Να ξεφύγουμε από επιλογές, ανικανότητες και δογματισμούς που έχουν εγκλωβίσει τη χώρα στην ύφεση, στην ανεργία, στην ανισότητα και στο τέλμα. Οταν άφωνοι παρακολουθούμε το θέαμα προσώπων που δεν έχουν καταλάβει, δεν έμαθαν και δεν έχουν να προτείνουν τίποτα και το μόνο που ξέρουν είναι να παίζουν θέατρο, να διχάζουν, να υπόσχονται πολιτικές αδιέξοδες, άδικες, ακόμη και φαύλες, μια πρωτοβουλία που επιδιώκει να ρίξει τα τείχη ασφυξίας της κοινωνίας είναι θετική. Το αν θα πετύχει να συνενώσει έναν ευρύτατο χώρο πολιτών που είναι πολιτικά έωλοι και θα ήθελαν να συμπράξουν έξω από πελατειακά ιδεολογικά κουτάκια θα καθοριστεί από πολλούς παράγοντες. Αν οι «58» πείσουν, η χώρα θα ωφεληθεί. Αν αποτύχουν, θα υπάρξει νέα προσπάθεια από άλλους καθώς είναι ιστορικά αναπόφευκτο να εκφραστούν πολιτικά κοινωνικές δυνάμεις που μπορούν και παραμένουν κριτικά νηφάλιες απέναντι στην πραγματικότητα που τους προσφέρεται».

Θεωρείτε δικαιολογημένη την άποψη ότι για να προχωρήσει η ενοποίηση του χώρου θα πρέπει να αυτοδιαλυθούν ΠαΣοΚ και ΔΗΜΑΡ;

«Τα κόμματα δεν θα αποφασίσουν να αυτοδιαλυθούν. Δεν ξέρω και τι ενδιαφέρον έχει. Ενδιαφέρον έχει η διάλυση ή αυτοδιάλυση των σαθρών βάσεων επάνω στις οποίες εξακολουθεί να στηρίζεται το κομματικό σύστημα ώστε να αποτραπεί ο κίνδυνος μιας μακρόχρονης τελμάτωσης. Είναι πολύ απλό: Δεν θέλω να δω σκηνές Αργεντινής στην Ελλάδα».

– Το υπάρχον πολιτικό προσωπικό μπορεί να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς του με το παρελθόν και να αφήσει τόπο σε νέες δυνάμεις; Υπάρχουν σήμερα πρόσωπα που μπορούν να σηματοδοτήσουν μια νέα αρχή;

«Δεν θα ήταν σωστή μια γενικευμένη απάντηση. Ευρύτατο τμήμα δυνάμεων λειτουργεί σαν να είμαστε ακόμη στο παρελθόν. Εμείς, όμως, ως πολίτες, μπορούμε και οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε τους λογαριασμούς μας με το παρελθόν. Αν, επιπλέον, απομακρυνθούμε από τον καθρέφτη μας, θα δούμε ότι βρίσκονται πολλοί για μια νέα αρχή».

Εκτιμάτε ότι η κοινωνία ενδεχομένως να βρίσκεται πιο μπροστά από τα παραδοσιακά κόμματα καθώς η κρίση έχει μεταβάλει συνήθειες, νοοτροπίες και αντιλήψεις;

«Να τελειώνουμε με τα πανομοιότυπα στερεότυπα των κομμάτων. Η κοινωνία αγωνιά για τα οδυνηρά προβλήματά της και τα κόμματα αγωνιούν για τα κομματικά τους κέρδη. Στη διχοτόμηση αυτή παίζεται ένα πολιτικό δράμα σε πολλαπλές πράξεις».

Υπάρχει η αντίληψη ότι για την έξοδο από την κρίση θα απαιτηθούν τουλάχιστον άλλα πέντε χρόνια και ότι το πολιτικό σύστημα θα βρεθεί ενώπιον επώδυνων αποφάσεων. Εσείς λέτε ότι για να ενδυναμωθεί η παραγωγική και αναπτυξιακή βάση της χώρας θα πρέπει η πολιτική να έρθει αντιμέτωπη με τις πιο βαθιές συστημικές παθογένειες. Βλέπετε να υπάρχει τέτοια διάθεση;

«Καμία διάθεση, αλλά και καμία γνώση. Οι ίδιοι πόροι συρρικνώνονται σε συνθήκες ύφεσης και πολιτικής αβεβαιότητας, ενώ η πολιτική προσπαθεί να προστατέψει με νύχια και δόντια τις «παθογένειες», όχι να τις αντιμετωπίσει.  Αλλωστε, οι πολιτικές, οι αντιλήψεις και οι ιδεολογίες για την ανάπτυξη ήταν και είναι η Φαλκονέρα της ελληνικής πολιτικής. Ετσι τα πέντε χρόνια που λέτε είναι άλλη μια εύκολη παρόλα. Το μεγάλο ρίσκο είναι να μείνει η Ελλάδα για περισσότερα χρόνια σε τροχιά οπισθοδρόμησης».

– Θα μπορούσε να βελτιωθεί η κατάσταση στη χώρα μέσω μιας πιο σκληρής διαπραγμάτευσης με την τρόικα, όπως προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ;

«Δεν θα ήμουν ποτέ ενάντια στην εξάντληση κάθε διαπραγματευτικού ορίου. Αλλά επίσης δεν θα ήμουν ποτέ υπέρ μιας διαπραγματευτικής φαντασίωσης, που θα είχε ως τελικό αποτέλεσμα να στραφεί ενάντια στη χώρα και θα έφερνε τον κόσμο της ακόμα πιο χαμηλά. Ωστόσο όλα αυτά περί «διαπραγμάτευσης» οδηγούν ξανά στο γνωστό στερεότυπο: ότι η βελτίωση σχετίζεται με τα μνημόνια ή όπως λέγονται. Αυτό βολεύει πολιτικά, γιατί εκτρέπει το ενδιαφέρον μακριά από τις εθνικές μας ανικανότητες ή τα τεράστια λάθη, για τα οποία θα έπρεπε να αναληφθούν ευθύνες και να δοθούν λύσεις. Και αυτό ως θέμα πονάει όλους. Η πραγματική βελτίωση όμως δεν θα έρθει από έξω. Θα έρθει όταν όλες οι δυνάμεις μας, συγκροτημένες και αποφασισμένες, πέσουν με τα μούτρα στη δουλειά, ώστε να διευρυνθεί και να εκσυγχρονιστεί τεχνολογικά η παραγωγική βάση της χώρας, να γίνει η Ελλάδα μια σύγχρονη οικονομία και κοινωνία, με κράτος δικαίου, ασφάλεια και εμπιστοσύνη».

 Η κυβέρνηση δηλώνει ότι έρχεται σύντομα το τέλος των μνημονίων εξαιτίας της δημοσιονομικής προσαρμογής που επιτεύχθηκε. Το θεωρείτε ρεαλιστικό;

«Βρισκόμαστε σε ένα ακόμα θεατρικό σκηνικό. Η Ελλάδα πτώχευσε. Και η πτώχευση έχει ελληνική σφραγίδα. Για πάρα πολλά χρόνια με τη μια ή την άλλη μορφή θα βρίσκεται υπό τον ευρωπαϊκό έλεγχο για την υλοποίηση επώδυνων προσαρμογών. Ηδη θεσμοθετήθηκε ένα δεσμευτικό ρυθμιστικό πλαίσιο. Το δίλημμα είναι γνωστό: είτε θα αλλάξουμε για να ξεφύγουμε, και οι αλλαγές θα είναι επώδυνες, είτε δεν θα αλλάξουμε, οπότε η πραγματικότητά μας θα είναι πάλι επώδυνη, μάλλον πιο επώδυνη. Οταν η Ευρώπη δεχθεί μια ελάφρυνση των δανειακών μας υποχρεώσεων, ποιος πράγματι πιστεύει σοβαρά ότι θα την κερδίσουμε με λευκή επιταγή; Πτώχευση και έλεγχος είναι η κεντρική ουσία, και αυτά δεν αλλάζουν. Μπορεί το νέο σύστημα, αντί να λέγεται μνημόνιο, να πάρει την κωδική ονομασία «Καναρίνι» ή «Τοτός». Τότε κυβερνητικά και αντιπολιτευτικά κόμματα θα γιορτάσουν τρελά, και θα απολαύσουμε πολλές δημόσιες διαμάχες για το τι σημαίνει και τι θα γίνει με το «Καναρίνι» ή τον «Τοτό»».

– Υπάρχει τρόπος να καλύψει η χώρα το χρηματοδοτικό κενό χωρίς νέο μνημόνιο; Βλέπετε να δημιουργούνται στην Ευρώπη οι συνθήκες για μια διαφορετική αντιμετώπιση της κρίσης;

«Πώς θα καλυφθούν χρηματοδοτικά κενά χωρίς δάνεια και νέες συμφωνίες; Η μόνη διέξοδος, και αυτή μερική, θα ήταν να πετύχουμε εξαιρετικά υψηλούς ρυθμούς μεγέθυνσης. Θεωρώ ότι η διαφορετική αντιμετώπιση των αδύναμων χωρών στην Ευρώπη δεν θα είναι οριζόντια αλλά εξατομικευμένη. Καθοριστικό στοιχείο θα είναι η θέληση κάθε χώρας να βοηθήσει αποτελεσματικά και η ίδια τον εαυτό της».

3. Η συλλογή των 58 (όχι στο σφυρί)

Του Φώτη Γεωργελέ ATHENS VOICE 17/12/2013

Η πρώτη συνάντηση στην Αθήνα ήταν μαζική και πανηγυρική. Ίσως επειδή ήταν περισσότερο μαζική απ’ ότι περίμεναν όλοι, να ήταν και τόσο έντονες οι αντιδράσεις που ακολούθησαν. Φάνηκε ότι υπάρχει ζήτηση. Τώρα μένει να αποδειχτεί απ’ τη μεριά των 58 ότι μπορούν να ανταποκριθούν σ’ αυτή τη ζήτηση με την προσφορά που χρειάζονται οι περιστάσεις.

Η αναγκαιότητα ενός σχήματος μεταξύ της κεντροδεξιάς και της συντηρητικής Αριστεράς, δεν χρειαζόταν μια εκδήλωση για να φανεί. Ούτε καν τις δημοσκοπήσεις που το επισημαίνουν. Αρκεί η ιστορία και η κοινή λογική. Σε μια χώρα που οδηγείται σε πόλωση βασισμένη σε εμφυλιοπολεμικά στρατόπεδα, η ανάγκη ενός πόλου που θα αλλάξει το κλίμα είναι προφανής. Την επισημαίνουν ακόμα και οι πιο διορατικοί του Σύριζα, οι οποίοι βλέπουν με άγχος ένα πολιτικό σκηνικό με κερδισμένους τον Σύριζα και τη Χρυσή Αυγή.

Οι αντιδράσεις για την κίνηση των 58, όχι τυχαία, αντί να εστιαστούν στο περιεχόμενο, εξαντλήθηκαν στις διαδικασίες. Και είναι κρίμα, γιατί το πραγματικά νέο, το «αντισυστημικό» θα τολμούσα να πω αν δεν είχε τόσο γελοιοποιηθεί η λέξη, είναι το περιεχόμενο, όπως φάνηκε από τα κείμενα της διακήρυξης αλλά και τις πολιτικές θέσεις που μέχρι σήμερα έχουν εκφράσει μεμονωμένα.

Τι λένε οι 58; Λένε σχηματικά, ότι η Ελλάδα πρέπει να αλλάξει όχι γιατί έχουμε χρεοκοπήσει, όχι γιατί μας το επέβαλλαν οι δανειστές, γιατί μας ανάγκασε η τρόικα, αλλά γιατί το προηγούμενο μοντέλο είχε εξαντλήσει τις δυνατότητές του εδώ και καιρό. Γιατί ήταν ήδη πριν τη χρεοκοπία αντιπαραγωγικό, κοινωνικά άδικο, διαβρωμένο, κατέρρεε.

Οι 58 δεν νοσταλγούν το παρελθόν όπως όλοι, αντίθετα είναι απέναντι στον κρατισμό, τις πελατειακές σχέσεις, τον συντεχνιασμό, τον ελληνικό ληστρικό μικροκαπιταλισμό των κομματικών επιχειρήσεων, της κρατικής γραφειοκρατίας, των οργανωμένων συμφερόντων και των προστατευόμενων συντεχνιών. Λένε δηλαδή κάτι αντίθετο από όλο το πολιτικό σύστημα, ξεπερνάνε τις κατασκευασμένες αντιθέσεις μνημόνια-αντιμνημόνια και τρόικες-αντιτρόικες. Αν εστιάζαμε στο περιεχόμενο, τότε θα γινόταν αμέσως φανερό ποιοι περιλαμβάνονται στο νέο σχήμα και ποιοι όχι, και δεν θα συζητούσαμε για κομματικές καταγωγές και ταμπέλες.

Οι αντιδράσεις από τους άλλους πολιτικούς χώρους είναι αναμενόμενες και τόσο υποκριτικές στην πλειοψηφία τους, που γίνονται αδιάφορες. Εξανίστανται στη συμμετοχή του Πασοκ αυτοί που συνεργάζονται με το βαθύ Πασοκ ήδη. Στην πραγματικότητα η κρίσιμη αντίθεση που επαναλαμβάνεται, είναι η ίδια που αντιμετώπιζε το Πασοκ στο εσωτερικό του αλλά και όλη η κοινωνία:
Μεταρρυθμίσεις και εκσυγχρονισμός εναντίον Καθυστέρησης. Η Μαριλίζα και η Λούκα μπορούν να πηγαίνουν στο Σύριζα και ο Καστανίδης κι ο Μιχελογιαννάκης στη ΔΗΜΑΡ και μετά στον Σύριζα, οι βουλευτές της ΝΔ να πηγαινοέρχονται στους Ανεξάρτητους Έλληνες, οι βουλευτές των οποίων να φλερτάρουν με το Σύριζα και ο γραμματέας της ΔΑΚΕ να καλεί στην καταψήφιση της κυβέρνησής του, γιατί ακριβώς η κύρια αντίθεση ξεπερνάει τις κομματικές γραμμές. Αυτό το ξεκαθάρισμα ανάμεσα στους υποστηρικτές του χρεοκοπημένου συστήματος και στους μεταρρυθμιστές του, το πολιτικό σύστημα παρ’ όλο που προσπαθεί, δεν θα μπορέσει να το αποφύγει.

Οι άλλες αντιδράσεις, όσων βρίσκονται στο χώρο της μεταρρυθμιστικής παράταξης, είναι πιο ενδιαφέρουσες και αναπόφευκτες. Συζητάμε πολύ επί της διαδικασίας γιατί η τελική πράξη του δράματος προς τη μια ή την άλλη κατεύθυνση έχει πλησιάσει και ότι είναι να γίνει πρέπει να γίνει σύντομα. Οι άλλες προτάσεις για την ανασύσταση του μεταρρυθμιστικού πόλου έχουν αρκετές σωστές επισημάνσεις και άλλα τόσα ντεζαβαντάζ. Όπως άλλωστε και η πρόταση των 58.

Δεν συζητάω φυσικά για όλες αυτές τις θεωρίες που ακούγονται κάθε μέρα για το αν πρέπει να συμμετέχουν πολιτικοί ή μόνο πολίτες, αν πρέπει να είναι κάτω των 40 ή αφήνουμε και κανέναν μεγαλύτερο αρκεί να μικροδείχνει, αν ο αρχηγός πρέπει να είναι νέος, ψηλός και με θεληματικό πιγούνι, και αν η ηθών police συγχωρεί όσους συμμετείχαν σε κυβερνήσεις, ή ήταν πρώην βουλευτές Πασοκ ή και ΔΗΜΑΡ ή οτιδήποτε άλλο παιδιάστικο ακούγεται.

Αλλά για τις προτάσεις που διατυπώνουν κάποιοι για νέα παράταξη χωρίς σύνδεση με τα παλιά κόμματα του χώρου. Μπορώ να επιχειρηματολογήσω μια ώρα υπέρ και άλλη μια κατά. Αυτό που θέλω να πω, είναι ότι μερικές φορές τα προβλήματα τα λύνει η ζωή. Αν υπήρχε μια πρόταση τόσο ισχυρή, θα είχε ήδη γίνει, θα το είχαμε καταλάβει. Συζητήθηκαν τα πάντα και αυτό που μπορούσε η κοινωνία μας να κάνει τη συγκεκριμένη στιγμή, ήταν η συνάθροιση των 58. Και ήδη αυτό θεωρείται κατόρθωμα. Γιατί για να λέμε τα πράγματα με το όνομά τους, οι 58 είναι από τα καλύτερα μυαλά που έχουμε σ’ αυτή τη χώρα, η πορεία τους ήταν ανεξάρτητη και εκτός μηχανισμών και γι’ αυτό ακριβώς είναι ανέστιοι. Το σημαντικότερο όμως απ’ όλα, έδωσαν πολιτική υπόσταση επιτέλους σε ένα υπαρκτό πολιτικό ρεύμα, μεταρρυθμιστικό, που μέχρι τώρα δεν υπήρχε ως σημείο αναφοράς στο πολιτικό σύστημα.

Γι’ αυτούς τους λόγους είναι ανοησία οι εσωτερικές διαμάχες και οι πικρές κουβέντες ανάμεσα σε όσους βρίσκονται στον ίδιο χώρο αλλά με διαφορετικές προτάσεις επί της διαδικασίας. Ακόμα κι αν δεν συμφωνούν στον τρόπο, είναι σύμμαχοι. Αν όλοι το εννοούν, η πραγματικότητα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο θα τους φέρει κοντά. Αυτή άλλωστε πρέπει να είναι η επιδίωξή τους. Σε μια χώρα που το 30% των πολιτών πιστεύουν ότι τους ψεκάζουν, που τρίτο κόμμα είναι οι ναζί και η αξιωματική αντιπολίτευση δεν είναι σίγουρη ολόκληρη αν στη δημοκρατία υπάρχει και «καλή βία», είναι ακατανόητη η πολυτέλεια του face control πολιτικών για να μείνουν μόνο οι «άφθαρτοι»…

Το που θα πάει το πράγμα κανείς δεν το ξέρει. Γιατί πραγματικά η κίνηση των 58 έχει ένα πρόβλημα. Το αντίθετο απ’ ότι την κατηγορούν: Ο σαφής μεταρρυθμιστικός της προσανατολισμός υπερβαίνει τα κόμματα του χώρου. Και η κίνηση τους θα είναι επωφελής και θα ξεμπλοκάρει το πολιτικό σύστημα, αν η νέα σύνθεση είναι κάτι πιο προοδευτικό από το Πασοκ και τη ΔΗΜΑΡ, έστω και μαζί. Έτσι κι αλλιώς, οι υπόλοιποι βιάζονται να πάνε στον Σύριζα και τη ΝΔ, οπότε μπορεί να λύσει και έτσι η ζωή τα προβλήματα.

Θα επιτύχει τέτοιους στόχους η κίνηση των 58; Κανείς δεν ξέρει. Αλλά αυτό είναι και η γοητεία της. Το ότι είναι work in progress. Πόσες φορές βλέπουμε στην πολιτική κάτι που δεν ξέρουμε από την αρχή τι θα γίνει; Το που θα φτάσει όμως θα εξαρτηθεί από αυτούς που θα συμμετάσχουν στη δημιουργία και όχι από όσους παρακολουθούν με δυσπιστία.

Από αυτοεκπληρούμενες προφητείες έχουμε χορτάσει σ’ αυτή τη χώρα. Καιρός είναι να διαψευσθεί και καμία. 

4. Βουλευτές του καπιταλιστικού κανόνα, κόμμα της παράβασης. Πρωινό σημείωμα για την πραγματιστική γείωση της χαμένης άνοιξης.

του Παναγή Παναγιωτόπουλου από το facebook

Ο Σταθάκης και ο Τσακαλώτος χρησιμοποιύνται από τους μετρημένους κάπως και εγγράμματους φίλους του Σύριζα ως φωτεινά παραδέιγματα σοβαρότητας και ρεαλισμού όταν τύχει σε κάποια κουβέντα να σπάσει ο πάγος και να γίνει δημιουργική ανταλλαγή απόψεων και αγωνίας.
Ο Τσακαλώτος δεν μου είναι συμπαθής παρότι δεν τον γνωρίζω προσωπικά. Δεν με πείθει η περιγραφή του για την κρίση, με ενοχλεί ιδιαίτερα η κομμουνιστική του επίκληση κάθε τρεις και λίγο αλλά αυτό είναι επειδή με ενοχλεί η κομμουνιστική προοπτική της χώρας, γελάω πικρά όταν τον θυμάμαι στο πρόσφατο συνέδριο του κόμματός του να λεει οτι το κόμμα του δεν πρέπει να ασχολείται με τον κυβερνητισμό και να φωνάζει «πίσω στις Σκουριές σύντροφοι» (αλήθεια τι απέγιναν αυτές; αντιμετωπίζεται το οικολογικό πρόβλημα εκεί τώρα;). Νομίζω ότι ότι δεν είναι κάποια τυχαία περίπτωση ή κάποιος ανόητος άνθρωπος.
Αντιθέτως ο Σταθάκης μου είναι ιδιαίτερα συμπαθής. Δεν τον ξέρω προσωπικά αλλά γνωρίζω το έργο του που είναι εξαιρετικό και με έχει βοηθήσει σε μια πρόσφατη μελέτη μου. Ποτέ δεν είπε κάτι κομμουνιστικό , κάτι ψευδές, πάντοτε έσωζε την επιστημονική του αξιοπρέπεια με μια δειλή διαφοροποίηση. Δειλή αλλά κάπως καταγεγραμμένη (δεν θα ξεχάσω ποτέ όταν με τρόμο αλλά και χιούμορ προσπαθούσε να σώσει την παρτίδα λέγοντας ότι «εμείς δεν είπαμε ποτέ ότι το κράτος πρέπει να παράγει μακαρόνια»).
Και οι δύο είναι γόνοι και έχουν καθώς φαίνεται μια σεβαστή περιουσία. Κανένα πρόβλημα με αυτό. Και κανένα πρόβλημα που επενδύουν τα χρήματά τους στους μεγάλους επενδυτικούς ομίλους του χρηματοπιστωτικού καπιταλισμού. Τα ονόματα JP Morgan, Blackrock είναι πλέον εμβληματικά.
Κοινώς οι άνθρωποι αυτοί διαχειρίζονται την τύχη τους με απολύτως πραγματιστικό και ρεαλιστικό τρόπο. Μέσα στους κανόνες και εντός των ορίων του παγκόσμιου και παγκοσμιοποιημένου καπιταλιστικού συστήματος. Με βάση δε την πιο ακραία εκδοχή της οικονομίας της αγοράς.
Το κόμμα τους όμως μα και οι ίδιοι δεν επιθυμούν το ίδιο για τη χώρα και τους πολίτες και επινοούν συνεχώς κάποια δνατότητα παραβίασης των κανόνων αυτών μα και των λιγότερο επαχθών παρότι πολύ σκληρών όρων για μαι θεσμική και δημόσια προστασία από την χρηματοπιστωτική αγορά της οποίας είμαστε ακόμα απόβλητοι. Αναφέρομαι στα δάνεια και στο προφίλ του δημοσίου χρεους της χώρας, το οποίο σήμερα βρίσκεται στα χέρια των ευρωπαικών δημοκρατιών.
Σκοπός αυτού του μικρού σημειώματος δεν είναι να αναδείξει τις αντιφάσεις του σύριζα σε όλη την έκτασή τους, ούτε εκείνες της ευρωζώνης. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι δεν μπορείς να κατηγορείς την ελευθερη αγορά κεφαλαίων και ομολόγων την στιγμή που αυτή σου επιτρέπει να έχεις δημοσιονομική ελευθερία και να ταυτόχρονα να καταγγέλεις τους θεσμικούς πιστωτές επειδή σου στερούν την δημοσιονομική σου αυτονομία.
Αυτό που έχει σημασία είναι ότι σε προσωπικό επίπεδο αυτά τα δυο ηγετικά στελέχη του Σύριζα αποδέχονται πλήρως τον κανόνα που το κόμμα τους υπόσχεται να ανατρέψει. Τα πράγματα είναι απλά: ο κανόνας αυτός, το πλαίσιο αυτό δεν ανατρέπεται, παρά μόνον εαν αποφασίσεις να εξέλθεις όχι του ευρώ (αυτό είναι piece of cake) αλλά του παγκοσμιου οικονομικού συστήματος. Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να επικρατήσει η δική σου επιθυμία να στα χαρίσουν για να αρχίσεις πάλι διορισμούς, δωράκια, επιδόματα, ένα τεράστιο κράτος που θα βολεύει πτυχίουχους κοινωνικών επιστημών. Απλά δεν υπάρχει αυτό (αυτή τη στιγμή η ελληνική κυβέρνηση νομοθετεί μονομερώς, επιτέλους μα αυτό έγινε γιατί υπάκουσε στον γενικό κανόνα που της επιτρέπει για λίγους μήνες έστω να έχει μια στοιχειώδη δημοσιονομική ελευθερία).
Το μήνυμα των χαρτοφυλακίων των δύο βουλευτών είναι το μήνυμα της προσαρμογής στον παγκόσμιο οικονομικό κανόνα. Όλα τα άλλα που λένε οι δημαγωγοί (ενίοτε και οι δυο αυτοί βουλευτές) είναι απλούστατα χοντρά και χυδαία ψέμματα. Αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίιπτωση ότι το Μνημόνιο είναι ορθά οργανωμένο, ότι εφαρμόζεται με όρους δικαιοσύνης ή ότι οι θεσμικοί εταίροι δεν έχουν κάνει αθλιότητες σε βάρος μας. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα για να μπορέσει να λειτουργήσει και να βγει από το τέλμα της, πρέπει να δεχτεί τον γενικό κανόνα, όπως ιδιωτικώς κάνουν ακόμα και οι «επαναστάτες» βουλευτές και στο εσωτερικό της να οργανωθεί η διαμάχη για το είδος ανάπτυξης, το μέγεθος και το είδος των ξένων επενδύσεων, τον τρόπο διανομής των πλεονασμάτων, τις κοινωνικές προτεραιότητες και τη σχέση πολίτη-κράτους-οικογένειας που θέλουμε για τις γενιές που έρχονται. Σε ότι αφορά τους δύο βουλευτές, δεν έχουν να απολογηθούν για τις επενδύσεις τους, όσο η χώρα παραμένει τμήμα του καπιταλιστικού συτήματος. Έχει σημασία να εγκαλούνται εφεξής κάθε φορά που θα υπόσχονται αυτοί και το κόμμα τους την χαμένη άνοιξη εκείνη που δεν θα έρθει ποτέ και που δεν πρέπει να έρθει.

 


Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: