Το ΑΠΘ σε αναμονή εμπνεύσεων


του Πετρου Μαρτινιδη*

ΜαρτινίδηςΣύμφωνα με μια γνωστή παραδοξολογία «οι καθαροί άνθρωποι δεν χρειάζεται να πλένονται και μόνο οι βρωμιάρηδες μπανιάρονται κάθε μέρα». Στο ίδιο πνεύμα, τα πολύ καλά πανεπιστήμια δεν χρειάζεται να καθαρίζονται και μόνο τα τριτοκοσμικά φροντίζουν να μένουν καθαρά και περιποιημένα.

Λίγο να είναι έτσι, το ΑΠΘ κατέχει τον τίτλο του καλύτερου πανεπιστημίου στον κόσμο. Ακόμη κι ένας τυφλός το «μυρίζεται», μόλις μπει, και καμία λύση δεν είναι αναγκαία. Τα μέλη του μπορούν να συνεχίσουν, υπερηφάνως, ό,τι έκαναν τις τελευταίες δεκαετίες. Οι φοιτητές να ρίχνουν δυο τρεις καταλήψεις ανά εξάμηνο, το βοηθητικό προσωπικό να κηρύσσει δυο τρεις στάσεις εργασίας ανά εβδομάδα και οι διδάσκοντες να απολαμβάνουν τη μακαριότητα των ανά τριετία εξελίξεών τους στην επόμενη βαθμίδα, έστω κι αν οι περισσότεροι επαναλαμβάνουν εσαεί τα ίδια πληκτικά μαθήματα.

Αν όμως η αρχική παραδοξολογία δεν ισχύει, αν οι καθαροί άνθρωποι οφείλουν να κάνουν ένα μπάνιο, πότε-πότε, κι αν οι περιποιημένοι χώροι, χωρίς να εγγυώνται την αξία ενός πανεπιστημίου, αποτελούν στοιχειώδη προϋπόθεσή του, τότε μάλλον πρέπει να ψάξουμε τι φταίει και φτάσαμε εδώ που φτάσαμε στο ΑΠΘ. Να δούμε, δηλαδή, μήπως το πρόβλημα ξεκινά από μια μεγάλη μερίδα διδασκόντων οι οποίοι, εδώ και δύο δεκαετίες τουλάχιστον, αντιμετωπίζουν τον ακαδημαϊκό τίτλο ως μέσο αύξησης επαγγελματικών αμοιβών. Κι αν αυτοί βλέπουν τη διδασκαλία ως πάρεργο, πώς, τότε, οι φοιτητές να μη διεκδικούν να αποκτήσουν δίπλωμα με τη λιγότερη δυνατή προσπάθεια και τη μεγαλύτερη ανεκτή προπέτεια, πώς το συχνά υπεράριθμο προσωπικό γραμματειακής υποστήριξης να μη διεκδικεί την αργομισθία και πώς, εντέλει, οι εργαζόμενοι στην καθαριότητα να κατανοήσουν ότι μια τρίμηνη απεργία (ακόμη κι αν την εγκρίνει ο πρύτανης) ρημάζει καθημερινές ζωές ανθρώπων και προγράμματα σπουδών, όχι μια χυδαία κερδοσκοπική επιχείρηση;

Eχω ακούσει αρκετές φορές τον κ. Δραγασάκη να ισχυρίζεται ότι «ερχόμενος στην εξουσία, ο ΣΥΡΙΖΑ θα εμπνεύσει την κοινωνία να αλλάξει». Η λύση για το ΑΠΘ, εν τοιαύτη περιπτώσει, είναι να έρθει το ταχύτερο ο ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία. Να «εμπνεύσει» τους διδάσκοντες να ακτινοβολούν από ανιδιοτέλεια, ευρυμάθεια και τρυφερότητα προς τους φοιτητές, τους φοιτητές να ξεπερνούν τους δασκάλους τους σε δεξιότητες κι ερευνητικές επιδόσεις, το βοηθητικό προσωπικό να προθυμοποιείται στην εκτέλεση των καθηκόντων του και τους καθαριστές να κοιτούν με αγαλλίαση φιλομαθείς φοιτητές, ευσυνείδητους γραμματείς κι αφοσιωμένους δασκάλους να πηγαινοέρχονται σε διαδρόμους και αίθουσες που εκείνοι φροντίζουν να αστράφτουν από καθαριότητα.

Δεδομένου όμως ότι στην Ελλάδα καταφέραμε να κλείσουμε τη ναζιστική κατοχή επιδιδόμενοι σ’ έναν εμφύλιο (που με τις φρικτές διώξεις των ηττημένων από τους νικητές κράτησε δεκαετίες), ενόσω στην υπόλοιπη Ευρώπη δεξιοί κι αριστεροί συμβιβάζονταν σε μια δημοκρατική και δημιουργική συνύπαρξη, δεν ξέρω τι μπορεί να καταφέρουμε τώρα. Η Aριστερά στην Ελλάδα δεν έχει μάθει κάτι που νομίζω ότι έχουν αντιληφθεί όλοι οι αριστεροί της Ευρώπης. Oτι η κάθε εξουσία είναι εγγενώς αυταρχική και διεφθαρμένη κι ο ρόλος των αριστερών είναι να αγωνίζονται να περιορίσουν όσο γίνεται παραπάνω αυτές τις εγγενείς ιδιότητες -όχι να ισχυρίζονται ότι θα τις ασκήσουν επ’ ωφελεία του λαού, λες και δεν μεσολάβησε ο 20ός αιώνας. Η βόρεια Κορέα σήμερα, η Πράγα το 1968, η Μόσχα το 1935 ή η Κροστάνδη το 1921 δείχνουν, πολύ εύγλωττα, τι προκύπτει όταν η Aριστερά, αντί να εξαναγκάζει τους δεξιούς να μην κάνουν τον φιλελευθερισμό όργανο αποδυνάμωσης του κοινωνικού κράτους ή τους σοσιαλδημοκράτες τη σοσιαλδημοκρατία καταφύγιο υποκριτών, αναλαμβάνει να επιβάλει την τελειότητα των δικών της ιδεωδών.

Στις «θέσεις» του για τη «φιλοσοφία της ιστορίας», το 1940, ο Walter Benjamin χαρακτήριζε την αντίληψη για μια νομοτελειακά αναπότρεπτη επικράτηση του μαρξιστικού ιδεώδους σαν κάτι ανάλογο με τον «Τούρκο». (Eνα μηχανικό σκακιστή, που στα τέλη του 18ου αιώνα εντυπωσίασε την Ευρώπη κερδίζοντας κάθε αντίπαλο στο σκάκι, χάρη στον ικανό, νάνο σκακιστή που κρυβόταν στη «συσκευή».) Oποιοι πιστεύουν σε εμπνεύσεις που θα αλλάξουν άρδην την κοινωνία, ελπίζω να έχουν επίγνωση ότι τον θρίαμβό τους τον εγγυάται (αν αυτό αποτελεί εγγύηση) μόνο ο κρυμμένος, πονηρός νάνος.

* Ο κ. Πέτρος Μαρτινίδης είναι καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ και συγγραφέας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: