Στη λήθη του Πολυτεχνείου


17 Νοεμβρίου 2011

Από το blog  ΤΡΙΤΟΝ

Ακόμη μια επέτειος για το πολυτεχνείο. Στη μνήμη του πολυτεχνείου υποφέραμε όλα αυτά τα χρόνια. Υποφέραμε από τα κόμματα που πολύ γρήγορα θέλησαν και τα κατάφεραν να οικειοποιηθούν αυτή την εξέγερση, στο όνομα της δημοκρατίας, αποδίδοντας “τιμές” στους ήρωες, νεκρούς ή ζωντανούς. Υποφέραμε από το φοβερό παζάρι “ιδεών”, σουβλακίων και επαναστατικών γκάτζετς. Υποφέραμε βλέποντας την πόλη να καίγεται, να καταστρέφεται, να παραδίδεται άοπλη στην οργή, πραγματική ή επιβεβλημένη ιδεολογικά, κάποιων νεαρών που έχουν υιοθετήσει το πολυτεχνείο ως τελετουργικό βίαιης, «επαναστατικής” ενηλικίωσης…

Η συνεχής επίκληση της μνήμης, όλα αυτά τα χρόνια, μήπως στην πραγματικότητα έκρυβε ένα πάθος λήθης; Τι δεν μπορεί να ξεχάσει η κοινωνία μας και έτσι επικαλείται συνεχώς τη μνήμη ως άλλοθι; ’Οτι απουσίαζε, ότι απείχε;΄Οτι δεν είχε καταλάβει;
Το ερώτημα ωστόσο είναι αν προσπάθησε ποτέ να καταλάβει. Και αν το πολυτεχνείο τη βοήθησε προς αυτή την κατεύθυνση. Δεν το νομίζω. Όλο αυτό το λατρευτικό τελετουργικό απέναντι σε ένα αντικείμενο εξιδανικευμένο, φετιχοποιημένο στο έπακρο και άρα νεκρό, τι εξυπηρέτησε όλα αυτά τα χρόνια, ει μη μόνο τη λήθη;  ’Ηταν τελικά μια τραυματική εμπειρία το πολυτεχνείο, που η κοινωνία μας προσπαθεί διακαώς να ξεχάσει, εξιδανικεύοντάς τη;

Τώρα που η μεταπολίτευση τελειώνει και που η λεγόμενη “γενιά του πολυτεχνείου” βάλλεται από πολλούς, ως υπεύθυνη για πολλά από τα δεινά μας, θέλω, με τη σειρά μου και εγώ, να τιμήσω τα παιδιά που συμμετείχαν στην εξέγερση του πολυτεχνείου του 73, αυτά τα ανώνυμα παιδιά, που κάποιες φορές πανικοβλήθηκαν, που δεν ήταν ήρωες, που ήταν απλώς παρόντες, όσο μπορούσαν. Που δεν θέλησαν να ανταλλάξουν με κάτι άλλο εκείνη την εμπειρία, αλλά που σημαδεύτηκαν από αυτήν. Την εμπειρία μιας ενηλικίωσης,  που δεν είχε να κάνει ούτε με μυθικούς ήρωες ούτε με αναπαραστάσεις εξεγέρσης.΄Ισως την εμπειρία ότι για λίγες ώρες, για λίγες μέρες είχαν την “υγιή” ψευδαίσθηση ότι κρατάνε την τύχη τους στα χέρια τους. Και ότι μπορούν, ενδεχομένως, κάπως να την επηρεάσουν, να την αλλάξουν.

Σε αυτά τα τότε παιδιά αφιερώνω το ποίημα του Σεφέρη, Αργοναύτες. Μαζί με την ευχή να ξεχάσουν, αν δεν το έχουν κάνει ήδη. Γιατί απέναντι στην παγωμένη μνήμη υπάρχει μια λήθη δημιουργική, αυτή που σου επιτρέπει να συνεχίσεις.


Αργοναύτες

Και ψυχή
ει μέλλει γνώσεσθαι αυτήν
εις ψυχήν
αυτή βλεπτέον:
τον ξένο και τον εχθρό τον είδαμε στον καθρέφτη.

Ήτανε καλά παιδιά οι σύντροφοι, δε φωνάζαν
ούτε από τον κάματο ούτε από τη δίψα ούτε από την παγωνιά,
είχανε το φέρσιμο των δέντρων και των κυμάτων
που δέχουνται τον άνεμο και τη βροχή
δέχουνται τη νύχτα και τον ήλιο
χωρίς ν’ αλλάζουν μέσα στην αλλαγή.
Ήτανε καλά παιδιά, μέρες ολόκληρες
ίδρωναν στο κουπί με χαμηλωμένα μάτια
ανασαίνοντας με ρυθμό
και το αίμα τους κοκκίνιζε ένα δέρμα υποταγμένο.
Κάποτε τραγούδησαν, με χαμηλωμένα μάτια
όταν περάσαμε το ερημόνησο με τις αραποσυκιές
κατά τη δύση, πέρα από τον κάβο των σκύλων
που γαβγίζουν.
Ει μέλλει γνώσεσθαι αυτήν, έλεγαν
εις ψυχήν βλεπτέον, έλεγαν
και τα κουπιά χτυπούσαν το χρυσάφι του πελάγου
μέσα στο ηλιόγερμα.
Περάσαμε κάβους πολλούς πολλά νησιά τη θάλασσα
που φέρνει την άλλη θάλασσα, γλάρους και φώκιες.
Δυστυχισμένες γυναίκες κάποτε με ολολυγμούς
κλαίγανε τα χαμένα τους παιδιά
κι άλλες αγριεμένες γύρευαν το Μεγαλέξαντρο
και δόξες βυθισμένες στα βάθη της Ασίας.
Αράξαμε σ’ ακρογιαλιές γεμάτες αρώματα νυχτερινά
με καλαηδίσματα πουλιών, νερά που αφήνανε στα χέρια
τη μνήμη μιας μεγάλης ευτυχίας.
Μα δεν τελειώναν τα ταξίδια.
Οι ψυχές τους έγιναν ένα με τα κουπιά και τους σκαρμούς
με το σοβαρό πρόσωπο της πλώρης
με τ’ αυλάκι του τιμονιού
με το νερό που έσπαζε τη μορφή τους.
Οι σύντροφοι τέλειωσαν με τη σειρά,
με χαμηλωμένα μάτια. Τα κουπιά τους
δείχνουν το μέρος που κοιμούνται στ’ ακρογιάλι.

Κανείς δεν τους θυμάται. Δικαιοσύνη.

Advertisements

2 Responses to Στη λήθη του Πολυτεχνείου

  1. Ο/Η Δημήτρης Αλεξανδρινός λέει:

    Οι γιορτές του Πολυτεχνείου θυμίζουν εδώ και πολύ καιρό (με λιγότερο αυστηρό τυπικό) τις καταθέσεις στεφάνων στην κέρινη κούκλα του Λένιν των αποφοίτων του Ε.Μ.Πολυτεχνείου μετά το 1975. Η ιστορία εκδικείται. Ομολογώ (πέρα από το εν βάπτισμα
    ες άφεσιν…) ότι είχα πρωτοστατήσει στη συλλογή χρημάτων
    για το στεφάνι! Mea culpa…

  2. Ο/Η Pavlos Diakoumakos λέει:

    Mη ομιλείτε περί ενοχής, μη ομιλείτε περί ευθύνης. Όταν περνά το Σύνταγμα της Hδονής με μουσικήν και σημαίας· όταν ριγούν και τρέμουν αι αισθήσεις, άφρων και ασεβής είναι όστις μένει μακράν, όστις δεν ορμά εις την καλήν εκστρατείαν, την βαίνουσαν επί την κατάκτησιν των απολαύσεων και των παθών.
    Όλοι οι νόμοι της ηθικής – κακώς νοημένοι, κακώς εφαρμοζόμενοι – είναι μηδέν και δεν ημπορούν να σταθούν ουδέ στιγμήν, όταν περνά το Σύνταγμα της Hδονής με μουσικήν και σημαίας.(Κωνσταντίνος Καβάφης , από τα Kρυμμένα Ποιήματα 1877; – 1923, Ίκαρος 1993)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: