Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΗΣ ΜΟΥ ΗΤΑΝ ΕΝΑΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ


ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ JOHN LE CARRE

Με την ευκαιρία της νέας ταινίας  TINKER- TAYLOR- SOLDIER- SPY με σκηνοθέτη τον Τόμας Άλφρεντσον που υπέγραψε το εξαιρετικό ‘Άσε το κακό να μπεί» και πρωταγωνιστή (Σμάϊλυ) τον Γκάρυ Όλντμαν:

Κατασκοπεύω των Τζών Λε Καρρέ από πολύ παλιά. Από τότε που είδα το «Ο κατάσκοπος που γύρισε από το κρύο». Τον καιρό του Τζέϊμς Μποντ και μιας υπερβολικής παραγωγής ταινιών κατασκοπείας και ανάλογης παραλογοτεχνίας, στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, ο Τζών Λε Καρρέ, χωρίς να κρατάει υποκριτικά ίσες αποστάσεις, τόλμησε να δείξει τον απόλυτο κυνισμό, τη σκληρότητα, τη γραφειοκρατία και εν τέλει τον παραλογισμό και των δύο πλευρών, με τους κατάσκοπους, τους «τυφλοπόντικες»,  τους διπλούς και τριπλούς πράκτορες.  Απέναντι σε αυτά αντιπαράθεσε τον ανθρωπισμό των διαπροσωπικών σχέσεων, τις αδυναμίες και το μεγαλείο τους, τον έρωτα, την προδοσία. Ιδίως η προδοσία, η αποστασία, διατρέχει το έργο του σαν μίτος της Αριάδνης.  Και ενώ στον «κατάσκοπο που γύρισε από το κρύο» τα πρόσωπα συντρίβονται από από τον απάνθρωπο στρόβιλο των δύο Συστημάτων, μερικές δεκαετίες αργότερα, στη «Ρώσσικη Εστία» το ανθρώπινο πρόσωπο υπερνικά τα συστήματα και τα γελοιοποιεί.

Ο διασημότερος ήρωάς του, ο πράκτορας Σμάϊλυ είναι χαμηλών τόνων, μεθοδικός, μοναχικός μα και ευάλωτος: γι αυτό ακριβώς αντιλαμβάνεται τις ανθρώπινες πλευρές φίλων και εχθρών και βρίσκει την αλήθεια, εκεί που όλοι οι άλλοι, με τις κάθε λογής παρωπίδες, αποτυγχάνουν.  Στο «TINKER» κλπ. (τίτλος  της ελληνικής μετάφρασης «Και ο κλήρος πέφτει στο Σμάϊλυ») ο τίτλος είναι δανεισμένος από ένα παιδικό τραγουδάκι, σαν α-μπε- μπα-μπλομ, ή σαν «μ’ αγαπά δεν μ’ αγαπά»: –Tinker-tailor- soldier- sailor- rich man- poor man- beggar man, thief.  Σε όποιον πέσει ο κλήρος βγαίνει: από τον Κύκλο, από τους «δικούς μας», από τη ζωή.

Ο Λε Καρρέ που είχε ο ίδιος υπηρετήσει στις αγγλικές μυστικές υπηρεσίες προέβλεψε τα πάντα. Ένας Ιούλιος Βερν της διεθνούς πολιτικής. Εκεί που σοβαροί διεθνολόγοι, κοινωνιολόγοι και φιλόσοφοι δεν μπορούσαν να διανοηθούν την κατάρρευση του «υπαρκτού», -μερικοί μάλιστα φοβούνταν και τρίτο παγκόσμιο πόλεμο- ο Λε Καρρέ έδειξε πρώτος πως η σοβιετική αυτοκρατορία είχε πήλινα πόδια. Αλλά μέσα από τις πικρές, μελαγχολικές ιστορίες του πρόβλεψε ότι και η νίκη της Δύσης θα ήταν πύρρεια. Με το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, όταν  όλοι νόμιζαν ότι θα ξέμενε από ιστορίες, εκείνος βούτηξε στην μετα-σοβιετική εποχή, στούς πολέμαρχους του Καυκάσου, στις μαφίες των φαρμακοβιομηχανιών, στο «ενωμένο» Βερολίνο, στην Αφρική, στο Ισλάμ, στις τράπεζες.

Στις σελίδες του για πολλά χρόνια βρήκα έναν πολιτικό καθοδηγητή, και μάλιστα ανυστερόβουλο. Αλλά βρήκα και γνήσια λογοτεχνική απόλαυση. Ανύψωσε το μυθιστόρημα κατασκοπείας σε πραγματική λογοτεχνία. Όσοι μπορούν αξίζει να τον διαβάσουν στο πρωτότυπο.

απόσπασμα από το  εξαιρετικό σίριαλ του ΒΒC (1979) με τη μνημειώδη ερμηνεία του σερ Άλεκ Γκίννες

Advertisements

2 Responses to Ο ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΗΣ ΜΟΥ ΗΤΑΝ ΕΝΑΣ ΚΑΤΑΣΚΟΠΟΣ

  1. Ο/Η ANTONIOS λέει:

    ΄Εξοχη ανάρτηση. Συγχαρητήρια. Διαβάζοντας την τριλογία του »Κάρλα» μου πέρασε μια πονηρή ιδέα. Μήπως ο προικισμένος συγγραφέας και συμμαθητής του Φίλμπι στην Οξφόρδη, λέω μήπως..
    Σου συνιστώ να βάλεις στην ανάρτησή σου την έξοχη κριτική ανάλυση του Αντώνη Γκόλτσου για το »Ο Κλήρος έπεσε στον Σμάιλυ».
    Καλό συν’εχισε. Η Τέχνη σου πάει

  2. Ο/Η Ρωξάνη λέει:

    Εκπληκτικό κείμενο, συγχαρητήρια, από μια λάτρη του συνολικού έργου του Λ.Κ.
    Αμφίβολο αν ηταν συμφοιτητής του Κιμ Φίλμπυ, ειναι νεότερος.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: