Μικρό αφιέρωμα στο Γιώργο Γλυνό

30/05/2013

πενθοσ-300x225

γλυνόςΘυμάμαι κάποια τρελλά τρεξίματα με τον Γιώργο, τον Μιχάλη τον Ψηλό, την Πόπη, τη Μαρία, τον Μήτσο… σε διαδηλώσεις και «συμπαραστάσεις» στις πρώτες εργατικές απεργίες στην αρχή της μεταπολίτευσης, τότε που εμείς οι αριστεριστές του καιρού εκείνου πιστεύαμε ότι όπου νά’ναι έσκαγε μύτη η Επανάσταση, ή μίνιμουμ θα δημιουργούσαμε ριζοσπαστικό εργατικό κίνημα! Ωστόσο οι ωραιότερες αναμνήσεις μου από το Γιώργο είναι τα παρτάκια με κιθάρες και μπουζούκια πολύ αργότερα στις Βρυξέλλες και πάνω απ΄όλα κάποιες Κυριακές, στνο Στρέφη,  στην «μπουάτ» (το υπόγειο με το πιάνο με ουρά) εκείνα τα μεσημεριανά που τραβούσαν ώς το βράδυ, με μουσικές και τραγούδια. Και την περίφημη ερασιτεχνική παράσταση -αφιέρωμα στον Νίκο Γκάτσο στο Πολιτιστικό κέντρο Δήμου Κηφισιάς.

δυό τραγούδια που αγαπούσε:

Άρθρα, κείμενα, αναμνήσεις… Αυτές τις μέρες αναδημοσιεύονται πολλά. Ας προσθέσω κι εγώ μερικά.

http://www.tovima.gr/webtv/politics/#317891

από το blog του Α.Τριφύλλη June 19, 2009 

Ο ΝΤΑΝΥ
Η ομάδα του μπλοκ των Εξαρχείων – Τριφύλλης, Τσαντίλης, Γλυνός – έχει πολύ καλές σχέσεις με τον Ντάνυ. Πρέπει να τον καλέσουμε στο Βοξ για καφέ. Θέλω να διηγηθώ τρεις συναντήσεις μαζί του. Και οι τρεις είχαν πολιτικό ενδιαφέρον.
Συνάντηση πρώτη το 1992 στο Βερολίνο. Παρουσιάζουμε τις διατάξεις της Συνθήκης του Μάαστριχτ περί Ευρωπαϊκής Ιθαγένειας. Εκπροσωπώ την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκπροσωπεί το Δήμο της Φραγκφούρτη. «…Παραχωρείται δικαίωμα ψήφου, στις δημοτικές εκλογές, σε όλους τους μετανάστες από τις χώρες της Ένωσης…» λέω με θριαμβευτικό ύφος. «…Πρέπει να δοθεί δικαίωμα ψήφου σε όλους τους μετανάστες από όλες τις χώρες και όχι μόνο σε αυτούς που προέρχονται από τις χώρες της Ένωσης….» προσθέτει και μου τη σπάει. «…Επίσης πρέπει να δοθεί δικαίωμα ψήφου σε όλες τις εκλογές και όχι μόνο στις δημοτικές….» συνεχίζει ακάθεκτος. «…Μα πως θα γίνει αυτό; Είναι πολύ δύσκολο… του λέω. «…Δεν είναι καθόλου δύσκολο…» μου απαντάει. «…Στη Φραγκφούρτη οι περισσότεροι μετανάστες είναι Τούρκοι. Άμα δεν ψηφίσουν αυτοί δεν υπάρχει αντιπροσωπευτικότητα….» Εκεί σταμάτησε η συζήτηση και πήρε το λόγο ένας Ρουμάνος ο οποίος συμφώνησε με τον Ντάνυ. Δεκαεφτά χρόνια αργότερα η Ρουμανία έγινε μέλος της Ένωσης. Δεν ξέρω αν ο Ρουμάνος σήμέρα έχει την ίδια άποψη. Ο Ντάνυ, όμως, σίγουρα την έχει.

Συνάντηση δεύτερη σε φιλικό σπίτι Γάλλων στις Βρυξέλλες το 1994. Μόλις με βλέπει με ψιλοθυμάται αλλά με μπερδεύει και με τον Τριφύλλη ή με τον Τσαντίλη.. «…Είσαι αυτός που με φιλοξένησε στην Αθήνα στα Εξάρχεια ή ο άλλος…|» με ρωτάει…. «…Ο άλλος…» του λέω και πιάνουμε κουβέντα για τη FYROM και την ονομασία της Μακεδονίας. «…Πρέπει να δεχθείτε το Μακεδονία…» μου λέει. Προσπαθώ να του εξηγήσω τις δυσκολίες και είναι ανένδοτος. Του λέω για σύνθετη ονομασία και μου λέει «…μαλακίες λες…». Ξεκοβόμαστε από την παρέα και συζητάμε όλο το βράδυ. Τον πήγα αργά στο ξενοδοχείο και χάσαμε τρεις φορές το δρόμο από το πάθος της συζήτησης.

Συνάντηση Τρίτη το 2004 στις Βρυξέλλες. Σεμινάριο για την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Ένωσης με την Τουρκία. Το ακροατήριο κατά 90% Τούρκοι διπλωμάτες, ακραιφνείς κεμαλικοί. .
Παρουσιάζω τη θετική εισήγηση της Επιτροπής και επικεντρώνομαι στο θέμα του διαλόγου της κοινωνίας των πολιτών μεταξύ Τουρκίας και Ένωσης. Το ακροατήριο φαίνεται ικανοποιημένο. Ο Ντάνυ παρουσιάζει τη θετική εισήγηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αλλά συμπληρώνει. «…Να ξέρετε, όμως, ότι όλο αυτό το εγχείρημα θα κριθεί από τη στάση σας στο θέμα του Κουρδιστάν, του Κουρδιστάν, του Κουρδιστάν…» Λέει τρεις φορές την απαγορευμένη λέξη στην Τουρκία. Και καταλήγει: «…Η ένταξή σας δεν θα κριθεί στην Κωνσταντινούπολη αλλά στο Ντιγιαρμπακίρ, στο Ντιγιαρμπακίρ, στο Ντιγιαρμπακίρ…» πάλι τρεις φορές. Το ακροατήριο παγώνει. Στο τέλος πρέπει και να χειροκροτήσουν για τη θετική εισήγηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τι να κάνουν; Χειροκροτήσανε.

Αυτός είναι ο Ντάνυ. Συνειδητός προβοκάτορας με ριζοσπαστικές ιδέες. «…Πρέπει να βρεθούμε και να τα πούμε…» μου είπε φεύγοντας την τελευταία φορά. Δεν ξαναβρεθήκαμε. Η ομάδα, όμως, των Εξαρχείων του μπλοκ – Τριφύλλης, Τσαντίλης, Γλυνός – τον προσκαλεί για καφέ στο Βοξ.
Γιώργος Γλυνός

ΑΠΟ ΤΟ 1989 ΠΡΟΩΘΟΥΣΕ ΤΟ ΕΥΡΩ – ΤΟ ΒΗΜΑ 5/6/11

Τον Δεκέμβριο του 1989 ο κ.Γλυνός, ως μέλος του επιτελείου της πρώτης ελληνίδας επιτρόπου κυρίας Βάσως Παπανδρέου, ετοίμασε το ενημερωτικό σημείωμα που ζήτησε ο τότε πρωθυπουργός Ξενοφών Ζολώτας εν όψει της συμμετοχής του στη Σύνοδο Κορυφής του Στρασβούργου όταν επρόκειτο να συζητηθεί η δημιουργία της ΟΝΕ. Ο κ.Γλυνός περιγράφει στο μπλογκ του κ.Αντώνη Τριφύλληπώς έγραψε το ιστορικό σημείωμα:

«Ξεκίνησα να κάνω την περιγραφή των τεχνικών στοιχείων και των προβλεπόμενων σταδίων, παρουσίασα τις αναμενόμενες τοποθετήσεις των άλλων χωρών και έφτασα στο τελευταίο μέρος, δηλαδή στο ποια θα μπορούσε να ήταν η ελληνική θέση. Η ελληνική θέση ήταν λίγο-πολύ γνωστή και συνήθως ή ίδια σε όλες τις διαπραγματεύσεις. “Καλά είναι όλα αυτά που προτείνονται και πρέπει να γίνουν,αλλά πρέπει να μας δώσετε και κανένα φράγκο…”.Αρχισα λοιπόν να τη διατυπώνω,όσο πιο κομψά μπορούσα,γράφοντας ότι “βεβαίως η λειτουργία της ενιαίας αγοράς θα είναι πιο αποτελεσματική αν υπάρχει και ενιαίο νόμισμα”…
Οπότε, εκείνη τη στιγμή έγινε ένα κλικ στο μυαλό μου και θυμήθηκα: “Νομισματική σταθερότης και οικονομική ανάπτυξις”, το βιβλίο που είχε γράψει ο Ζολώτας πριν από 30 ή 40 χρόνια και ήταν μια συμβιβαστική τοποθέτηση ανάμεσα στους μονεταριστές και στους κεϋνσιανούς οικονομολόγους. Αυτό ήταν! Επαναδιατύπωσα τις θέσεις Ζολώτα ως προτεινόμενες ευρωπαϊκές θέσεις για το μέλλον της Ενωσης και καθάρισα! Εκ των υστέρων, σήμερα,σκέπτομαι ότι αυτό ήταν και το σωστό και έτσι έγινε στην πράξη. Με την ΟΝΕ τα αναπτυξιακά πακέτα μονιμοποιήθηκαν, ιδρύθηκε και το Ταμείο Συνοχής και η Ελλάδα, που τότε είχε πάρει το πρώτο πακέτο Ντελόρ των 8 δισ. ευρώ (ΕCU τότε)- ως πρώτο και τελευταίο για την κυρία Θάτσερ-, πήρε ένα δεύτερο με 17 δισ.ευρώ, ένα τρίτο με 23 δισ.ευρώ και ένα τέταρτο με 20 δισ.ευρώ. Αρα,οι θέσεις Ζολώτα είναι μέρος του ευρωπαϊκού οικοδομήματος…».

 

 

 

 


Αντίο Γιώργο…

30/05/2013

πενθοσ-300x225Γλυνός

Έφυγε ο φίλος μας ο Γιώργος ο Γλυνός

αντιγράφω από το ημερολόγιο του Αντώνη Τριφύλλη

Μαθημέ- στις κακουχί-     άντε φτού κι απ’ την αρχή

τι κουβέ- και πειθαρχεί-   αδιόρθωτε αναρχί-

δεν προσκύ- ποτέ κανέ-   λένε όχι, λέω ναι

στην κρεμάλα έχω ανέ-   με κηδέ- και ζωντανέ-

Δε με νια- που θα πεθά-  θα πεθά- που θα πεθά-

δε φοβάται ο μελλοθά-    και σταυρό και Γολγοθά!

(στίχοι Άκη Πάνου)


ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ Η ΛΙΓΩΤΕΡΗ ΕΥΡΩΠΗ;

29/05/2013

FdrawingEVENT6_5_13


Μάϊος 2013, μήνας και έτος Βάγκνερ 2: Ο ΕΠΙΚΟΣ ΒΑΓΚΝΕΡ

27/05/2013

200 χρόνια από τη γέννησή του 22 Μαϊου 1813

Η ατυχία του Ρίχαρντ Βάγκνερ ήταν ότι έζησε πριν την εφεύρεση του κινηματογράφου. Αν τον είχε προλάβει, θα ενθουσιαζόταν, θα έβρισκε το «ολιστικό θέαμα» των ονείρων του και θα ήταν ένας άλλος Σπίλμπεργκ, ένας άλλoς Τζάκσον, ένας άλλος Κάμερον – μόνο πολύ καλύτερος! Γι αυτό και η μουσική του ενέπνευσε τόσο πολύ το σινεμά.  Άλλωστε και με τις ιστορίες του (έγραφε ο ίδιος τα λιμπρέττα) έκανε ότι και έκανε μετά από αυτόν και ο Τόλκιεν: εμπνεύστηκε από παλιότερους μύθους και τους ανάπλασε όπως ήθελε, δίνοντάς τους νέο νόημα. Η διαφορά είναι στη μουσική.

Ο θάνατος του Ζίγκφριντ (πένθιμο εμβατήριο-«Λυκόφως των Θεών») όπως έξοχα το χρησιμοποίησε στο θρύλο του Αρθούρου ο Tζων Μπούρμαν στο «Εξκάλιμπερ» (1981)

και η επέλαση των Βαλκυριών από το «Αποκάλυψη Τώρα» του Κόπολλα

 

 

 

 

 


Η έλευση του ιππικού και το φίδι του σωβινισμού

27/05/2013

του Γιωργου Παγουλατου*

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Πριν από μερικές μέρες, η καγκελάριος Μέρκελ ρωτήθηκε για την κατάσταση στην Ουγγαρία, όπου η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ορμπάν έχει αποδοκιμαστεί ευρύτατα από πλειάδα Ευρωπαίων ηγετών για αντιδημοκρατικές πρακτικές φίμωσης του Τύπου, περιορισμού ατομικών ελευθεριών και επιθετικού εθνικισμού και αντισημιτισμού. «Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε για να βάλουμε την Ουγγαρία στον σωστό δρόμο, αλλά δεν θα στείλουμε και το ιππικό αμέσως», είπε με προφανώς ειρωνική διάθεση. Η ανταπάντηση του Ορμπάν, χωρίς ίχνος χιούμορ, παράπεμψε ωμά στην περίοδο της ναζιστικής κατοχής: «οι Γερμανοί έχουν ήδη στείλει ιππικό στην Ουγγαρία: ήρθε με τη μορφή των τανκς».

Ο Ορμπάν είναι ένας αυταρχικών τάσεων εθνικολαϊκιστής, από εκείνους που ευδοκιμούν σε ορισμένες μετακομμουνιστικές κοινωνίες. Ξέρει καλά τη συνταγή «όταν τα πράγματα δεν πάνε καλά, ρίξ’ το στους ξένους». Αλλά το πράγμα έχει παραγίνει. Από χυδαίους γελωτοποιούς και οχετούς ραδιοτηλεοπτικών ΜΜΕ σε ανόητες θεατρικές «δημιουργίες» τύπου «Φον Γερμανούχτεν», από την ισπανική El Pais που έγραψε ότι η Μέρκελ, όπως και ο Χίτλερ, κήρυξε πόλεμο στην Ευρώπη, μέχρι τον κυπριακό Τύπο και την εφημερίδα του Μπερλουσκόνι που αναπαρέστησαν τη Μέρκελ με χιτλερικό μουστάκι και αναφορές στο «Τέταρτο Ράιχ», είναι διάχυτη η τάση εκταφής μιας αταβιστικής γερμανοφοβίας. Η μεταπολεμική Γερμανία αποτέλεσε πρότυπο του πώς μια χώρα οικοδομεί ώριμη εθνική αυτογνωσία διδάσκοντας τους πολίτες της τα εθνικά εγκλήματα που τη βαρύνουν, αναλαμβάνοντας στο ακέραιο την ιστορική ευθύνη γι’ αυτά. Και αποτέλεσε επίσης όχι μόνο υπόδειγμα δημοκρατικής κοινωνίας αλλά και στυλοβάτη της ευρωπαϊκής ενοποίησης και κοινοτικής αλληλεγγύης. Γι’ αυτούς τους λόγους, οι ισοπεδωτικές αναλογίες με τη Γερμανία του ναζισμού προσβάλλουν την Ιστορία, απειλούν και ευθέως την ευρωπαϊκή υπόθεση. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


Η τραγωδία της Συρίας

27/05/2013

 

s_s30_05155874

Ταφτανάζ, Ιούνιος 2012 (AP Photo)

 Όλη η πολυπλοκότητα του εμφυλίου πολέμου στη Συρία διατυπωμένη με εξαιρετική και εύστοχη οικονομία.

του Σταθη Ν. Καλυβα*

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 26/5

Ο εμφύλιος πόλεμος στη Συρία άρχισε την άνοιξη του 2011 με ειρηνικές διαδηλώσεις. Οπως και σε άλλες αραβικές χώρες, οι διαμαρτυρίες ενάντια στο δικτατορικό καθεστώς του κόμματος Μπάαθ και της οικογένειας Ασαντ απέκτησαν γρήγορα μαζικές διαστάσεις. Στη Συρία όμως, το αίτημα του εκδημοκρατισμού συνδυάστηκε με αυτό της πολιτικής αντιπροσώπευσης της περιθωριοποιημένης αλλά πλειοψηφικής κοινότητας των σουνιτών. Η απάντηση του καθεστώτος υπήρξε άμεση και βίαιη. Πυροβολώντας τους διαδηλωτές στο ψαχνό, ο στρατός αντικατέστησε την αστυνομία ως βασικός κατασταλτικός μηχανισμός, δεν πέτυχε όμως να θέσει τέλος στις διαμαρτυρίες. Αντίθετα, η καταστολή μετέτρεψε τις ειρηνικές διαμαρτυρίες σε ανοιχτή ένοπλη εξέγερση. Υπολογίζεται πως ο εμφύλιος έχει κοστίσει έως τώρα τη ζωή τουλάχιστον 80.000 ανθρώπων, οδηγώντας συγχρόνως ενάμισι εκατομμύριο σε στρατόπεδα προσφύγων στις γειτονικές χώρες και προκαλώντας ανυπολόγιστες υλικές καταστροφές στη χώρα.

Η αδυναμία του καθεστώτος να καταστείλει την εξέγερση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μειοψηφική κοινωνική του βάση. Ενα καθεστώς με κεντρικό κοινωνικό έρεισμα μια κοινότητα που δεν ξεπερνά το 12% του πληθυσμού, τους Αλεβίτες, δύσκολα μπορεί να καταπνίξει μια εξέγερση που στηρίζεται στην πλειονότητα του πληθυσμού. Δεν είναι τυχαίο πως η μετάλλαξη των διαδηλώσεων σε εμφύλιο πόλεμο τροφοδοτήθηκε από τη μαζική λιποταξία χιλιάδων σουνιτών οπλιτών και αξιωματικών του συριακού στρατού, που πέρασαν με τον οπλισμό τους στο στρατόπεδο των εξεγερμένων.

Ο εμφύλιος αυτός τροφοδοτείται από τρεις διακριτές συγκρούσεις. Η πρώτη φέρνει σε αντιπαράθεση τους υποστηρικτές του εκδημοκρατισμού και όσους στηρίζουν το αυταρχικό καθεστώς. Η δεύτερη είναι η σύγκρουση ανάμεσα στην περιθωριοποιημένη πλειονότητα των σουνιτών και σε διάφορες μειονότητες στις οποίες στηρίζεται το καθεστώς, συμπεριλαμβανομένων και των χριστιανών. Η τρίτη, τέλος, διαπερνά το στρατόπεδο των εξεγερμένων, διαχωρίζοντας τους μετριοπαθείς από τους οπαδούς του ακραίου ισλαμισμού που σχεδιάζουν την εγκαθίδρυση θεοκρατίας. Δυστυχώς, όσο συνεχίζεται ο πολεμος και αυξάνεται η βία, τόσο περισσότερο βαθαίνει το χάσμα ανάμεσα στα αντιμαχόμενα στρατόπεδα, με αποτέλεσμα να ενισχύονται τα ακραία στοιχεία. Η λογική των εμφυλίων πάντοτε καλλιεργεί την αντεκδίκηση και σε περίπτωση επικράτησης των εξεγερμένων, δεν είναι καθόλου απίθανη η άσκηση μαζικής βίας εναντίον των μειονοτήτων.

Τη σύνθετη αυτή κατάσταση περιπλέκει ακόμη περισσότερο ο ξένος παράγοντας, η συμμετοχή του οποίου οδήγησε στην κλιμάκωση των εχθροπραξιών. Από τη μία, η Ρωσία και το Ιράν στηρίζουν το καθεστώς: η Ρωσία διαθέτει μια μεγάλη ναυτική βάση στη χώρα και ο Πούτιν ονειρεύεται την αναβίωση της σοβιετικής ισχύος, ενώ το Ιράν έχει ανάγκη τη Συρία τόσο για την πρόσβαση στον Λίβανο (και επομένως στο Ισραήλ) όσο και γιατί αντιμάχεται τους σουνίτες. Από την άλλη, το σχίσμα σουνιτών – σιιτών είναι αυτό που οδήγησε το Κατάρ και τη Σαουδική Αραβία να ενισχύσουν τους εξεγερμένους. Κεντρικό ρόλο στη σύγκρουση έχει επιτελέσει η Τουρκία, που στην προσπάθειά της να αναδειχθεί στην κυρίαρχη δύναμη της περιοχής, τάχθηκε στο πλευρό των εξεγερμένων, υπολογίζοντας λανθασμένα πως το καθεστώς θα καταρρεύσει σαν χάρτινος πύργος. Αντίθετα, οι ΗΠΑ στέκονται διστακτικά απέναντι στις εξελίξεις. Παρότι επιθυμούν τον τερματισμό του καθεστώτος, διστάζουν να ενισχύσουν τους εξεγερμένους γιατί φοβούνται μήπως άθελά τους με τον τρόπο αυτόν ενισχύσουν τους ακραίους ισλαμιστές.

Πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα; Αρκετοί αναλυτές υποστηρίζουν πως ο πόλεμος οδηγείται σε αδιέξοδο και πιθανή διάσπαση της χώρας. Τα χειρότερα σενάρια κάνουν λόγο για επέκταση του πολέμου στον Λίβανο και στη νοτιοανατολική Τουρκία. Οι περισσότερες γνώμες, πάντως, συγκλίνουν στο ότι μάλλον αποκλείεται επικράτηση του καθεστώτος και επιστροφή στην προηγούμενη κατάσταση. Η πρωτοβουλία των ΗΠΑ και της Ρωσίας για σύγκλιση συνδιάσκεψης στη Γενεύη ίσως οδηγήσει σε συμβιβαστική λύση με αποχώρηση του Ασαντ. Μολονότι μια τέτοια λύση δεν θα καλύψει εύκολα το χάσμα που άνοιξε ο εμφύλιος, είναι αναμφίβολο πως θα συντείνει στον περιορισμό του ανθρώπινου κόστους.

Η σημασία του πολέμου αυτού για τη χώρα μας είναι τριπλή. Πρώτον, το τεράστιο ανθρώπινο και υλικό κόστος του πολέμου υπογραμμίζει για μιαν ακόμη φορά την απίστευτη επιπολαιότητα εκείνων που με περισσή ευκολία και άνεση προβλέπουν εδώ και τρία χρόνια εμφύλιες συρράξεις στην Ελλάδα ή και καλλιεργούν μια τέτοια προοπτική. Δεύτερον, η παρατήρηση των εξελίξεων στη Συρία μάς υπενθυμίζει το πραγματικό νόημα της βίας. Η απόσταση ανάμεσα στη λεκτική βία που περισσεύει στη χώρα μας και την πραγματική και απτή βία που κυριαρχεί στη Συρία είναι τεράστια, αντίστοιχη με την απόσταση ανάμεσα σε μια οικονομική κρίση και έναν πόλεμο. Τέλος, ο εμφύλιος αυτός μας προτρέπει να μην ξεχνάμε πως η περιοχή μας είναι εύφλεκτη. Από τους πρόσφατους εμφυλίους των Βαλκανίων ώς τα σημερινά σφαγεία της Μέσης Ανατολής, οι τραγωδίες αφθονούν σε γειτονικές μας χώρες. Καλό λοιπόν είναι να θυμόμαστε πως η παραμονή της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Ενωση δεν υπακούει μόνο σε μια στενή οικονομική λογική, αλλά αποτελεί εγγύηση αποφυγής μιας τραγωδίας σαν και αυτήν που υφίσταται ο λαός της Συρίας.

* Ο κ. Στάθης Ν. Καλύβας είναι καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο Yale.


Χάννα Άρεντ: ΕΝΤΟΣ ΤΟΠΟΥ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΥ.

21/05/2013

hannah arendt quotesΕίχα τη χαρά να απολαύσω σε avant première, στο Ινστιτούτο Γκέτε, το νέο έργο της σκηνοθέτιδας Μαργκρέτε φον Τρόττα για την Χάννα Άρεντ, την Γερμανο-αμερικανο-εβραία θεωρητικό της πολιτικής και φιλόσοφο (1906-1975). (προβάλλεται ήδη στους κινηματογράφους). Η ταινία αφορά κυρίως την κάλυψη της δίκης του διαβόητου Ναζί εγκληματία Άϊχμαν, το 1963 στο Ισραήλ, από την Χάννα Άρεντ για λογαριασμό του New Yorker. Προετοιμασμένη ν΄αντικρύσει μια δαιμονική προσωπικότητα, είδε με έκπληξη ένα ανθρωπάκι, έναν θλιβερό, μέτριο γραφειοκράτη που επικαλείτο ότι “έκανε απλώς τη δουλειά του” και ότι ήταν “υποχρεωμένος από τον όρκο που είχε δώσει ως υπάλληλος να εκτελεί διαταγές”. Από τις διαπιστώσεις και τούς στοχασμούς της κατά την πορεία αυτής της δίκης, γεννήθηκε μια σειρά άρθρων στο New Yorker με τίτλο “Η κοινοτοπία του κακού” (the banality of evil”) και το ομότιτλο βιβλίο. Η βασική της θέση είναι ότι οι ένοχοι για τα αδιανόητα ναζιστικά εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στην πλειοψηφία τους δεν ήταν οι διάβολοι με τα κέρατα, αλλά “συνηθισμένοι” άνθρωποι -κάτι πολύ πιο τρομαχτικό. Συνηθισμένοι άνθρωποι που αποποιήθηκαν την βασική λειτουργία του ανθρώπου: την κριτική σκέψη. Ακόμη, διαπίστωσε, και είχε το θάρρος να το πει, ότι υπό τις συνθήκες γενικευμένης ηθικής εξαχρείωσης που καθιστούσαν την αντίσταση εξαιρετικά δύσκολη, αρκετοί ηγέτες εβραϊκών κοινοτήτων, μέσα στο γενικό κλίμα νομοταγούς συμμόρφωσης προς την εξουσία, δεν μπόρεσαν να προστατεύσουν κάπως τους πληθυσμούς.

Arendt,HannahHannahΤο “αιρετικό” κείμενο προκάλεσε θύελλα διαμαρτυριών. Από την εβραϊκή κοινότητα, από το κράτος του Ισραήλ και από σοβαρούς διανοούμενους. Έχασε φίλους αγαπητούς, έλαβε απειλητικά ανώνυμα γράμματα, κινδύνευσε η θέση της στο Πανεπιστήμιο. Κατηγορήθηκε για “προσπάθεια δικαιολόγησης” του Άϊχμαν, για έλλειψη συμπόνοιας προς τα θύματα του Ολοκαυτώματος. Τη Χάννα Άρεντ, αυτήν, που είχε βοηθήσει έμπρακτα τόσους κυνηγημένους και είχε και η ίδια την εμπειρία του στρατοπέδου. Ένας φίλος της την ρωτάει “μα δεν τον αγαπάς καθόλου τον λαό σου;” Η απάντηση: “Ξέρεις ότι δεν αγάπησα ποτέ κανέναν λαό. Γιατί ν’αγαπήσω τους Εβραίους; Αγαπώ μόνο τους φίλους μου. Αγαπώ εσένα”. (Ας τ’ ακούνε οι λαϊκιστές!)

Τι μας αφορούν αυτά σήμερα; Σήμερα στον τόπο μας δυστυχώς η “κοινοτοπία του κακού” είναι διάχυτη. Καθημερινά συναναστρεφόμαστε συνηθισμένους ανθρώπους, τους διπλανούς μας, τους γείτονές μας, κατά τα άλλα λογικούς, ίσως και συμπαθείς, που γλυστρούν όλο και περισσότερο προς τον ρατσισμό κάθε είδους. Προς τις βολικές απαντήσεις εις βάρος της κριτικής σκέψης και της προσωπικής ευθύνης. Η νοοτροπία τού “αποδιοπομπαίου τράγου” έχει γίνει κυρίαρχο ρεύμα. Το ότι αυτή η ηθική κατάπτωση δεν συγκρίνεται με τη Γερμανία του ’40 δεν πρέπει να μας καθησυχάζει.

σκίτσο του Δημ. Χατζόπυλου (ΝΕΑ)

σκίτσο του Δημ. Χατζόπουλου (ΝΕΑ)

Και οι άνθρωποι με την κριτική σκέψη τί κανουν; Η ταινία αναπαριστά μιαν εποχή όχι και τόσο μακρυνή, την εποχή της γραφομηχανής και των δύσκολων υπεραστικών τηλεφώνων, και αυθόρμητα την συγκρίνουμε με τη σημερινή μας εποχή του Internet και του Skype, που τα θεωρούμε ήδη αυτονόητα. Πόσο διαφορετικά είναι όλα, αλλά και πόσο ίδια. Παρά τις ασύγκριτες δυνατότητες επικοινωνίας που έχουμε σήμερα, ωστόσο και τώρα όπως και τότε, οι περισσότεροι άνθρωποι προτιμούν την βολική σκέψη του “άσπρου-μαύρου”. Και στην εποχή της Άρεντ και σήμερα λίγοι είναι οι άνθρωποι που μπορούν να κάνουν διάκριση ανάμεσα στην κατανόηση ενός φαινομένου και στη δικαιολόγησή του. Ωστόσο για να πολεμήσεις αποτελεσματικά τον εχθρό πρέπει να τον καταλάβεις. Πρέπει να καταλάβεις ότι οι Χρυσαυγίτες δεν είναι ο διάβολος μεταμορφωμένος, αλλά θλιβερά ανθρωπάκια. Να κατανοήσεις τα κίνητρα των εφήβων που πυκνώνουν τις τάξεις τους. Τις νοσηρές φοβίες αλλά και τους πραγματικούς φόβους των ψηφοφόρων τους. Η κατανόηση δεν οδηγεί στην επιείκεια. Το αντίθετο. Οδηγεί στη πιο αποφασιστική τιμωρία των απεχθών εγκλημάτων, αλλά είναι και ο μόνος δρόμος για την ιδεολογική τους εξουδετέρωση. Για να μην γίνει το κακό ακόμα πιο κοινότυπο.

Μελίττα Γκουρτσογιάννη


Νέα από το στερέωμα της πολιτικής οικολογίας:

18/05/2013

διακήρυξη αρχών

ρωγμ'ηΤhinkΠ

 

Είμαστε Πολίτες που οι Αρχές και οι Ιδέες μας εμπνέονται από τον χώρο της Πολιτικής Οικολογίας, με άμεση αναφορά στις πολιτικές και τις επιδιώξεις του Ευρωπαϊκού Πράσινου Κόμματος.

Απευθυνόμαστε σ΄όσους κατοικούν στην χώρα μας, Έλληνες και Ξένους, και επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε ένα πολιτικό κίνημα, το οποίο σε συνεργασία με πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις θα αναγεννήσει την πατρίδα μας και θα δώσει νέα ελπίδα στους πολίτες της, μέσα από έναν Ευρωπαϊκό δρόμο.

Δεν μας ενδιαφέρει μόνο το “σήμερα”.  Αναλογιζόμαστε το “αύριο”, θέλουμε να εκφράσουμε τις ανάγκες και τα συμφέροντα και των επόμενων γενεών καθώς και των ανθρώπων σε όλο τον πλανήτη. Για αυτό οι προτάσεις μας δεν περιορίζονται στην χώρα μας. Ξέρουμε ότι για να αναγεννηθεί η Ελλάδα, πρέπει να σκεφτούμε παγκόσμια, να σκεφτούμε την προοπτική της με εξωστρέφεια, γιατί όλα σήμερα αλληλοεπηρεάζονται Είναι ζωτική ανάγκη για κάθε πολιτική δράση “να σκεφτούμε παγκόσμια και να δράσουμε τοπικά”.

Δεν θέλουμε απλώς να μεταρρυθμίσουμε την κοινωνία μας. Τα θεμελιώδη προβλήματά της είναι τόσο επείγοντα, που χρειάζεται να τη μετασχηματίσουμε οικολογικά και κοινωνικά.

Οι θεμελιώδεις πολιτικές αρχές μας είναι:

προστασία του περιβάλλοντος, κρίσιμη για την ίδια την επιβίωση του ανθρώπου στον πλανήτη.

αειφορία και βιωσιμότητα

ανθρώπινα δικαιώματα

δημοκρατία και μη-βία

κοινωνική και διαγενεακή δικαιοσύνη

Αυτές οι αρχές είναι η συνεκτική ουσία που επιδιώκουμε να διαπερνά όλες τις επιμέρους πολιτικές μας αποφάσεις και δράσεις.

Κλιματική Αλλαγή

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί σήμερα τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα. Μάλιστα, εντείνει και την οικονομική κρίση. Θέτει τα όρια και το περιεχόμενο της ανάπτυξης, τη βιωσιμότητα στη διαχείριση των φυσικών πόρων και τη διαγενεακή δικαιοσύνη. Για τη δραστική μείωση των εκπομπών των Αερίων του Θερμοκηπίου χρειάζονται βαθιές μεταρρυθμίσεις σε όλους τους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας, πρώτα και κύρια στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών (εξοικονόμηση ενέργειας – ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών- σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα), αλλά και στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής, για τη στήριξη των πληττόμενων πληθυσμών.

Τα ζητήματα που θέλουμε να αναδείξουμε άμεσα είναι:

Α. Ομοσπονδιακή Ευρώπη

Η λύση για τη σημερινή οικονομική και πολιτική κρίση ή θα είναι ευρωπαϊκή ή δεν θα υπάρξει. Η διεκδίκηση της βιωσιμότητας και της αειφορίας, μια εναλλακτική επομένως οικονομική πολιτική, μπορεί να έχει ρεαλιστικές πιθανότητες εφαρμογής μόνο στο πλαίσιο μιας ενοποιημένης Ευρώπης. Χρειαζόμαστε άμεσα περισσότερη Ευρώπη. Είμαστε αποφασιστικά υπέρ της προοπτικής της πολιτικής, κοινωνικής και οικονομικής σύγκλισης της Ευρώπης, υπέρ των πολιτικών που έχουν σαν στόχο την ομοσπονδοποίηση της Ευρώπης. Διαβάστε τη συνέχεια του άρθρου »


O διοικητής του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού Chris Hadfield μας προσφέρει με τη θαυμάσια ερμηνεία του το «Space Oddity» του David Bowie…

16/05/2013

…μαζί με υπέροχες εικόνες του Διαστήματος. Όταν τα  SF όνειρα γίνονται πραγματικότητα…


2013 έτος Βάγκνερ -έτος Βέρντι – 200 χρόνια από τη γέννησή τους

15/05/2013

Συνομήλικοι αλλά τόσο διαφορετικοί. Και οι δύο επαναστάτες, ο καθένας με τον τρόπο του.

Ο Μάης είναι ο μήνας του Ρίχαρντ Βάγκνερ. Γεννήθηκε 22 Μαΐου 1813. Η μουσική του θεωρείται βαριά, δύσκολη. Και όμως το αυτί μας είναι συνηθισμένο στον «τρόπο» του Βάγκνερ, πολύ περισσότερο απ’ όσο νομίζουμε. Φρόντισε το Χόλλυγουντ γι αυτό: Όλα τα δραματικά και επικά έργα του κινηματογράφου, ιδίως τα παλαιότερα, πριν την έκρηξη του ροκ, έχουν μουσική επένδυση που μιμείται τον Βάγκνερ. Ο αυθεντικός όμως είναι πολύ πιο μοντέρνος! Η μουσική του, πραγματικά επαναστατική, λάμπει στο μουσικό στερέωμα, εις πείσμα της ιστορικής κακοποίησης που έχει υποστεί από τους ναζί, εις πείσμα και του ίδιου του συνθέτη με την σκανδαλώδη ζωή και τις συχνά απαράδεκτες απόψεις (nobody is perfect!)

22JONAS2-popup

Υπάρχει όμως και ο λυρικός Βάγκνερ, η μουσική των απελπισμένων αισθημάτων και του παθιασμένου έρωτα. Δύο δείγματα. Τραγούδι Γιόνας Κάουφμαν.

Το τραγούδι του έρωτα και της άνοιξης («Winterstürme) από τις «Βαλκυρίες»

«Σε τόπο μακρυνό» («In fernem Land») από τον Λόεγκριν

και το Γαμήλιο Εμβατήριο από τον Λόεγκριν. Ορχήστρα και χορωδία της Κρατικής Όπερας της Βιέννης